Cụm công nghiệp Thăng Long: bước ngoặt không gian công nghiệp phía Tây
Cụm công nghiệp Thăng Long là dự án hạ tầng công nghiệp mới được khởi công tại xã Nam An Phụ, hướng tới xây dựng mặt bằng sản xuất đồng bộ để thu hút doanh nghiệp cơ khí, điện tử và công nghiệp hỗ trợ, qua đó mở rộng không gian phát triển công nghiệp và tạo động lực chuyển dịch kinh tế khu vực phía Tây Hải Phòng. Điểm đáng chú ý là cụm công nghiệp Thăng Long được khởi công ngày 27/9 với tổng diện tích nghiên cứu hơn 61,8 ha; trong đó gần 49,7 ha dành cho xây dựng cụm công nghiệp và hơn 12 ha là đất giao thông kết nối, khu vực phụ cận. Dự án do Công ty TNHH Hạ tầng Thuận An Phát làm chủ đầu tư, triển khai tại vị trí có lợi thế kết nối cả đường bộ và đường thủy, nằm trong định hướng phát triển công nghiệp phía Tây của thành phố. Quan trọng hơn, đây là một trong những công trình từng tồn đọng, chậm triển khai nhưng đã được thành phố tập trung tháo gỡ để đủ điều kiện khởi công, cho thấy quyết tâm mở rộng quỹ đất công nghiệp và cải thiện hạ tầng công nghiệp theo hướng bài bản.
Quy mô đầu tư và ý nghĩa của quỹ đất công nghiệp mới
Dưới góc độ kinh tế, cụm công nghiệp Thăng Long đáng được xem là bước bổ sung chiến lược cho quỹ đất công nghiệp của Hải Phòng. Phần diện tích xây dựng cụm công nghiệp khoảng 49,74 ha, với tổng mức đầu tư hơn 532 tỷ đồng, tập trung vào đầu tư, kinh doanh hạ tầng kỹ thuật đồng bộ để phục vụ sản xuất và kinh doanh công nghiệp. Đồng thời, toàn bộ khu vực nghiên cứu hơn 61,8 ha, bao gồm cả đất giao thông kết nối, tạo ra không gian đủ lớn cho một cực sản xuất mới phía Tây thành phố. Theo lãnh đạo thành phố, giá trị của dự án không chỉ nằm ở diện tích hay vốn đầu tư mà ở khả năng kết nối, lan tỏa và tạo thêm dư địa phát triển công nghiệp trong giai đoạn mới. Cụm công nghiệp Thăng Long được định hướng thu hút các ngành chế biến nông sản, thực phẩm, sản xuất truyền thống, thủ công mỹ nghệ, cơ khí chế tạo máy, sản phẩm tiêu dùng và công nghiệp hỗ trợ – chính là những lĩnh vực có thể tận dụng nguồn lao động tại chỗ và thế mạnh sản xuất của địa phương. Từ góc nhìn thu hút đầu tư Hải Phòng, quỹ đất công nghiệp mới này là lời giải cho bài toán thiếu mặt bằng sản xuất có hạ tầng công nghiệp hoàn chỉnh, điều vốn khiến không ít nhà đầu tư phải dịch chuyển sang các địa phương khác.
