Hợp nhất Tây Ninh – Long An: Không gian mới, bài kiểm tra mới
Tây Ninh hợp nhất Long An là quá trình sắp xếp đơn vị hành chính tạo nên một không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn, giúp tỉnh mở rộng địa giới, tăng khả năng liên kết vùng, hội tụ các thế mạnh công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, kinh tế cửa khẩu và logistics để hình thành một cực tăng trưởng mới trong khu vực Đông Nam Bộ.
Trọng tâm của câu chuyện không phải chỉ là một đường ranh giới hành chính mới, mà là việc Tây Ninh có dám biến lợi thế hợp nhất thành sức cạnh tranh thực sự hay không. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đánh giá sau hợp nhất, Tây Ninh có “quy mô và dư địa phát triển lớn hơn, hội tụ nhiều nền tảng để trở thành một cực tăng trưởng của vùng Đông Nam Bộ”. Nói cách khác, không gian đã mở, nhưng chất lượng quản trị và hạ tầng sẽ quyết định tỉnh bứt phá hay chậm lại.
Các chỉ số tăng trưởng cho thấy dư địa này không phải lý thuyết. Trong 6 tháng đầu năm, GRDP của tỉnh tăng 10,12%, đứng đầu khu vực phía Nam và nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng cũng là áp lực: nếu Tây Ninh không nhanh chóng chốt hạ các điểm nghẽn hạ tầng và hành chính, lợi thế hợp nhất sẽ bị bào mòn bởi cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các địa phương lân cận.
Hội nghị Xúc tiến đầu tư: 900.000 tỷ đồng và thông điệp hạ tầng
Ngày 28/8, tại Hội trường Thống Nhất ở phường Long An, tỉnh tổ chức Hội nghị Xúc tiến đầu tư 2026 với chủ đề “Hội tụ giá trị – Kiến tạo tương lai”, có sự tham dự và chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu. Sự kiện này không chỉ là lễ công bố dự án, mà là lời khẳng định: Tây Ninh muốn dùng hạ tầng như chiếc nam châm kéo dòng vốn mới.
Hơn 90 công trình, dự án với tổng vốn khoảng 900.000 tỷ đồng được khởi công, trao giấy chứng nhận đầu tư và ký kết hợp tác tại hội nghị. Đây là con số đủ lớn để tái cấu trúc hạ tầng Tây Ninh nếu được triển khai nghiêm túc. Điều đáng nói là các dự án trải rộng từ giao thông, công nghiệp, năng lượng sạch, xử lý rác thải, môi trường, nước sạch đến giáo dục, y tế – tức tỉnh đang đặt cược vào một hệ sinh thái phát triển toàn diện, thay vì chỉ chạy theo khu công nghiệp thuần túy.
Tuy nhiên, dòng vốn cam kết chưa đồng nghĩa với động lực tăng trưởng nếu không được giải ngân nhanh. Chính Phó Thủ tướng đã nhấn mạnh thước đo không chỉ là số vốn đăng ký, mà là hiệu quả kinh tế – xã hội, tiến độ triển khai và mức độ lan tỏa đến doanh nghiệp trong nước. Câu hỏi đặt ra là bộ máy tỉnh có đủ kỷ luật và năng lực để biến 900.000 tỷ đồng cam kết thành đường xá, khu logistics, nhà máy cụ thể hay không.
Hạ tầng Tây Ninh: Từ lợi thế địa kinh tế đến mạng lưới kết nối
Trong không gian phát triển mới, hạ tầng Tây Ninh đang được đặt vào vị trí “xương sống” của chiến lược phát triển kinh tế. Tỉnh xác định hạ tầng giao thông và khả năng kết nối liên vùng là yếu tố then chốt để khai thác lợi thế địa kinh tế, từ cửa khẩu với Campuchia đến kết nối với TP.HCM, Đồng Nai và hệ thống cảng biển.
Theo quy hoạch, Tây Ninh phát triển theo hướng đa trung tâm, đa cực, hình thành các hành lang kinh tế và trục động lực mới; đồng thời tăng cường kết nối với vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và Campuchia. Việc mở rộng và hoàn thiện mạng lưới giao thông được kỳ vọng giúp kết nối khu công nghiệp, vùng sản xuất và đô thị với các trung tâm logistics, đầu mối xuất nhập khẩu. Đó không chỉ là câu chuyện đường nhựa, mà là cách tỉnh tái sắp xếp lại dòng hàng, dòng người và dòng vốn.
