Đêm diễn tri ân: Khi ánh đèn sân khấu thắp sáng lòng biết ơn
Đêm diễn tri ân khán giả của NSND Kim Cương tại Hoa viên Bình Dương tối 22.8 là chương trình biểu diễn miễn phí quy tụ hàng nghìn người yêu sân khấu, nơi một nghệ sĩ cổ điển Việt đã gần 90 tuổi trở lại sân khấu để cảm ơn những khán giả đã đồng hành cùng bà suốt hơn 70 năm sự nghiệp, chứ không phải để tìm thêm vinh quang.
Điều đáng nói ở đêm diễn này không phải là sự hoành tráng mà là lựa chọn rất dứt khoát của một tượng đài: dùng lần đứng sân khấu hiếm hoi ở tuổi xế chiều để nói lời “cảm ơn” chứ không phải “hãy nhớ đến tôi”. Sau nhiều năm lui về hậu trường, NSND Kim Cương thừa nhận điều bà bận tâm chỉ là liệu mình còn đủ sức đứng trước công chúng, gặp lại những khán giả đã yêu thương suốt hơn bảy thập niên. Một nghệ sĩ cổ điển Việt ở tuổi gần 90 mà vẫn chủ động mời khán giả đến xem biểu diễn miễn phí, đó là cách bà khẳng định ai mới là chủ nhân thật sự của sân khấu: khán giả, chứ không phải hào quang.
Sự hội ngộ của các thế hệ nghệ sĩ cổ điển Việt trên cùng một sân khấu
Đêm diễn tri ân không chỉ là sự trở lại của NSND Kim Cương, mà còn là cuộc hội ngộ hiếm có của nhiều lớp nghệ sĩ cổ điển Việt trong lĩnh vực cải lương và kịch nói. Từ NSND Thanh Tuấn, Minh Vương, Thanh Điền, Thanh Nam, Quế Trân đến các NSƯT Hữu Châu, Phượng Hằng, Minh Minh Tâm cùng hàng loạt nghệ sĩ quen thuộc với khán giả miền Nam như Mộng Tuyền, Mai Hằng, Tô Kim Phượng, Tuấn Thanh, Bích Hạnh, Trường Hà, Trang Tuyền, Hoài Thanh, Đỗ Quyên, Hoài Anh Kiệt, danh hài Bảo Chung, Dũng Nhí… đều có mặt.
Một sân khấu mà nhiều thế hệ tài danh cùng đứng cạnh nhau không chỉ là “đủ đầy” về sao, mà còn là thông điệp về sự tiếp nối. Đó là cách các nghệ sĩ gửi tới khán giả rằng sân khấu cải lương, kịch nói không phải di tích, mà là mạch nguồn vẫn chảy nếu còn người diễn và người xem. Theo nhận định tại chương trình, chính tình yêu và sự thủy chung của khán giả đã giúp nhiều thế hệ nghệ sĩ giữ cho sân khấu luôn sáng đèn, bất chấp những thăng trầm của đời sống giải trí hiện đại.
“Lá sầu riêng” và ký ức về sự nghiệp 70 năm của “kỳ nữ”
Nếu phải chọn một biểu tượng để nói về sự nghiệp 70 năm của NSND Kim Cương, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến “Lá sầu riêng”. Trong đêm diễn, loạt trích đoạn nổi tiếng như “Lá sầu riêng”, “Tây Thi”, “Tìm lại cuộc đời”, “Người tình trên chiến trận”, “Đêm lạnh chùa hoang” được tái hiện, khiến hàng nghìn người say mê sân khấu cải lương như được trở về thời tuổi trẻ. Những nhịp đàn bầu, đàn tranh ngân lên giữa không gian Hoa viên Bình Dương khiến ký ức về một thời sân khấu vàng son hiện lại rất rõ ràng, không cần bất kỳ công nghệ hiện đại nào.
