Jackson Hole: Phép thử đầu tiên cho phong cách “nói ít, nghe nhiều”
Bài phát biểu tại hội nghị Jackson Hole của Chủ tịch Fed Kevin Warsh là sự kiện mà thị trường tài chính toàn cầu chờ đợi để hiểu rõ hơn triết lý điều hành mới của ngân hàng trung ương Mỹ: một Chủ tịch chủ trương nói ít, giảm phát tín hiệu định hướng, nhưng lại ngầm yêu cầu thị trường tự đọc dữ liệu và gửi tín hiệu ngược trở lại cho Fed. Hội nghị chuyên đề kinh tế thường niên tại Jackson Hole ở bang Wyoming năm nay mang chủ đề “Đổi mới tài chính: Hàm ý đối với thanh toán và chính sách”, song thực tế, tâm điểm không nằm ở chủ đề học thuật mà ở lần xuất hiện công khai đầu tiên của Warsh trên cương vị Chủ tịch Fed. Kể từ khi nhậm chức hồi tháng 5, ông gần như hoàn toàn kín tiếng về triển vọng kinh tế và chính sách tiền tệ trong suốt ba tháng, tạo ra phong cách khác biệt rõ rệt với các đời Ben Bernanke, Janet Yellen hay Jerome Powell, những người từng dùng Jackson Hole để phát tín hiệu lớn về chính sách.
Khát thông tin của giới kinh tế: 80% muốn Warsh nói rõ về lạm phát và lãi suất
Nếu phải chọn một từ cho tâm trạng hiện tại của giới phân tích, đó là “khát thông tin”. Khảo sát với 31 chuyên gia kinh tế, chiến lược gia và nhà đầu tư cho thấy có tới 80% người được hỏi mong Chủ tịch Fed Kevin Warsh tận dụng Jackson Hole để giải thích rõ hơn về quan điểm kinh tế của mình và cách ông nhìn nhận lạm phát cũng như chính sách lãi suất. Đây là câu nói có thể trích dẫn nguyên văn: “Có tới 80% các nhà kinh tế được CNBC khảo sát mong muốn Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Kevin Warsh giải thích rõ hơn về quan điểm kinh tế của mình khi ông có bài phát biểu quan trọng đầu tiên tại Jackson Hole”. Sự chia rẽ lại nằm ở mức độ ông nên đi xa đến đâu: 48% muốn ông đề cập triển vọng lãi suất, trong khi 48% không đồng ý, cho thấy thị trường vừa muốn định hướng, vừa sợ Fed “khóa” kỳ vọng bằng những cam kết quá cứng nhắc.
Phong cách im lặng: Tái tạo niềm tin hay đẩy rủi ro cho thị trường tài chính?
Warsh không giấu giếm triết lý “nói ít hơn” khi chủ động cắt giảm đáng kể các tín hiệu định hướng về lãi suất so với những người tiền nhiệm. Thay vì cầm tay chỉ đường cho nhà đầu tư, ông muốn họ tự tập trung vào dữ liệu, hình thành quan điểm, rồi chính các quan điểm này trở thành tín hiệu mà Fed quan sát. Về mặt lý thuyết, cách tiếp cận này có thể khiến chính sách linh hoạt hơn và giảm nguy cơ thị trường tài chính trở nên lệ thuộc vào từng câu chữ của Chủ tịch Fed. Không ít chuyên gia ủng hộ: có tới 65% người được khảo sát cho rằng Fed nên nói ít và chú ý nhiều hơn đến tín hiệu từ thị trường về lãi suất. Nhưng cái giá phải trả là bất ổn: nhiều ý kiến cảnh báo sự im lặng đang đẩy trách nhiệm truyền thông sang các quan chức khác, khiến nhà đầu tư phải tự chắp vá thông tin, gia tăng suy đoán không cần thiết và đe dọa uy tín của Fed trong mắt thị trường tài chính.
Áp lực từ kinh tế thực: Lạm phát cao, chi phí sinh hoạt leo thang
Điều khiến sự im lặng của Warsh trở nên khó chấp nhận hơn với nhiều người không chỉ là phong cách cá nhân, mà là nền kinh tế đang bước vào giai đoạn nhạy cảm. Lạm phát tại Mỹ đã duy trì trên ngưỡng mục tiêu của Fed suốt hơn 5 năm; xung đột địa chính trị và thuế quan mới với các đối tác thương mại khiến chi phí nhập khẩu và giá cả có nguy cơ tiếp tục tăng. Hệ quả là đời sống người dân chịu áp lực rõ rệt: chi phí sinh hoạt tăng 3,7%, giá ô tô tăng 5%, chi phí nhà ở và tiện ích tăng hơn 3,5%, trong khi giá các mặt hàng giải trí tăng tới mức hai chữ số. Trong bối cảnh đó, không ngạc nhiên khi giới kinh tế lo ngại Fed sẽ mất nhiều thời gian hơn để đưa lạm phát về mục tiêu 2%, và gần 60% người được khảo sát cho rằng triển vọng kiểm soát lạm phát hiện nay kém tích cực hơn so với thời điểm Warsh được Thượng viện phê chuẩn.
Thị trường chờ điều gì ở Jackson Hole và sau đó?
Jackson Hole lần này không chỉ là một hội thảo học thuật, mà là “bài kiểm tra bản lĩnh” đầu tiên của Warsh trước thềm cuộc họp chính sách tháng 9. Các hợp đồng tương lai Fed Fund đang phản ánh xác suất tăng lãi suất khoảng 40% cho cuộc họp tháng 9 và 70% vào tháng 12, trong khi trong 12 tháng tới, 53% chuyên gia dự báo Fed sẽ tăng lãi suất, 30% cho rằng sẽ giảm và 16% nghĩ rằng sẽ giữ nguyên. Điều giới đầu tư muốn nghe nhất không phải một lời hứa cụ thể cho cuộc họp kế tiếp, mà là mô tả rõ ràng về “khả năng phản ứng” của Fed: trong những điều kiện kinh tế nào ngân hàng trung ương sẽ tăng hoặc giảm lãi suất, và cách họ đánh giá lạm phát, bảng cân đối kế toán cùng vai trò của công nghệ trong chính sách. Nếu Warsh tiếp tục im lặng về chính sách lãi suất, ông phải trả lời được câu hỏi quan trọng hơn: Fed sẽ ra quyết định như thế nào, theo quy tắc nào, để thị trường tài chính có thể đặt niềm tin dù thiếu các tín hiệu quen thuộc.
