Từ làng nghề ven biển đến chiến lược chuyển đổi số du lịch
Chuyển đổi số du lịch Khánh Hòa là chiến lược kết hợp tài nguyên biển đảo, làng nghề truyền thống và công nghệ số nhằm xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, đa trải nghiệm, hướng tới tăng trưởng doanh thu hai con số và khẳng định vị thế điểm đến toàn cầu cho tỉnh. Không còn là vùng biển chỉ được nhớ đến vì nghỉ dưỡng, du lịch Khánh Hòa đang tái định nghĩa mình như một “phòng thí nghiệm sống” cho mô hình phát triển xanh – bản sắc – bền vững, trong đó người dân địa phương trở thành chủ thể của chuỗi giá trị. Chính cách tiếp cận này biến lợi thế thiên nhiên và di sản thành lợi thế kinh tế, thay vì để tài nguyên bị khai thác manh mún hoặc chảy máu ra ngoài.
Du lịch cộng đồng và làng nghề truyền thống: Trái tim của sản phẩm lõi kép
Chiến lược du lịch Khánh Hòa đặt du lịch cộng đồng làm nền tảng, gắn chặt với các làng nghề truyền thống để chuyển hóa tiềm năng thành lợi ích kinh tế – xã hội bền vững. Người dân không còn đứng ngoài cuộc chơi, mà trở thành hướng dẫn viên, chủ homestay, nghệ nhân trình diễn và nhà kinh doanh nhỏ. Hệ thống làng gốm Lư Cấm, làng chiếu Ngọc Hiệp, làng nghề Nha Trang Xưa, làng muối Hòn Khói, nghề trầm hương Vạn Giã… tạo nên mạng lưới làng nghề truyền thống giàu câu chuyện và bản sắc. Điều đáng nói là tỉnh đã chọn đi con đường khó: không biến làng nghề thành “sân khấu du lịch hóa” rỗng ruột, mà đầu tư chính sách, quy hoạch, bản đồ du lịch cộng đồng – làng nghề, cùng các tour kết nối rõ ràng tuyến điểm, sản phẩm đặc trưng từng địa phương.
Số hóa điểm đến: Từ mã QR đến video ngắn, Khánh Hòa bước vào bản đồ số toàn cầu
Điểm khác biệt của chuyển đổi số du lịch Khánh Hòa là không dừng ở việc làm website hay app, mà số hóa ngay tại điểm đến: thông tin làng nghề, câu chuyện sản phẩm, lịch sử cộng đồng được mã hóa qua QR code và truyền tải bằng video ngắn trên các nền tảng như TikTok, Reels. Đây không chỉ là trò chơi công nghệ; nó biến mỗi lò gốm, ruộng muối, xưởng đan lát thành “bảo tàng sống” có thể truy cập bằng điện thoại thông minh. Cùng lúc, tỉnh tăng cường liên kết với hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và đẩy mạnh truyền thông số để mở rộng tệp khách quốc tế. Câu chuyện gốm Bàu Trúc được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể từ năm 2022, nay tiếp tục được lan tỏa rộng hơn như một biểu tượng của điểm đến toàn cầu.
Một năm hợp nhất: Tăng trưởng hai con số và không gian du lịch mở rộng
Sau một năm hợp nhất, du lịch Khánh Hòa không chỉ “đẹp số liệu” mà còn thay đổi cấu trúc phát triển. Không gian du lịch được mở rộng, sản phẩm ngày càng đa dạng, du lịch Khánh Hòa đang bứt phá với tăng trưởng hai con số về lượng khách và doanh thu. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Riêng tháng 7-2026, toàn tỉnh ước đón gần 3,1 triệu lượt khách, tăng hơn 27,5% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu du lịch ước đạt 9.600 tỷ đồng”. Việc mở rộng về phía nam kết nối Nha Trang với Phan Rang, Ninh Chử, Vĩnh Hy, Tháp Pô Klong Garai, làng gốm Bàu Trúc, làng dệt Mỹ Nghiệp, Hang Rái, vườn nho Thái An… biến một chuyến đi biển thành hành trình di sản, sinh thái, nông nghiệp. Đây là bước chuyển từ “du lịch một điểm” sang “hành lang trải nghiệm” liên vùng.
Từ tăng trưởng đến bền vững: Thách thức và cơ hội của một điểm đến toàn cầu
Câu hỏi quan trọng không phải là Khánh Hòa tăng trưởng bao nhiêu, mà là tăng trưởng đó bền vững tới đâu. Ngành du lịch đã xác định phát triển theo hướng xanh – bản sắc – bền vững với mô hình “sản phẩm du lịch lõi kép” kết nối hai cực Bắc – Nam. Phía bắc phát huy thế mạnh biển đảo, nghỉ dưỡng cao cấp; phía nam tập trung sinh thái, văn hóa, nông nghiệp, du lịch văn hóa cộng đồng. Việc đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng không gian du lịch, nâng tầm dịch vụ vui chơi, giải trí vừa giúp du lịch Khánh Hòa có thêm nhiều sản phẩm, vừa góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao đời sống người dân. Song song, tỉnh tổ chức xúc tiến tại Nga, Malaysia, Ý, tham gia hội chợ quốc tế, Festival Biển “Sắc màu đại dương – Vươn tầm quốc tế” và chuẩn bị Ngày Văn hóa Khánh Hòa, các hội chợ tiếp theo để giữ nhịp quảng bá liên tục.
Kết luận: Khánh Hòa chỉ thành công nếu người dân là trung tâm của chuyển đổi số
Bức tranh du lịch Khánh Hòa hôm nay cho thấy một thực tế: công nghệ số, làng nghề truyền thống và du lịch cộng đồng chỉ tạo ra tăng trưởng bền vững khi người dân thực sự là trung tâm. Tỉnh đã chú trọng đào tạo nhân lực tại chỗ, “lấy dân làm gốc, chuyển đổi kỹ năng”, tập huấn đón tiếp khách, làm homestay, vệ sinh an toàn thực phẩm, giao tiếp tiếng Anh cơ bản. Cùng với đó là mô hình “Một ngày làm nghệ nhân”, tour ngư dân ven biển, đi bộ xuyên rừng ngập mặn, lặn biển nhặt rác bảo vệ san hô. Về phía thị trường, định hướng “Làng trong phố – Phố trong làng” và các chuyến day-trip cho khách Hàn Quốc, Trung Quốc, Âu – Mỹ, nội địa đã và đang kết nối mạnh thành phố với vùng ven. Nếu tiếp tục giữ được trục “dân làm gốc – số hóa làm công cụ – di sản làm linh hồn”, du lịch Khánh Hòa có cơ sở để trở thành điểm đến toàn cầu đúng nghĩa, không đánh đổi bản sắc lấy tăng trưởng ngắn hạn.
