Du lịch thủ công Đà Nẵng: khi làng nghề trở thành điểm đến quốc tế
Du lịch thủ công Đà Nẵng là mô hình khai thác các làng nghề truyền thống như làng gốm Thanh Hà và làng rau Trà Quế, biến kỹ thuật thủ công, nhịp sống nông thôn và câu chuyện văn hóa bản địa thành trải nghiệm tương tác, nơi du khách quốc tế không chỉ tham quan mà còn trực tiếp tham gia lao động, sáng tạo và mua sắm sản phẩm địa phương, qua đó tạo ra giá trị kinh tế gắn với bảo tồn di sản. Điểm đáng nói là mô hình này không đứng bên lề dòng chảy du lịch đại chúng, mà đang trở thành một trụ cột mới cho hình ảnh điểm đến Đà Nẵng. Từ đầu năm, hai làng nghề đã đón tổng cộng 220.000 lượt khách, trong đó trên 80% là du khách quốc tế Đà Nẵng đến từ châu Âu và châu Á, nổi bật là Hàn Quốc và Đài Loan. Con số này cho thấy: nếu biết kể câu chuyện thủ công đúng cách, làng quê có thể cạnh tranh với bãi biển và khu nghỉ dưỡng.
Làng gốm Thanh Hà: chạm vào kỹ thuật thủ công, chạm vào cảm xúc
Làng gốm Thanh Hà không còn là không gian sản xuất khép kín, mà đã được "mở cửa" như một bảo tàng sống về nghề gốm thủ công. Từ đầu năm, làng gốm Thanh Hà thu hút 190.000 lượt khách, trong đó có 144.000 lượt du khách quốc tế và 46.000 khách nội địa, đạt khoảng 70% kế hoạch năm. Sức hút nằm ở việc du khách được đi xuyên qua chuỗi giá trị: từ xem nghệ nhân tạo hình, tự tay nặn gốm, đến mua những sản phẩm mang dấu vân tay của mình. Thay vì trưng bày tĩnh, địa phương đầu tư vào trải nghiệm: lễ đón nhận danh hiệu "Làng gốm Thanh Hà - Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất năm 2025", giỗ tổ nghề gốm, lễ hội sông Cổ Cò và đặc biệt là sản phẩm "Về Thanh Hà - Chạm gốm, nghe bài chòi" kết hợp nghề gốm với nghệ thuật dân gian. Đây là bước chuyển từ bán đồ lưu niệm sang bán một hành trình cảm xúc.
Làng rau Trà Quế: ruộng rau thành lớp học trải nghiệm
Nếu Thanh Hà kể câu chuyện đất và lửa, thì làng rau Trà Quế kể câu chuyện đất và nước. Từ đầu năm, làng rau Trà Quế đón 30.000 lượt khách, trong đó có tới 29.000 lượt du khách quốc tế, một tỷ lệ gần như tuyệt đối cho thấy sức hấp dẫn của trải nghiệm nông nghiệp bản địa. Tại đây, du khách không chỉ chụp ảnh bên luống rau mà còn được hướng dẫn cày đất, bón phân, tưới nước theo đúng kỹ thuật truyền thống, rồi thưởng thức bữa ăn từ chính những loại rau mình vừa chăm sóc. Trà Quế mang đến góc nhìn trọn vẹn về nghề trồng rau, không gian canh tác và nhịp sống làng quê, biến ruộng rau thành lớp học ngoài trời cho cả khách quốc tế lẫn học sinh trong nước. Việc phường Hội An Tây đầu tư hệ thống điện ngầm để làm đẹp lối tham quan cho thấy ruộng rau đang được nhìn nhận như một tài sản du lịch chứ không chỉ là tư liệu sản xuất.
Bí quyết: kết hợp trải nghiệm tương tác, kể chuyện và mua sắm sản phẩm địa phương
Điểm chung của làng gốm Thanh Hà và làng rau Trà Quế là không bán "cảnh đẹp" mà bán trải nghiệm thủ công có chiều sâu. Du lịch văn hóa ở Đà Nẵng đang chuyển dịch từ tham quan thuần túy sang mô hình trải nghiệm tương tác với bản sắc địa phương, trong đó làng nghề truyền thống trở thành sân khấu cho nghệ thuật kể chuyện. Sản phẩm "Về Thanh Hà - Chạm gốm, nghe bài chòi" là ví dụ rõ ràng: du khách được chạm vào đất, nghe tiếng bài chòi, hiểu câu chuyện làng nghề trước khi quyết định mua một chiếc bình hay chiếc chén. Tại Trà Quế, đề án du lịch cộng đồng được xây dựng theo hướng gắn khai thác điểm đến với gìn giữ giá trị truyền thống, biến mỗi luống rau, mỗi lễ hội cầu bông thành một phần của hành trình trải nghiệm. Khi trải nghiệm trở thành trung tâm, việc mua sắm sản phẩm địa phương diễn ra tự nhiên như một cách mang ký ức về nhà, chứ không phải một hoạt động bị ép buộc.
Từ thành công đến thách thức: làm sao để du lịch thủ công không làm phai màu làng nghề?
Thành công về lượng khách của hai làng nghề là tín hiệu tích cực, nhưng không phải không có mặt trái. Khi du lịch thủ công Đà Nẵng phát triển nhanh, thách thức là giữ cho làng nghề không biến thành "phim trường" phục vụ du khách mà đánh mất nhịp sống thật. Các lớp truyền nghề gốm cho 30 người dân, cùng các đề án du lịch cộng đồng ở Trà Quế, là nỗ lực để người dân địa phương vẫn là chủ thể của di sản, không bị đẩy ra ngoài chuỗi giá trị. Đồng thời, việc đầu tư hạ tầng như hệ thống điện ngầm ở Trà Quế cho thấy chính quyền đang cố gắng cân bằng giữa an toàn, thẩm mỹ và bảo tồn cảnh quan. Câu hỏi đặt ra cho giai đoạn tiếp theo không phải là làm sao tăng thêm vài chục nghìn du khách quốc tế Đà Nẵng, mà là làm sao để mỗi lượt khách trở thành một lực đẩy cho việc gìn giữ nghề gốm, nghề trồng rau. Nếu trả lời được câu hỏi này, làng nghề sẽ không chỉ là sản phẩm du lịch, mà là nền tảng cho một mô hình phát triển bền vững.