Điều làm khán giả xúc động là cảm giác được gặp lại một người quen cũ trên sàn diễn. Ở tuổi gần 90, NSND Kim Cương không lên sân khấu để chứng minh mình còn phong độ, mà để nối lại một sợi dây tình cảm bị kéo dài bởi thời gian và khoảng cách. Bà trở về với nghề, với những vai diễn từng làm nên tên tuổi và trên hết là trở về với những khán giả đã dành cho bà tình yêu kéo dài hơn 70 năm. Đó là bản tóm tắt đẹp nhất cho một sự nghiệp mà ánh đèn sân khấu không chỉ chiếu vào nghệ sĩ, mà còn phản chiếu đời sống tinh thần của nhiều thế hệ.
2.000 khán giả miễn phí và ý nghĩa của một đêm Vu Lan báo hiếu
Khoảng hơn 2.000 khán giả yêu cải lương và nghệ thuật sân khấu từ TP.HCM đã đến Hoa viên Bình Dương thưởng thức trọn vẹn chương trình biểu diễn miễn phí này. Việc mở cửa hoàn toàn không thu vé cho công chúng không chỉ là ưu đãi, mà là tuyên ngôn: nghệ thuật cổ điển Việt vẫn thuộc về đại chúng. Đại diện đơn vị tổ chức khẳng định người dân có thể vào xem hoàn toàn miễn phí, biến “đêm diễn tri ân” thành một món quà đúng nghĩa dành cho khán giả lẫn cộng đồng.
Đêm diễn càng thêm nhiều tầng ý nghĩa khi diễn ra giữa mùa Vu Lan Báo Hiếu, trong không gian một hoa viên vốn gắn với các hoạt động cầu an, cầu siêu và tưởng nhớ người đã khuất. Trên sân khấu, các nghệ sĩ không chỉ tri ân khán giả mà còn tưởng nhớ những văn nghệ sĩ đã dành trọn đời phụng sự nghệ thuật, từ nhà văn Sơn Nam, đạo diễn Huỳnh Phúc Điền đến NSƯT Diễn Châu, nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, Giáo sư Trần Văn Khê, nghệ sĩ Giang Châu, NSƯT Vũ Linh… Đó là cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa người đang xem, người đang diễn và những người đã nằm lại trong ký ức, để khẳng định sân khấu không quên những ai từng giữ cho nó sáng đèn.
Từ một đêm diễn tri ân đến lời nhắc về tương lai sân khấu
Nhìn từ bên ngoài, đây là một đêm diễn tri ân nhiều cảm xúc; nhìn kỹ hơn, nó là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm với nghệ thuật truyền thống. Sự hiện diện của NSND Kim Cương – người đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của sân khấu Việt Nam và luôn dành tâm huyết cho các hoạt động tri ân đồng nghiệp – giống như một cây cầu nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Khi một nghệ sĩ cổ điển Việt ở tuổi gần 90 vẫn còn băn khoăn “mình có đủ sức để gặp lại khán giả hay không” sau hơn bảy thập niên gắn bó với sân khấu, câu hỏi ngược lại dành cho chúng ta là: mình đã làm gì để giữ khán phòng không vắng khách?
Sân khấu sẽ không thể sống nếu thiếu những cuộc gặp gỡ trực tiếp, nếu nghệ sĩ quên nói lời cảm ơn và khán giả ngại bước vào rạp. Đêm diễn ở Hoa viên Bình Dương cho thấy: khi người nghệ sĩ hạ mình, bỏ hết khoảng cách, mời khán giả đến xem miễn phí, hàng nghìn người vẫn sẵn sàng ngồi hàng giờ để nghe cải lương, xem kịch, lắng nghe đàn tranh, đàn bầu. Kết luận quan trọng nhất của đêm tri ân này là niềm tin: nếu nghệ sĩ và đơn vị tổ chức dám đặt khán giả trở lại vị trí trung tâm, ánh đèn sân khấu sẽ còn sáng thêm nhiều mùa Vu Lan nữa.
