Triệu phú âm thầm: Định nghĩa lại hình ảnh người giàu ở Mỹ
“Triệu phú âm thầm” là những triệu phú Mỹ gây dựng tài sản chủ yếu từ các hoạt động kinh doanh truyền thống, trong các ngành nghề ít hào nhoáng như thực phẩm đông lạnh, cửa hàng tiện lợi hay dịch vụ lắp đặt, thay vì xuất thân từ Thung lũng Silicon, Phố Wall hay giới giải trí, và họ thường là chủ doanh nghiệp tư nhân khởi nghiệp từ không, gần như vô danh trong truyền thông đại chúng nhưng lại nắm giữ khối tài sản rất lớn trong nền kinh tế. Nước Mỹ được cho đang bước vào “thời đại của các triệu phú”, với khoảng 3 triệu chủ doanh nghiệp tư nhân giàu có như vậy. Điều đáng nói là tổng tài sản ròng của nhóm này vượt xa nhóm siêu giàu quen thuộc trên các bảng xếp hạng. Nếu chúng ta vẫn gắn sự giàu có với các tỷ phú công nghệ, tài chính hay Hollywood, thì bức tranh thực tế đang cho thấy một trật tự mới: sức mạnh tài sản nằm trong tay những người bán hàng đông lạnh, lắp máng thoát nước mưa hay điều hành đại lý ôtô.
Tầng lớp triệu phú bị bỏ quên: Chủ doanh nghiệp thực tế, không phải “ông trùm” công nghệ
Điểm gây bất ngờ nhất của “thời đại triệu phú” là nguồn gốc tài sản: đó không phải là nhà đầu tư công nghệ hay chứng khoán, mà là chủ doanh nghiệp trong những lĩnh vực rất đời thường. Họ kinh doanh thực phẩm đông lạnh, lắp đặt máng thoát nước mưa, phân phối thiết bị làm rám nắng, điều hành cửa hàng tiện lợi ven đường – những ngành mà người trẻ hiếm khi coi là con đường làm giàu hấp dẫn trong thế kỷ XXI. Theo hai nhà kinh tế Owen Zidar và Eric Zwick, có khoảng 3 triệu chủ doanh nghiệp tư nhân với tài sản bình quân ở mức cao, tổng cộng lên tới 54.800 tỷ USD, vượt xa con số 4.000 tỷ USD của 400 người giàu nhất trong danh sách nổi tiếng. Cơ chế thuế chuyển tiếp (pass-through) càng củng cố vị thế của họ: lợi nhuận hoặc khoản lỗ của doanh nghiệp được chuyển thẳng sang tờ khai thuế cá nhân của chủ sở hữu, cổ đông hoặc thành viên, thay vì bị đánh thuế thu nhập doanh nghiệp riêng biệt. Điều này giúp chủ doanh nghiệp trực tiếp hưởng thành quả kinh doanh, đồng thời góp hơn một nửa mức tăng tỷ trọng thu nhập của nhóm 1% người giàu nhất.
Caleb Ashton: Khởi nghiệp từ không với những món đồ cũ ít ai để ý
Nếu cần một gương mặt để hình dung thế hệ triệu phú âm thầm mới, câu chuyện của Caleb Ashton là ví dụ điển hình về khởi nghiệp từ không. Năm 2019, khi sống trong căn hộ một phòng ngủ, vợ đang học trường luật và gia đình cần thêm thu nhập, Ashton bắt đầu mua đi bán lại hàng thanh lý để trang trải sinh hoạt. Anh gom số tiền nhỏ từ tiền mừng sinh nhật và Giáng sinh, rồi đi các buổi bán đồ cũ trong khu dân cư, săn sách giáo khoa, mô hình nhân vật, gậy golf, giày thể thao và đủ loại đồ đã qua sử dụng. Ban đầu, mục tiêu rất giản dị: tạo thêm thu nhập từ những giao dịch nhỏ, mua một món với giá thấp rồi đăng bán lại trên các nền tảng trực tuyến. Công việc tốn thời gian, từ tìm hàng, kiểm tra tình trạng, xác định giá thị trường đến xử lý đơn hàng. Nhưng chính chuỗi giao dịch nhỏ đó giúp Ashton nhận ra một điều quan trọng: những sản phẩm bị người này bỏ quên vẫn có thể trở thành món hàng được người khác săn tìm. Hành trình này cho thấy khởi nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu bằng công nghệ đột phá hay số vốn lớn, mà đôi khi xuất phát từ khả năng nhận ra nhu cầu bị bỏ ngỏ trong một thị trường tưởng chừng đã cũ.
