Điện hóa xe sang: ba con đường, một thị trường đang đổi nhịp
Xe sang điện hóa là quá trình các thương hiệu cao cấp đưa động cơ điện vào danh mục sản phẩm, từ xe hybrid cắm sạc có thể chạy điện một quãng ngắn đến xe thuần điện. Cách triển khai khác nhau cho thấy mỗi hãng đang cân bằng giữa công nghệ, thói quen sử dụng và điều kiện sạc tại Việt Nam.
Tháng 10, thị trường xe sang sôi động với loạt sản phẩm điện hóa mới. Mercedes-Benz ra mắt năm mẫu, gồm CLA 200 electric thuần điện và bốn xe hybrid cắm sạc (PHEV): GLC 350 e 4MATIC, E 350 e, S 580 e 4MATIC và Mercedes-Maybach S 580 e. Tỷ lệ này nói lên ưu tiên rõ rệt: hãng không bỏ xe điện, nhưng đặt PHEV vào vị trí chủ lực khi mở rộng lựa chọn. Trong khi đó, Volvo và Lexus đưa những mẫu điện đầu bảng về nước, đặt trọng tâm vào trải nghiệm thuần điện và công nghệ cao cấp.
Theo tôi, đây không phải cuộc đua xem hãng nào điện hóa nhanh hơn trên giấy. Khác biệt đáng kể nằm ở việc họ chọn giải quyết rào cản nào trước: Mercedes PHEV giảm bớt phụ thuộc vào mạng sạc, còn xe điện Volvo và xe điện Lexus hướng đến khách hàng sẵn sàng chuyển hẳn sang hệ truyền động thuần điện.
Mercedes-Benz đặt PHEV làm cầu nối thực dụng
Bốn mẫu PHEV mới trải từ SUV và sedan hạng sang đến sedan siêu sang. GLC 350 e 4MATIC có giá 2,999 tỷ đồng, E 350 e giá 3,399 tỷ đồng; S 580 e 4MATIC được niêm yết 6,189 tỷ đồng và Mercedes-Maybach S 580 e ở mức 8,899 tỷ đồng. Đây là các phiên bản bổ sung hoặc nâng cấp cho những dòng xe hiện có, nên chiến lược của Mercedes-Benz không chỉ là thêm mẫu mới mà còn mở rộng lựa chọn điện hóa trong từng phân khúc.
Lý do chọn PHEV khá sát với thực tế sử dụng: đại diện hãng nhận định hạ tầng sạc trong nước còn phân mảnh, chưa thuận tiện cho người dùng. PHEV có thể chạy điện trên quãng ngắn, trong khi động cơ đốt trong đảm nhiệm hành trình dài. Đây là phương án dễ tiếp cận hơn với người chưa muốn phụ thuộc hoàn toàn vào trạm sạc, dù vẫn đòi hỏi chủ xe sạc thường xuyên để tận dụng phần điện.
Mercedes-Benz vẫn bổ sung xe thuần điện bằng CLA 200 electric, giá 1,59 tỷ đồng, mẫu xe điện có giá thấp nhất trong danh mục hiện tại của hãng tại Việt Nam. Xe nhắm đến khách hàng đô thị quan tâm công nghệ và trải nghiệm lái điện. Danh mục đa dạng vì vậy không phải sự lưỡng lự, mà là cách hãng phục vụ nhiều mức độ sẵn sàng chuyển đổi.
Volvo và Lexus chọn xe điện đầu bảng
Volvo chọn hướng đi quyết liệt hơn ở nhóm xe điện cao cấp: ES90 và EX90, một sedan và một SUV điện đầu bảng, dự kiến ra mắt tại Việt Nam vào đầu tháng 11. Hai mẫu xe được trang bị kiến trúc điện áp 800V, cho khả năng sạc từ 10% lên 80% trong khoảng 22 phút ở điều kiện lý tưởng. Con số này củng cố lời hứa về công nghệ và tốc độ nạp điện, nhưng trải nghiệm thực tế vẫn phụ thuộc vào bộ sạc tương thích và khả năng tiếp cận hạ tầng.
Lexus cũng đưa điện hóa lên nhóm xe đầu bảng qua ES thế hệ mới, có cả phiên bản hybrid lẫn thuần điện. ES 500e đánh dấu lần đầu thương hiệu Nhật bán xe điện tại Việt Nam. Việc giữ cả hai lựa chọn trong cùng dòng sedan cho thấy Lexus không xem hybrid và xe thuần điện là hai con đường loại trừ nhau.
Hai thương hiệu cùng chọn sản phẩm cao cấp làm tuyên ngôn công nghệ, thay vì trước hết phủ rộng bằng các mẫu điện hóa phổ thông. Cách làm này tạo khác biệt về hình ảnh và trải nghiệm, song đặt yêu cầu cao hơn lên khả năng sạc và mức độ sẵn sàng của người mua.
Lựa chọn của hãng phản ánh lựa chọn của người mua
Ba chiến lược cho thấy thị trường xe sang Việt Nam chưa đi theo một lộ trình điện hóa duy nhất. Mercedes-Benz ưu tiên tính linh hoạt trong điều kiện sạc chưa đồng đều; Volvo đặt cược vào xe điện đầu bảng với công nghệ sạc nhanh; Lexus mở cửa cho xe thuần điện nhưng vẫn giữ hybrid trong cùng dòng sản phẩm. Trong số đó, PHEV có lợi thế thực tế với người thường đi xa hoặc chưa có sạc thuận tiện tại nhà. Xe thuần điện phù hợp hơn với người chủ động được điểm sạc và muốn trải nghiệm điện hoàn toàn.
Diễn biến sắp tới sẽ giúp kiểm chứng mức độ đón nhận của khách hàng: Volvo dự kiến giới thiệu ES90 và EX90 trong tháng 11, còn Porsche Cayenne EV cũng được dự kiến góp mặt trên thị trường ô tô Việt Nam giai đoạn cuối năm. Những sản phẩm mới làm phong phú thêm lựa chọn và hâm nóng phân khúc xe điện hạng sang, nhưng sự phong phú chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng hạ tầng và dịch vụ phù hợp.
Kết luận, Mercedes-Benz đang chọn bước chuyển có tính dung hòa, còn Volvo và Lexus dùng xe điện đầu bảng để đẩy mạnh hình ảnh thuần điện. Không có hướng đi nào thắng tuyệt đối: hãng nào đáp ứng đúng thói quen di chuyển và điều kiện sạc của khách hàng sẽ có lợi thế. Với người mua, câu hỏi nên bắt đầu từ nhu cầu sử dụng hằng ngày, không phải từ nhãn “điện hóa” trên sản phẩm.