Với lợi thế cửa khẩu, Tây Ninh buộc phải đi xa hơn một mạng lưới đường bộ thông thường. Yêu cầu đặt ra là hình thành chuỗi logistics nối xuyên suốt từ biên giới đến khu công nghiệp và hệ thống cảng biển, trong đó Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài được định hướng là hạt nhân gắn với các tân cảng, trung tâm logistics mới. Nếu mô hình này vận hành hiệu quả, Tây Ninh có cơ hội trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng của chuỗi cung ứng ASEAN, thay vì chỉ là “vùng đệm” giữa TP.HCM và Campuchia.
Cải cách thủ tục: Hạ tầng thể chế cho hạ tầng vật chất
Không có hạ tầng cứng nào phát huy hết hiệu quả nếu hạ tầng mềm – tức thể chế và thủ tục – vẫn tắc nghẽn. Lãnh đạo tỉnh khẳng định Tây Ninh tiếp tục rà soát, cắt giảm thủ tục không cần thiết, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, giảm chi phí cho doanh nghiệp và chủ động tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Đây là lựa chọn bắt buộc nếu tỉnh muốn hơn 90 dự án lớn không bị kẹt trên giấy.
Phó Thủ tướng yêu cầu mục tiêu giảm 50% thời gian, chi phí giải quyết thủ tục hành chính phải được phản ánh bằng trải nghiệm thực tế của người dân và doanh nghiệp, chứ không dừng ở việc rút ngắn quy trình trên giấy. Nói cách khác, Tây Ninh được nhắc nhở chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo và phục vụ, công khai quy trình, tiến độ và trách nhiệm từng cơ quan.
Điểm đáng chú ý là tỉnh không chỉ nói về “môi trường thông thoáng” như một khẩu hiệu. Tây Ninh đặt mục tiêu đồng hành với doanh nghiệp bằng cơ chế đầu mối rõ ràng, mỗi kiến nghị phải có nơi tiếp nhận và thời hạn giải quyết cụ thể. Nếu làm được, thủ tục hành chính sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh, thay vì rào cản – một dạng hạ tầng thể chế quan trọng không kém bất kỳ tuyến cao tốc nào.
Tăng trưởng bền vững: Khi hạ tầng và không gian phát triển gặp nhau
Sau hơn một năm sắp xếp đơn vị hành chính, Tây Ninh đang từng bước phát huy lợi thế bổ trợ của hai địa phương trước đây, tạo ra không gian phát triển rộng hơn, đa dạng hơn và liên kết mạnh hơn. Kết quả là GRDP tăng trên 10%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng khoảng 15%, tổng mức bán lẻ tăng 18,8%, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 20,8 tỉ và thu ngân sách tăng 39,1%. Những con số này cho thấy hạ tầng và cải cách thể chế đang bắt đầu gặp nhau trên thực tế phát triển kinh tế Tây Ninh.
Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 từ 10–10,5% và duy trì mức tăng 2 con số trong giai đoạn 2026–2030. Muốn vậy, Tây Ninh phải khơi thông mạnh hơn các nguồn lực xã hội, nhất là khu vực tư nhân, đồng thời duy trì kỷ luật quy hoạch đa trung tâm, đa cực và chú trọng chất lượng, hiệu quả từng dự án. Nếu sa vào cuộc đua thu hút vốn theo chiều rộng, tỉnh sẽ đánh mất lợi thế cửa khẩu và vị trí kết nối liên vùng vừa mới được tạo dựng.
Điểm then chốt là Tây Ninh phải giữ được cân bằng giữa tăng trưởng nhanh và bền vững: hạ tầng phải gắn với bảo vệ môi trường, năng lượng sạch; phát triển khu kinh tế cửa khẩu phải song hành với logistics hiện đại; và cải cách hành chính phải đi đến từng hồ sơ doanh nghiệp. Khi hạ tầng, không gian phát triển và nguồn lực được kết nối đồng bộ, Tây Ninh mới có thể biến 900.000 tỷ đồng cam kết thành động lực dài hạn, thay vì một “cơn sóng” đầu tư nhất thời.
