Điện hóa, nhưng không chỉ có một con đường
Xe sang điện hóa là nhóm ô tô cao cấp sử dụng hệ truyền động hybrid, hybrid cắm sạc hoặc thuần điện, giúp người mua chọn mức độ chuyển đổi phù hợp với nhu cầu và điều kiện sạc. Tháng 10, phân khúc xe sang tại Việt Nam sôi động với loạt sản phẩm mới, nhưng chiến lược của các hãng khác nhau rõ rệt: Mercedes-Benz mở rộng xe PHEV, còn Volvo và Lexus đưa xe điện đầu bảng về nước. Khác biệt ấy không chỉ nằm ở công nghệ; nó phản ánh cách mỗi thương hiệu nhìn nhận hạ tầng và thói quen sử dụng xe trong nước. Khi lựa chọn tăng lên, khách hàng không còn phải quyết định giữa một chiếc xe xăng quen thuộc và xe điện thuần túy. Họ có thêm những nấc chuyển tiếp, từ hybrid sạc ngoài đến xe chạy hoàn toàn bằng pin.
Đây là hướng đi thực dụng hơn là một cuộc đua xem hãng nào điện hóa nhanh nhất. Hạ tầng sạc tại Việt Nam vẫn còn phân mảnh và chưa thuận tiện đồng đều, nên xe sang điện hóa nhiều hệ truyền động có thể tiếp cận người mua rộng hơn.
Mercedes đặt cược vào PHEV như cầu nối
Mercedes-Benz ra mắt 5 mẫu xe mới: CLA 200 electric thuần điện cùng bốn xe PHEV Mercedes gồm GLC 350 e 4MATIC, E 350 e, S 580 e 4MATIC và Mercedes-Maybach S 580 e. Quy mô ra mắt cho thấy hãng ưu tiên mở rộng xe hybrid cắm sạc trên nhiều nấc sản phẩm, từ SUV và sedan đến limousine siêu sang. GLC 350 e 4MATIC có giá 2,999 tỷ đồng, E 350 e giá 3,399 tỷ đồng; S 580 e 4MATIC giá 6,189 tỷ đồng và Mercedes-Maybach S 580 e giá 8,899 tỷ đồng. CLA 200 electric, giá 1,59 tỷ đồng, là mẫu thuần điện mới duy nhất trong nhóm này và là xe điện có giá thấp nhất của Mercedes-Benz Việt Nam theo thông tin được công bố. Những con số ấy cho thấy hãng đang đưa xe điện hóa tới các nhóm khách hàng khác nhau, thay vì chỉ tập trung vào xe điện đắt tiền.
Lý do chọn PHEV khá thuyết phục trong bối cảnh hiện tại: xe có thể chạy thuần điện ở quãng ngắn, còn động cơ đốt trong đảm nhiệm hành trình dài. Với người chưa thể dựa vào trạm sạc trên mọi tuyến đường, đây là phương án giảm lệ thuộc mà vẫn có trải nghiệm chạy điện trong đô thị. CLA 200 electric lại nhắm tới khách hàng thành thị muốn chuyển thẳng sang xe thuần điện.
Volvo và Lexus đưa xe điện đầu bảng về nước
Volvo chọn cách đi khác: hãng dự kiến ra mắt ES90 và EX90 tại Việt Nam vào đầu tháng 11. Đây là sedan và SUV điện đầu bảng, đồng thời đánh dấu bước tăng tốc sau giai đoạn Volvo chỉ bán một mẫu xe điện là EC40 và tập trung nhiều vào PHEV cùng mild-hybrid. Điểm nhấn kỹ thuật được công bố là kiến trúc điện áp 800V, cho phép sạc từ 10% lên 80% trong khoảng 22 phút ở điều kiện lý tưởng. Thông số này tạo sức hút rõ ràng, nhưng hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào trạm sạc tương thích và điều kiện vận hành.
Lexus cũng mở cửa cho cả hai hướng khi đưa ES thế hệ mới ra thị trường với phiên bản hybrid và thuần điện. ES 500e là mẫu xe điện đầu tiên của thương hiệu xe sang Nhật được bán tại Việt Nam. So với PHEV, xe điện Volvo và xe điện Lexus đòi hỏi người mua tính toán kỹ hơn về sạc và lịch trình, nhưng đổi lại là lựa chọn thuần điện ở nhóm sản phẩm cao cấp. Không nên xem hai con đường là đối thủ loại trừ nhau: chúng phục vụ những điều kiện sử dụng khác nhau.
Nhiều lựa chọn hơn, quyết định cần thực tế hơn
Với người mua, khác biệt cốt lõi nằm ở mức độ phụ thuộc vào hạ tầng. PHEV hợp với người thường đi xa, chưa có điều kiện sạc ổn định nhưng vẫn muốn chạy điện cho các chặng ngắn; xe thuần điện phù hợp hơn khi lịch trình và nơi sạc có thể chủ động. Vì vậy, việc Mercedes mở rộng PHEV còn Volvo và Lexus đưa xe điện đầu bảng về nước không tạo ra một đáp án chung, mà giúp khách hàng chọn theo nếp sử dụng thực tế.
Thị trường còn có thể sôi động thêm trong giai đoạn cuối năm với Porsche Cayenne EV. Tuy vậy, thêm mẫu xe không đồng nghĩa mọi rào cản đã biến mất: hạ tầng sạc và khả năng tiếp cận vẫn quyết định chiếc xe điện hóa nào phù hợp. Lợi ích lớn nhất của làn sóng mới là người mua xe sang có thêm lựa chọn thay vì bị buộc theo một công nghệ duy nhất. PHEV là cây cầu hợp lý trong giai đoạn chuyển tiếp; xe thuần điện là lựa chọn rõ ràng cho người đã sẵn sàng. Thị trường sẽ trưởng thành hơn khi mỗi công nghệ được chọn vì phù hợp, không chỉ vì mới.
