Đường “đắt nhất hành tinh” và bài toán gỡ nút thắt giao thông trung tâm
Đoạn đường Hoàng Cầu - Voi Phục thuộc Vành đai 1 Hà Nội là tuyến trục dài 2,2 km, được mệnh danh là “đường đắt nhất hành tinh”, đang được tăng tốc thi công nhằm khép kín vành đai đô thị, giảm ùn tắc nghiêm trọng và tái tổ chức luồng giao thông cho nhiều quận trung tâm.
Điểm mấu chốt của Vành đai 1 Hà Nội không còn là chuyện có xây hay không, mà là hoàn thành nhanh đến mức nào để kịp gỡ điểm nghẽn giao thông đã tích tụ nhiều năm. Đoạn đường Hoàng Cầu - Voi Phục chính là “mảnh ghép” còn thiếu: nếu khép kín, nó giúp phân tải lưu lượng từ các trục La Thành, Nguyễn Chí Thanh, Láng Hạ ra khỏi mạng lưới đường phố vốn đã quá tải. Ngược lại, nếu chậm trễ, Hà Nội sẽ tiếp tục trả giá bằng thời gian kẹt xe, ô nhiễm và chi phí cơ hội cho cả người dân lẫn doanh nghiệp. Vì vậy, cuộc chạy nước rút hiện nay không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là bài thi năng lực quản lý dự án hạ tầng Hà Nội trong giai đoạn đô thị hóa cao.
Công trường 24/24: Áp lực tiến độ và bài toán tổ chức thi công
Những ngày cuối tháng 7, đoạn đường Hoàng Cầu - Voi Phục là một đại công trường mở, nơi “hàng trăm kỹ sư, công nhân cùng máy móc, thiết bị chuyên dụng làm việc xuyên ngày đêm”. Các mũi thi công đồng loạt triển khai từ nền đường, vỉa hè đến hệ thống hạ tầng kỹ thuật, tạo nên nhịp độ hiếm thấy trong một dự án hạ tầng Hà Nội ngay giữa khu dân cư đông đúc.
Theo phụ trách kỹ thuật hiện trường Hồ Xuân Nguyên, đến nay dự án đã hoàn thành khoảng 70% khối lượng và lực lượng thi công được chia ca hoạt động gần như 24/24 giờ, mục tiêu hoàn tất các hạng mục chính trước ngày 20/8 để kịp phấn đấu hoàn thành đoạn tuyến Hoàng Cầu - Voi Phục trước ngày 2/9. Đây là cách tổ chức thi công “dồn lực vào chặng cuối”: ưu tiên hoàn thiện bên trái tuyến với hào kỹ thuật, vỉa hè, cây xanh; đồng thời máy múc, xe lu, xe tải chạy liên tục phía bên phải từ Nguyễn Chí Thanh đến Láng Hạ để kịp đào đường, đắp cát và lắp đặt cống dọc. Trong bối cảnh Hà Nội thời gian qua liên tục mưa lớn, việc duy trì nhịp độ này cho thấy áp lực tiến độ đang được đặt lên mức cao nhất.
Công nghệ, cầu vượt và mục tiêu khép kín Vành đai 1
Trên đoạn Nguyễn Chí Thanh - Láng Hạ, nhà thầu không chỉ thi công mặt đường mà còn đồng thời lắp đặt hệ thống cống dọc, hào kỹ thuật và hoàn thiện vỉa hè, cây xanh bên trái tuyến. Máy múc, xe lu, xe tải được tổ chức làm việc liên hoàn để kịp hoàn thiện nền đường tới nút giao Láng Hạ trước khi chuyển sang giai đoạn đắp cát và hoàn thiện hạ tầng ngầm. Mưa lớn khiến nước ngập hào kỹ thuật, cống dọc, buộc nhà thầu phải liên tục bơm cạn mới thi công được; song máy móc vẫn hoạt động nhờ người điều khiển làm việc trong cabin.