Từ sưu tầm game cũ đến doanh nghiệp triệu USD: Cách chủ doanh nghiệp tạo dựng tài sản
Bước ngoặt đến khi Ashton bị sa thải khỏi công ty kinh doanh tiền xu sưu tầm của một người bạn, buộc anh phải chọn giữa tiếp tục làm thuê hay dấn thân toàn thời gian vào kinh doanh đồ cũ. Khi chuyển sang kinh doanh toàn thời gian, anh không thể ôm đồm mọi mặt hàng mà phải tìm nhóm sản phẩm có nhu cầu ổn định, quay vòng vốn nhanh và biên lợi nhuận đủ tốt. Qua thử nghiệm, Ashton nhận thấy trò chơi điện tử dạng đĩa, băng game, máy chơi game đã qua sử dụng và đồ sưu tầm là thị trường giàu tiềm năng, vì nhiều tựa game và thiết bị cũ vẫn được người tiêu dùng tìm mua, nhất là những người muốn sưu tầm hoặc sống lại tuổi thơ. Năm 2024, anh thành lập QuickFlips – nền tảng trực tuyến chuyên thu mua các bộ sưu tập trò chơi điện tử, máy chơi game và thẻ bài Pokémon từ người tiêu dùng. Thay vì chỉ đăng bán trên sàn thương mại điện tử có sẵn, Ashton xây dựng hệ thống thu mua riêng và trực tiếp phát triển phần mềm định giá, giúp khách hàng biết trước số tiền dự kiến nhận được khi bán sản phẩm cho QuickFlips. Cách làm này giúp người bán chủ động hơn khi quyết định giao dịch, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh cho QuickFlips trong việc tìm kiếm nguồn hàng. Sau khi thu mua, sản phẩm được kiểm tra, làm sạch, tân trang rồi đưa lên các nền tảng lớn để bán lại.
Tương lai của những triệu phú âm thầm và bài học cho người khởi nghiệp
Hành trình của QuickFlips không dừng ở kinh doanh trực tuyến. Năm 2025, doanh nghiệp đưa sản phẩm vào cửa hàng truyền thống tại bang Kentucky, tạo thêm địa điểm để khách hàng mua bán và trao đổi đồ sưu tầm. Việc kết hợp nền tảng trực tuyến với cửa hàng vật lý giúp mở rộng nguồn hàng, đa dạng hóa kênh tiêu thụ và tạo trải nghiệm trực tiếp cho người mua. Theo thông tin Ashton chia sẻ, QuickFlips đã phát triển lên quy mô 33 nhân viên, hoạt động ở cả mảng trực tuyến và cửa hàng. Đây là bước tiến đáng kể nếu so với xuất phát điểm cực nhỏ của nhà sáng lập. Trên bình diện rộng hơn, cuốn sách về “triệu phú ở khắp mọi nơi” không chỉ mô tả hiện tượng mà còn mang đến bài học cho các chủ doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách. Đối với người khởi nghiệp, thông điệp rất rõ: con đường tạo dựng tài sản không nhất thiết phải chạy theo công nghệ hào nhoáng hay đầu tư tài chính phức tạp. Những nhu cầu rất cụ thể, từ trò chơi điện tử cũ đến dịch vụ lắp đặt máng thoát nước mưa, có thể là nền tảng để xây dựng doanh nghiệp bền vững. Với nhà hoạch định chính sách, việc hiểu cơ chế thuế chuyển tiếp và vai trò của tầng lớp triệu phú âm thầm là điều bắt buộc nếu muốn thiết kế hệ thống thuế công bằng mà vẫn khuyến khích tinh thần doanh nhân.
