Warsh đặt ưu tiên 2% lạm phát lên trên tất cả
Chủ tịch Fed Kevin Warsh là người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ với đường lối chính sách tiền tệ nghiêng về kiểm soát lạm phát, ông coi việc đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% là nhiệm vụ trung tâm, sẵn sàng dùng công cụ lãi suất để thắt chặt điều kiện tài chính nếu giá cả tiếp tục tăng cao và không chấp nhận đánh đổi sự tin cậy của Fed để đổi lấy tăng trưởng nóng ngắn hạn. Đây không phải một phát biểu kỹ thuật; đó là tuyên ngôn chính trị của chính sách tiền tệ. Trong bài diễn văn đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed tại Jackson Hole, Warsh nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu hiện nay phải là đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Khi ông khẳng định Fed phải “chắc chắn rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu với tốc độ đủ nhanh, nếu không, ngân hàng trung ương vẫn còn việc phải làm”, ông gửi đi một thông điệp: kỷ luật lạm phát quan trọng hơn việc chiều theo kỳ vọng nới lỏng của Nhà Trắng.
Từ thập kỷ yên ắng đến lạm phát bùng nổ: Warsh được chứng thực
Để hiểu vì sao Chủ tịch Fed Kevin Warsh hôm nay có thể nói với giọng điệu cứng rắn như vậy, phải nhìn lại lịch sử mà ông từng cảnh báo. Trong giai đoạn làm Thống đốc Fed 2007-2011, Warsh đã sớm nghi ngờ việc dùng tỷ lệ thất nghiệp cao như một cái cớ để trấn an rằng lạm phát sẽ được kìm hãm; ông cho rằng khủng hoảng và các chính sách kém thân thiện với tăng trưởng có thể khiến thất nghiệp tăng lâu dài, không còn là lực kéo giá xuống như nhiều đồng nghiệp tin tưởng. Thực tế đã đứng về phía ông: lạm phát mà Warsh cảnh báo xuất hiện muộn hơn một thập niên và chỉ bùng lên khi đại dịch kèm làn sóng kích thích kinh tế được triển khai. Giờ đây, nền kinh tế đối mặt thách thức khác: thất nghiệp thấp nhưng lạm phát đã vượt mục tiêu 2% suốt 5 năm. Điều này củng cố vị thế “diều hâu” của Warsh: ông có bản thành tích dự báo lạm phát tốt hơn trung vị Fed, và thị trường biết điều đó.
Phát pháo diều hâu và phản ứng tức thì trên trái phiếu kho bạc Mỹ
Chi tiết đáng nói nhất trong bài phát biểu Jackson Hole là cách Warsh dùng lãi suất như vũ khí chính để kiểm soát lạm phát, đồng thời từ chối đưa ra “định hướng trước” cụ thể về đường đi của lãi suất. Ông nói rõ lãi suất ngắn hạn vẫn là công cụ chủ yếu của Fed, và nếu dữ liệu lạm phát không cải thiện đủ nhanh, nâng lãi suất Fed là kịch bản trên bàn. Thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ phản ứng tức thì: lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng 10 điểm cơ bản lên 4,33%, trong khi đường cong lợi suất dài hạn hầu như không dịch chuyển. Có thể trích dẫn trực tiếp: “Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng 10 điểm cơ bản lên 4,33%, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm gần như không đổi”. Đó là cách nhà đầu tư nói rằng rủi ro nằm ở phần ngắn hạn của chính sách tiền tệ: họ bán tháo trái phiếu ngắn hạn vì sợ lãi suất điều hành tăng, còn phân khúc dài hạn được hỗ trợ bởi niềm tin vào cam kết chống lạm phát.
Phố Wall tăng cược nâng lãi suất, định giá lại cổ phiếu
Thông điệp của Warsh không chỉ nhắm vào thị trường trái phiếu mà còn vào tâm lý trên Phố Wall. Trước bài phát biểu, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 mới được định giá khoảng 35-40%; sau đó, thị trường nâng lên 55-60%. Swaps lãi suất cho thấy khả năng Fed nâng lãi suất tại cuộc họp ngày 16/9 đã vượt 50%, và ít nhất một đợt tăng lãi suất từ nay đến cuối năm gần như được xem là chắc chắn. Điều này buộc nhà đầu tư cổ phiếu phải định giá lại: dòng chiết khấu trong mô hình định giá cổ phiếu sẽ phải phản ánh kịch bản chi phí vốn cao hơn, trong khi chỉ số S&P 500 dao động giằng co, không thể hiện một xu hướng rõ rệt. Giới đầu tư đánh giá tích cực việc Warsh khẳng định ưu tiên đưa lạm phát về 2% và khôi phục niềm tin vào cam kết của Fed. Nhưng niềm tin đó có giá: bớt kỳ vọng nới lỏng, nhiều hơn rủi ro đối với thị trường tài sản rủi ro.
Điều gì tiếp theo: dữ liệu sẽ quyết định, không phải khẩu hiệu
Warsh cố ý không trói tay Fed bằng bất kỳ cam kết cứng nào. Ông nhấn mạnh chính sách tiền tệ phải dựa trên dữ liệu kinh tế thay vì những lời hứa về hướng đi của lãi suất. Đây là điểm hợp lý: sau một thời gian dài Fed dùng “định hướng trước” và khiến thị trường phụ thuộc quá nhiều vào tín hiệu, Warsh muốn khôi phục khả năng phản ứng linh hoạt của Ủy ban chính sách. Giới phân tích nhìn nhận rằng diễn biến từ nay đến cuộc họp tháng 9 sẽ phụ thuộc chủ yếu vào các số liệu mới về lạm phát, việc làm và hoạt động kinh tế. Nếu lạm phát không có dấu hiệu giảm rõ rệt, khả năng tăng lãi suất sẽ tiếp tục được củng cố; ngược lại, bằng chứng cho thấy áp lực giá giảm nhanh có thể giúp Fed giữ nguyên mức lãi suất hiện tại. Quan điểm hợp lý là: Warsh đang dùng lời nói để siết kỳ vọng, nhưng sẽ dùng dữ liệu để quyết định mức độ thắt chặt thực tế. Trong môi trường lạm phát cao kéo dài, đó là chiến lược duy nhất giữ được uy tín của Fed mà không gây sốc chính sách vô độ.
