Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Thuốc lá điện tử chuyển sang quảng cáo trên mạng: Vì sao cần siết truy vết và xử lý?

Thuốc lá điện tử chuyển sang quảng cáo trên mạng: Vì sao cần siết truy vết và xử lý?
Sở thích|Sống khỏe

Lệnh cấm thu hẹp điểm bán, không xóa được thị trường

Quảng cáo thuốc lá trên mạng là hoạt động giới thiệu, tiếp thị hoặc khuyến mại sản phẩm thuốc lá qua nền tảng số, thường dùng nội dung và từ khóa ngụy trang để tiếp cận người mua và né kiểm duyệt. Đây không còn là phần phụ của thị trường: khi điểm bán công khai bị thu hẹp, quảng cáo trực tuyến trở thành một mắt xích giúp hoạt động kinh doanh chuyển sang hình thức khó nhìn thấy hơn.

Nghị quyết số 173/2024/QH15 có hiệu lực, cấm toàn diện việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển và sử dụng thuốc lá mới từ ngày 1/1/2025. Sau đó, hoạt động bán thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tại cửa hàng cố định giảm rõ rệt: trong khảo sát 126 cửa hàng từng kinh doanh ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Thừa Thiên Huế, 81 cửa hàng, tương đương 64,3%, đã đóng tại địa điểm cố định.

Nhưng đóng cửa không đồng nghĩa chấm dứt kinh doanh. Có 44 cửa hàng, chiếm 34,9%, chuyển sang bán trực tuyến; một cửa hàng duy trì cả hai hình thức. Vì vậy, chỉ đo hiệu quả bằng số điểm bán truyền thống sẽ tạo ra một bức tranh thiếu hụt: hoạt động đã dịch chuyển, chứ chưa biến mất.

Quảng cáo biến hình, còn người trẻ vẫn bị tiếp cận

Khoảng trống đáng lo nằm ở cách người bán lẩn khỏi bộ lọc. Sản phẩm có thể xuất hiện dưới tên bàn chải điện, máy cạo râu hoặc tinh dầu xịt phòng; từ khóa được biến thể thành tiếng lóng như “pod”, “vape”, “juice” hay “nước ép”, rồi người mua được dẫn sang tin nhắn riêng và nhóm kín. Khi việc bán hàng không còn diễn ra ở nơi công khai, truy vết từng tài khoản, đường dẫn và giao dịch trở nên khó hơn.

Báo cáo giám sát năm 2026 ghi nhận 403 đường link có dấu hiệu vi phạm trên năm nền tảng, gồm Facebook, Instagram, các trang web, TikTok và YouTube. Số bài bán công khai giảm, nhưng quảng cáo và khuyến mại vẫn tiếp cận 38,1% sinh viên trong khảo sát; Facebook là kênh phổ biến nhất trong nhóm sinh viên ghi nhận có tiếp xúc.

Tác động không chỉ nằm trên màn hình. Trong khảo sát 2.462 sinh viên, 3,3% cho biết hiện sử dụng thuốc lá điện tử và 0,8% sử dụng thuốc lá nung nóng; tỷ lệ từng thử lần lượt là 14,3% và 6,2%, với tuổi bắt đầu trung bình 16,9. Những con số này khiến việc kiểm soát quảng cáo phải được xem là bảo vệ sức khỏe cộng đồng, không chỉ là xử lý nội dung vi phạm.

Muốn xử lý được, phải theo dấu cả hệ sinh thái số

Phản ứng quản lý không thể dừng ở yêu cầu gỡ một bài đăng sau khi nó lan truyền. Cần giám sát liên tục, cập nhật danh sách từ khóa ngụy trang, tiếng lóng, hashtag biến thể và cách quảng cáo trá hình; đồng thời nối dữ liệu giữa tài khoản, đường dẫn, nhóm kín và phương thức giao dịch để nhận diện hoạt động tái phạm. Nếu chỉ tìm đúng cụm từ “thuốc lá điện tử”, phần lớn nội dung cố tình né thuật toán sẽ lọt khỏi lưới.

Các nền tảng số cũng cần chịu trách nhiệm rõ ràng hơn: chủ động rà quét, gỡ tài khoản vi phạm và ngăn hoạt động kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thay vì chỉ chờ báo cáo từ người dùng. Nghị định số 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/5/2026, quy định phạt người sử dụng các sản phẩm này từ 3 đến 5 triệu đồng và buộc tiêu hủy tang vật. Tuy nhiên, xử lý người sử dụng không thể thay thế việc truy nguồn cung và chặn quảng cáo tiếp cận họ.

Trọng tâm cần chuyển từ kiểm tra cửa hàng sang giám sát số. Một cơ chế phối hợp nhanh giữa cơ quan chức năng và nền tảng, có quy trình bảo toàn chứng cứ và xác minh người đứng sau tài khoản, sẽ có ý nghĩa hơn những đợt gỡ nội dung rời rạc.

Luật sửa đổi cần khép kín những kẽ hở

Dự án sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được Chính phủ trình Quốc hội khóa XVI cho ý kiến tại Kỳ họp thứ hai, tập trung giảm nguồn cung và nhu cầu sử dụng. Dự thảo nêu các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thiết bị, bộ phận phục vụ hóa hơi hoặc làm nóng nguyên liệu; đồng thời hướng tới cấm bán thuốc lá trên môi trường điện tử và livestream bán hàng.

Việc luật hóa khái niệm sản phẩm và nguyên liệu là cần thiết, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào phạm vi đủ bao quát để không bị vô hiệu hóa bởi tên gọi mới hay thành phần thay thế. Cùng lúc, quy định phải làm rõ trách nhiệm của người bán, nền tảng và đơn vị liên quan trong việc phát hiện, lưu giữ chứng cứ và phối hợp truy vết.

Kiểm soát thuốc lá sẽ không đạt mục tiêu nếu chỉ làm cho cửa hàng biến mất khỏi phố. Khi quảng cáo và giao dịch chuyển lên mạng, quản lý cũng phải theo đến không gian đó: luật đủ rõ, giám sát đủ nhanh và xử lý đủ nhất quán. Đó là cách biến lệnh cấm thành sự bảo vệ thực chất, nhất là với người trẻ.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!