Cùng với tuyến đường chính, hạng mục cầu vượt tại nút giao Láng Hạ đang được đẩy nhanh với sự tham gia của cần cẩu cỡ lớn, thiết bị nâng hạ và hệ giàn giáo để triển khai kết cấu phần trên cầu. Dự kiến, hai cầu vượt trên tuyến sẽ hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Chiến lược ở đây rõ ràng: sớm thông xe tuyến chính để khép kín Vành đai 1, qua đó giảm áp lực giao thông trên nhiều tuyến đường nội đô và tăng cường kết nối giữa các quận trung tâm. Phần cầu vượt được hoàn thiện sau sẽ như “tầng hai” giúp triệt tiêu xung đột tại các nút lớn, nâng thêm một nấc hiệu quả phân luồng.
Đời sống người dân trong công trường mở và cái giá ngắn hạn
Không có dự án hạ tầng Hà Nội nào ở lõi đô thị lại không “chạm” vào đời sống người dân. Dọc đường La Thành, cuộc sống nhiều hộ gia đình bị xáo trộn khi mặt đường bị thu hẹp, gồ ghề, việc đi lại hằng ngày trở nên khó khăn. Để vào nhà, nhiều người phải bắc tạm những tấm ván làm lối đi, sống chung với bụi, tiếng ồn và dòng xe công trường ra vào liên tục. Đây là cái giá ngắn hạn cho một thay đổi dài hạn và không thể tránh nếu Hà Nội muốn gỡ điểm nghẽn giao thông ở khu vực dày đặc dân cư như La Thành – Đê La Thành – Giảng Võ.
Tuy vậy, một bộ phận người dân vẫn nhìn dự án với tâm thế đồng hành. Ông Trần Anh Dũng, chủ cửa hàng gỗ trên đường La Thành, thừa nhận hoạt động thi công ngày đêm ảnh hưởng đến kinh doanh và sinh hoạt, nhưng ông và nhiều hộ xung quanh vẫn ủng hộ, bởi họ “mong mỏi từng ngày công trình hoàn thiện để có con đường khang trang, sạch sẽ, thành phố đẹp hơn, hiện đại hơn”. Quan điểm này phản ánh một thực tế: nếu muốn Vành đai 1 Hà Nội hoàn thiện, người dân phải chia sẻ khó khăn trong giai đoạn quá độ; đổi lại, họ có quyền đòi hỏi tiến độ nghiêm túc và chất lượng xứng tầm với những hy sinh đang phải gánh.
Vành đai 1 trong bức tranh hạ tầng mới và lời kết cho Hà Nội
Đường Hoàng Cầu - Voi Phục không đứng một mình; nó là một mảnh ghép trong bức tranh nâng cấp hạ tầng Hà Nội rộng hơn. Cùng thời điểm này, thành phố đẩy nhanh cải tạo kênh La Khê trong dự án cải thiện hệ thống tiêu nước phía Tây, chuẩn bị xây dựng quảng trường kết hợp đài phun nước tại khu vườn hoa trước cổng công viên Thống Nhất trên phố Trần Nhân Tông và đặt mục tiêu khởi công tám dự án cải tạo, xây lại chung cư; đồng thời tăng tốc các dự án đường sắt đô thị, chợ đầu mối, trung tâm outlet.
Từ góc nhìn chính sách, việc dồn lực cho Vành đai 1 Hà Nội cho thấy thành phố đã nhận ra rằng gỡ điểm nghẽn giao thông là điều kiện nền để bất kỳ chiến lược phát triển nào khác có cơ hội thành công. Đoạn đường Hoàng Cầu - Voi Phục, khi hoàn thành đúng hẹn, sẽ là phép thử cho cam kết đó. Nếu vượt qua được “ngưỡng” 2/9 như kế hoạch, Hà Nội không chỉ có thêm một tuyến đường mới, mà còn khẳng định khả năng tổ chức các dự án hạ tầng lớn ngay trong khu trung tâm. Ngược lại, mọi sự chậm trễ sẽ kéo theo chi phí xã hội tăng thêm, làm xói mòn niềm tin người dân. Lựa chọn nằm ở cách thành phố quản lý những tháng nước rút cuối cùng của công trình này.
