Hỗ trợ sau thiên tai: mức cao nhất 60 triệu đồng/ha
Hỗ trợ nông nghiệp sau thiên tai là chính sách cấp nguồn lực cho người sản xuất đủ điều kiện để khôi phục hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, nuôi thủy sản và sản xuất muối sau khi bị thiên tai hoặc dịch hại thực vật gây thiệt hại. Đây là cơ chế cần thiết, bởi một mùa vụ bị mất có thể làm đứt dòng thu nhập và khiến hộ sản xuất thiếu vốn để bắt đầu lại.
HĐND thành phố Hải Phòng thông qua Nghị quyết số 32/2026/NQ-HĐND ngày 29/10/2026; nghị quyết có hiệu lực từ 10/11/2026 và cụ thể hóa chính sách theo Nghị định số 09/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Trong trồng trọt, mức hỗ trợ cao nhất là 60 triệu đồng/ha, nhưng không phải khoản chi đồng loạt: mức cụ thể phụ thuộc loại cây, giai đoạn sinh trưởng và tỷ lệ diện tích bị thiệt hại.
Chính sách hướng tới cá nhân, hộ gia đình, chủ trang trại, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các cơ sở sản xuất đủ điều kiện. Với lâm nghiệp, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và sản xuất muối, mức hỗ trợ được xác định theo loại hình và mức độ thiệt hại; hỗ trợ bằng giống hoặc hiện vật được quy đổi theo giá tại thời điểm thực hiện. Vì vậy, con số 60 triệu đồng/ha là mức trần ở trồng trọt, không phải cam kết mọi hộ đều nhận đủ.
Cách áp dụng: hồ sơ, thiệt hại và nguồn kinh phí
Điểm đáng chú ý là chính sách tập trung vào phục hồi sản xuất tại vùng bị thiệt hại thiên tai hoặc dịch hại thực vật, chứ không phải trợ cấp chung cho mọi hoạt động nông nghiệp. Mưa bão, ngập úng, hạn hán và dịch bệnh làm hư hại cây trồng, vật nuôi, đồng thời bào mòn thu nhập và sinh kế; thiếu vốn tái đầu tư có thể kéo dài thời gian khôi phục.
Người sản xuất nên làm việc với cơ quan địa phương để xác định điều kiện, mức độ thiệt hại và hồ sơ cần có theo quy định, thay vì mặc định mức trần sẽ được áp dụng. Kinh phí được bố trí từ ngân sách Trung ương hỗ trợ, ngân sách thành phố, các quỹ phòng, chống thiên tai và nguồn hợp pháp khác; doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ từ ngân sách thành phố cùng các nguồn hợp pháp theo quy định.
Nghị quyết cũng xử lý hồ sơ tồn trong giai đoạn chuyển tiếp sau sắp xếp đơn vị hành chính: trường hợp đã nộp, được thẩm định hoặc phê duyệt nhưng chưa nhận kinh phí có thể dùng hồ sơ cũ để áp dụng mức hỗ trợ mới. Đây là chi tiết thiết thực, bởi quyền lợi hỗ trợ không nên bị treo chỉ vì bộ máy hành chính đang được tổ chức lại. Chính sách chỉ phát huy tác dụng nếu khâu xác nhận và giải ngân theo kịp nhu cầu xuống giống, tái đàn của người dân.
Chuyển đổi đất lúa: điều chỉnh sản xuất thay vì chỉ bù đắp thiệt hại
Hỗ trợ sau thiên tai giúp người dân đứng dậy, nhưng không tự nó làm giảm rủi ro của vụ mùa kế tiếp. Kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất lúa năm 2027 cho thấy Hải Phòng đang mở thêm hướng tổ chức sản xuất: gần 640ha được chuyển sang cây hằng năm, cây lâu năm và mô hình trồng lúa kết hợp nuôi thủy sản.
Trong diện tích dự kiến, hơn 377ha chuyển sang trồng cây hằng năm, hơn 261ha dành cho lúa kết hợp nuôi thủy sản; phần còn lại là cây lâu năm. Kế hoạch được triển khai tại 22 xã, phường, đặc khu, trong đó xã Kiến Hải có diện tích chuyển đổi lớn nhất với 366ha, còn xã Kiến Hưng có diện tích nhỏ nhất, gần 0,5ha. Quy mô này đáng chú ý, nhưng hiệu quả không nằm ở số hecta đơn thuần: lựa chọn cây, con phải phù hợp điều kiện đất, nước và đầu ra địa phương.
Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố hướng dẫn, kiểm tra; chính quyền cấp xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm hướng dẫn, giám sát và tổng hợp kết quả báo cáo thành phố. Nếu nảy sinh vướng mắc, địa phương gửi ý kiến qua Sở để xem xét điều chỉnh. Cách tổ chức này quan trọng: chuyển đổi đất lúa chỉ có ý nghĩa khi nông dân được hướng dẫn và phương án được theo dõi, thay vì dừng ở một chỉ tiêu diện tích.
Hai chính sách chỉ có giá trị khi nối được cứu trợ với thích ứng
Nhìn chung, nông nghiệp Hải Phòng đang được củng cố theo hai hướng bổ trợ: hỗ trợ để khôi phục sau thiệt hại thiên tai và điều chỉnh cơ cấu sản xuất trên một phần đất lúa. Hướng thứ nhất giúp hạn chế thời gian gián đoạn sinh kế; hướng thứ hai có thể mở ra cách sử dụng đất phù hợp hơn với điều kiện sản xuất nếu được lựa chọn và giám sát tốt.
Tuy nhiên, tiền hỗ trợ không thay thế được phòng ngừa rủi ro. Nâng sức chống chịu còn cần giống cây, con phù hợp, điều chỉnh lịch thời vụ, cải thiện thủy lợi và ứng dụng công nghệ; đây là những việc quyết định người dân có giảm được tổn thất ở những mùa sau hay không. Tương tự, chuyển đổi đất lúa cần đi cùng hướng dẫn cụ thể và đánh giá kết quả, để phương án mới đem lại sinh kế ổn định chứ không chỉ đổi loại cây trồng trên giấy.
Kết luận, mức hỗ trợ tối đa 60 triệu đồng/ha là điểm tựa đáng kể nhưng phải được hiểu đúng là mức trần, áp dụng tùy loại cây và mức thiệt hại. Kế hoạch chuyển đổi gần 640ha trong năm 2027 bổ sung một hướng thích ứng dài hạn. Thành phố sẽ củng cố sản xuất tốt hơn nếu triển khai nhanh, minh bạch cả khâu hỗ trợ lẫn khâu chuyển đổi, đồng thời giúp nông dân có điều kiện thực tế để phục hồi và thay đổi phương thức canh tác.
