Warsh và nỗ lực tái định nghĩa cuộc chiến lạm phát
Chủ tịch Fed Kevin Warsh đang thúc đẩy một cách tiếp cận mới trong cuộc chiến với lạm phát Mỹ vượt mục tiêu, tập trung ít hơn vào từng báo cáo dữ liệu ngắn hạn nhưng chú ý hơn đến cấu trúc kỳ vọng, đường cong lợi suất và mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ với tài khóa và cung tiền, nhằm xây dựng một khung điều hành ổn định hơn cho ngân hàng trung ương Mỹ trong bối cảnh bất định kéo dài. Điểm mấu chốt ở đây: Warsh muốn Fed bớt “chạy theo” số liệu hàng tháng, nhưng ông lại phải chứng minh với thị trường rằng mình vẫn đủ sẵn sàng hành động cứng rắn khi lạm phát không hạ nhiệt. Fed đã giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 7, song phần trả lời báo chí của ông không thuyết phục được giới đầu tư, vốn đang nghi ngờ mức độ quyết liệt của đường lối chống lạm phát mới.
CPI, PCE và thách thức đối với lập trường cứng rắn
Hai báo cáo lạm phát trong tháng 8 được xem là phép thử trực diện đối với lập trường cứng rắn của Warsh và khả năng Fed nối lại chu kỳ tăng lãi suất ngay tháng 9. Giới kinh tế dự báo CPI lõi tháng 7 tăng khoảng 0,2% so với tháng trước; nếu thấp hơn hoặc đúng dự báo, Warsh có thể giữ luận điểm rằng lạm phát đang dần quay về mục tiêu 2%. Vấn đề là lạm phát lõi theo thước đo PCE ưu tiên của Fed đã tăng lên 3,3% trong tháng 6, từ mức 2,8% cùng kỳ năm trước. Đây là câu chuyện quotable: “PCE lõi lên 3,3%, cao hơn đáng kể so với mức 2,8% một năm trước đó”. Khi lạm phát Mỹ vượt mục tiêu, từng báo cáo đang mang sức nặng chính trị và uy tín. Nếu CPI tháng 7 và 8 nóng hơn, Warsh buộc phải chọn giữa tăng lãi suất để bảo vệ cam kết chống lạm phát, hoặc chấp nhận xung đột nội bộ trong FOMC khi tiếp tục đứng ngoài cuộc.
Chiến lược lãi suất mới: ít hướng dẫn, nhiều tín hiệu dài hạn
Điểm khác biệt rõ nhất trong chính sách lãi suất mới dưới thời Warsh là nỗ lực giảm phụ thuộc vào từng báo cáo kinh tế hàng tháng và hạn chế đưa ra chiến lược “hướng dẫn trước” quá chi tiết. Thay vì cam kết chuỗi động thái lãi suất cụ thể, ông nhấn mạnh vai trò của lợi suất trái phiếu dài hạn trong việc thắt chặt điều kiện tài chính, coi đó là một kênh truyền dẫn quan trọng để kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, thị trường trái phiếu đang phản ứng theo cách không dễ chịu cho Warsh: lợi suất Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng mạnh sau phát biểu của ông và chưa đảo chiều. Điều đáng quan tâm nhất hiện nay không chỉ nằm ở quyết định lãi suất tháng 9 mà còn ở đường cong lợi suất Mỹ. Nếu lạm phát bất ngờ tăng trong khi nhà đầu tư vẫn kỳ vọng nới lỏng, lợi suất dài hạn có thể tiếp tục chịu áp lực tăng, làm chi phí vốn trong nền kinh tế bị siết bởi thị trường trước cả khi Fed nâng lãi suất danh nghĩa.
Ba nhà kinh tế và tham vọng xây dựng khung lạm phát mới
Ngay sau khi nhậm chức, chủ tịch Fed Kevin Warsh không vội công bố một khuôn khổ chính sách tiền tệ mới, mà thành lập nhiều nhóm công tác chuyên nghiên cứu cách ngân hàng trung ương Mỹ hiểu và phản ứng với động lực lạm phát. Fed cho biết các nhóm này sẽ đưa ra kết luận học thuật và thực tiễn để FOMC xem xét, nhiều khả năng ngay trong năm nay. Điểm nổi bật là ba người đứng đầu nhóm đều là những tên tuổi lớn, thuộc các trường phái rất khác nhau. Gregory Mankiw đại diện trường phái Keynes mới, nhấn mạnh vai trò kỳ vọng lạm phát và chu kỳ lãi suất; ông còn quan tâm trở lại tới chỉ số cung tiền như M2 để phát hiện sớm xu hướng giá cả, một hướng tiếp cận từng gắn với Milton Friedman và nay được Warsh chú ý. Thomas Sargent, chủ nhân Nobel Kinh tế, đưa trọng tâm sang mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và niềm tin vào khả năng kiểm soát nợ công. Nếu áp dụng tư duy mà William White theo đuổi, Fed sẽ phải duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn hơn nhiều so với vài thập kỷ qua.
Jackson Hole và câu hỏi về uy tín của Fed thời Warsh
Áp lực lên Warsh không chỉ đến từ thị trường mà còn từ phe diều hâu nội bộ. Trong số 19 quan chức tham gia cuộc họp tháng 7, ít nhất sáu người có quyền biểu quyết đã phát tín hiệu sẵn sàng ủng hộ tăng lãi suất nếu lạm phát không cải thiện, ba người trong số này phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất. Đây là lời nhắc rằng ngân hàng trung ương Mỹ vẫn bị đánh giá qua hành động, không phải qua thông điệp mềm mại. Hội nghị Jackson Hole cuối tháng này có thể trở thành sân khấu nơi Warsh buộc phải nói rõ hơn: liệu ông ưu tiên ổn định tài chính dài hạn, hay vẫn giữ mục tiêu lạm phát 2% là “la bàn” chính sách. Một câu nói dễ trích dẫn ở thời điểm đó sẽ là: Fed phải chọn giữa uy tín cam kết chống lạm phát và mức độ linh hoạt chính sách trước các cú sốc kinh tế mới. Nếu Warsh không đưa ra được câu trả lời rõ ràng, đường lối mới của ông có nguy cơ bị thị trường xem như sự do dự hơn là cải cách.
