Tự bổ sung vi chất theo TikTok: từ xu hướng thành mối đe dọa sức khỏe
Tự bổ sung vi chất theo lời khuyên trên mạng xã hội là hành vi người dùng tự mua và sử dụng vitamin, khoáng chất, thực phẩm chức năng dựa trên video, bài đăng hoặc quảng cáo trực tuyến, mà không kiểm tra chất lượng sản phẩm, không đánh giá tình trạng sức khỏe cá nhân và không có chỉ định từ bác sĩ chuyên môn, dẫn đến nguy cơ quá liều, tương tác thuốc và dùng phải hàng giả, gây hại cho cơ thể. Vi chất TikTok nguy hiểm không chỉ vì nội dung tư vấn có thể xuất phát từ người không có chuyên môn, mà còn vì nó nuôi dưỡng ảo tưởng rằng cứ mệt mỏi, đau đầu là “thiếu chất” nên phải uống thêm. Khi niềm tin đặt sai chỗ, người dùng biến cơ thể mình thành “chuột thí nghiệm” cho các sản phẩm bổ sung chưa được kiểm định đầy đủ, trong khi nguyên nhân bệnh lý thật sự lại bị bỏ qua.
Ca bệnh quá liều vitamin B12: cái giá của việc tin vào video tư vấn
Trường hợp người phụ nữ 42 tuổi ở Hà Nội là minh chứng rõ ràng cho hậu quả của việc bổ sung vitamin không an toàn. Bị đau đầu, chóng mặt, tê bì chân tay, chị không đến bác sĩ ngay mà chăm xem TikTok, nghe các video khẳng định đây là dấu hiệu thiếu vi chất nên cần uống thêm. Tin vào những lời khuyên này, chị tự mua nhiều loại vi chất sử dụng liên tục khoảng một năm, chi phí lên tới hàng chục triệu đồng, nhưng triệu chứng không cải thiện, thậm chí đau đầu và chóng mặt còn nặng hơn. Xét nghiệm cho thấy nồng độ vitamin B12 trong máu tăng gấp đôi mức bình thường, biểu hiện đúng kiểu quá liều vitamin B12 với đau đầu, chóng mặt, tê bì. Đây không phải câu chuyện cá biệt, mà là lời cảnh báo: cơ thể bạn không phải nơi để thử nghiệm mọi “bí kíp sức khỏe” trên mạng.
Hàng giả, hàng trôi nổi và thực phẩm chức năng giả mạo: nguy cơ kép từ chất lượng sản phẩm
Ngay cả khi bạn bổ sung đúng loại vitamin, rủi ro vẫn chưa dừng lại nếu sản phẩm là hàng giả hoặc không rõ nguồn gốc. Vụ phát hiện hơn 1,2 triệu sản phẩm viên C sủi giả đã làm dấy lên lo ngại lớn về chất lượng các loại vitamin và thực phẩm bổ sung trên thị trường. Thực phẩm chức năng giả mạo thường được ngụy trang bằng bao bì bắt mắt, lời quảng cáo hoa mỹ, giá rẻ và chiêu “chốt đơn” trên mạng xã hội, nhưng không được kiểm định hoặc không rõ thành phần thực tế. Khi người dùng mua thuốc quảng cáo mạng, đặc biệt là các loại vi chất TikTok nguy hiểm, họ đối mặt nguy cơ kép: vừa dùng sai chỉ định, vừa dùng sản phẩm kém chất lượng. Theo các chuyên gia, những tư vấn trên mạng có thể đến từ người không có chuyên môn, hoặc có chuyên môn nhưng mục đích không phải lúc nào cũng vì lợi ích của người bệnh.
Vì sao tự bổ sung vi chất là một “lỗ hổng an ninh” của sức khỏe cá nhân?
Nếu nhìn sức khỏe như một hệ thống cần bảo vệ, thì việc tự ý uống vi chất theo quảng cáo mạng chính là mở toang cánh cửa cho rủi ro. Thực phẩm chức năng không phải thuốc, nhưng điều đó không có nghĩa uống thế nào cũng được; dùng quá liều có thể gây ngộ độc vitamin, đặc biệt với các loại tan trong dầu như A, D, E, K. Ngay cả nhóm B, khi dùng quá liều, có thể gây đau đầu, chóng mặt, tê bì như trường hợp bệnh nhân nói trên. Bổ sung vitamin không an toàn còn tiềm ẩn tương tác với thuốc kê đơn, làm giảm hiệu quả điều trị hoặc gây thêm tác dụng phụ. Nguy hiểm hơn, việc quá phụ thuộc vào thực phẩm chức năng khiến người dùng bỏ qua chế độ ăn lành mạnh, tự chẩn đoán “thiếu chất” thay vì đi khám, làm chậm trễ phát hiện những bệnh lý nghiêm trọng khác. Đó là cách một thói quen tưởng như vô hại lại trở thành lỗ hổng bảo mật của chính cơ thể.
Lời khuyên thực tế: dừng “uống theo trend”, bắt đầu bảo vệ sức khỏe có trách nhiệm
Điểm mấu chốt không phải là cấm hoàn toàn vitamin hay thực phẩm bổ sung, mà là phải dùng có trách nhiệm. Các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự mua vitamin, vi chất hay thực phẩm chức năng chỉ vì nghe người khác chia sẻ trên mạng xã hội. Việc bổ sung cần dựa trên nhu cầu thực tế, tình trạng sức khỏe và tư vấn chuyên môn, đặc biệt là bác sĩ dinh dưỡng, để tránh quá liều và tương tác thuốc. Khi đau đầu kéo dài, chóng mặt hoặc tê bì bất thường, hãy đi khám để tìm nguyên nhân thay vì mặc định là thiếu chất. Chỉ mua sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định, từ đơn vị uy tín, tránh thực phẩm chức năng giả mạo và hàng trôi nổi. Tóm lại, đừng để những video vài phút trên TikTok quyết định cả sức khỏe lâu dài của bạn.