Hạ tầng công nghiệp gắn với công nghiệp hỗ trợ và chuỗi giá trị
Điểm mạnh của cụm công nghiệp Thăng Long nằm ở định hướng phát triển hạ tầng công nghiệp song hành với xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ. Mục tiêu của dự án là tạo quỹ đất có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ để thu hút doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh, trong đó ưu tiên cơ khí chế tạo, điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật được kỳ vọng hình thành mặt bằng sản xuất mới, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp vào các lĩnh vực công nghiệp, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ phục vụ sản xuất. Ở tầm rộng hơn, khu vực Nam An Phụ sở hữu lợi thế về truyền thống sản xuất công nghiệp, nguồn lao động và hệ thống giao thông đường thủy, đường bộ, phù hợp để hình thành các chuỗi sản xuất và dịch vụ hỗ trợ công nghiệp. Khi cụm công nghiệp Thăng Long đi vào hoạt động, khả năng kết nối sản xuất với các trung tâm công nghiệp, logistics, cảng biển và đầu mối giao thông lớn sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn chi phí, thời gian vận chuyển và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực. Nếu thành phố và nhà đầu tư tận dụng đúng định hướng này, cụm công nghiệp Thăng Long có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới công nghiệp hỗ trợ của Hải Phòng, thay vì chỉ là một khu đất cho thuê nhà xưởng.
Tác động kinh tế – xã hội đối với khu vực phía Tây
Về mặt tác động thực tế, cụm công nghiệp Thăng Long không chỉ bổ sung nguồn cung mặt bằng công nghiệp mà còn được kỳ vọng góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương. Dự án hướng tới thu hút các ngành nghề có công nghệ sản xuất hiện đại, hạn chế tác động đến môi trường và có khả năng tạo nhiều việc làm cho lao động địa phương – một tiêu chí quan trọng trong phát triển công nghiệp bền vững. Trong quá trình thi công, yêu cầu bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh môi trường và ưu tiên thu hút nguồn lao động trong khu vực khi nhà máy, cơ sở sản xuất đi vào hoạt động cho thấy nhà đầu tư buộc phải gắn tăng trưởng với an sinh xã hội. Nếu làm tốt, Nam An Phụ có thể chuyển mình từ một địa bàn nông nghiệp sang trung tâm công nghiệp – dịch vụ mới, mà người dân địa phương là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ cơ hội việc làm và hạ tầng được nâng cấp. Tuy vậy, để những kỳ vọng này trở thành hiện thực, cần theo dõi sát tiến độ triển khai, chất lượng hạ tầng và cách lựa chọn nhà đầu tư thứ cấp, tránh lặp lại mô hình khu công nghiệp phát triển nhanh nhưng thiếu gắn kết với cộng đồng.
Hoàn thiện hạ tầng gắn với xúc tiến đầu tư: bài kiểm tra năng lực thực thi
Một điểm đáng bàn là dự án cụm công nghiệp Thăng Long chỉ thực sự tạo đột phá nếu hạ tầng công nghiệp được hoàn thiện song song với chiến lược xúc tiến đầu tư rõ ràng. Lãnh đạo thành phố đã đề nghị Công ty TNHH Hạ tầng Thuận An Phát tập trung nguồn lực, nhân lực, đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm hoàn thiện hạ tầng để thu hút các nhà đầu tư thứ cấp. Đồng thời, xã Nam An Phụ và các sở, ngành liên quan được yêu cầu phối hợp chặt chẽ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, không để phát sinh điểm nghẽn ảnh hưởng tiến độ. Ở phía doanh nghiệp, Thuận An Phát cam kết phối hợp với các nhà thầu có năng lực, tập trung nguồn lực để bảo đảm tiến độ, kiểm soát chất lượng công trình và bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh môi trường trong quá trình triển khai. Đây là cam kết đáng ghi nhận, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào khả năng sớm xây dựng phương án thu hút doanh nghiệp công nghệ tiên tiến, hình thành chuỗi liên kết sản xuất và gia tăng giá trị cho khu vực. Nhìn tổng thể, cụm công nghiệp Thăng Long là cơ hội rõ ràng cho thu hút đầu tư Hải Phòng, song cũng là bài kiểm tra năng lực thực thi dự án hạ tầng công nghiệp quy mô lớn. Nếu các bên giữ được kỷ luật tiến độ và chất lượng, phía Tây Hải Phòng có thể sở hữu một không gian công nghiệp mới, tạo thế cân bằng với các khu công nghiệp đã phát triển ở những hướng khác của thành phố.
