Nhiều lựa chọn, sức mua vẫn tập trung
Ô tô Trung Quốc tại Việt Nam là nhóm xe của các thương hiệu có nguồn gốc từ Trung Quốc, hiện diện ở nhiều phân khúc và sử dụng đa dạng hệ truyền động, từ xe xăng đến xe điện và hybrid. Độ phủ ấy tăng nhanh, nhưng số lượng tên hãng trên thị trường vẫn chưa đồng nghĩa với sức mua tương xứng.
Từ năm 2023 đến nay, 17 nhãn hiệu ô tô con Trung Quốc đã gia nhập Việt Nam; một thương hiệu rút lui, còn 16 tiếp tục hiện diện với hơn 30 mẫu xe. Chỉ trong chín tháng đầu năm 2026, các hãng giới thiệu ít nhất 13 mẫu hoặc phiên bản mới. Danh mục trải từ xe đô thị nhỏ đến SUV, MPV, với nhiều lựa chọn về hệ truyền động. Nhưng theo dữ liệu tổng hợp trong tháng 10, 14 thương hiệu ghi nhận 15.522 xe đăng ký mới sau chín tháng, tương đương khoảng 3% lượng xe từ chín chỗ trở xuống được thống kê.
Con số không phủ nhận sức hút của giá cạnh tranh và trang bị phong phú; nó cho thấy hai lợi thế đó chưa đủ để đưa xe Trung Quốc thành lựa chọn phổ thông. Thị phần xe Trung Quốc vẫn mỏng so với mức độ hiện diện mà người mua nhìn thấy.
BYD dẫn đầu, nhiều hãng vẫn bán chậm
Bức tranh doanh số ô tô trong nhóm này phân hóa rõ: BYD dẫn đầu, trong khi nhiều cái tên khác chỉ có lượng xe đăng ký rất nhỏ. Trong chín tháng đầu năm 2026, BYD đạt 4.029 xe, gần 26% tổng lượng xe Trung Quốc trong bảng thống kê; MG đạt 3.133 xe, Geely 2.835 xe và Omoda 2.148 xe. Ngược lại, Dongfeng ghi nhận 32 xe, GWM 18, Haval 16, Wey 10 và Haima chỉ một xe.
Ngay cả vị trí đầu bảng cũng cần được đặt đúng quy mô: hơn 15.000 xe của 14 thương hiệu tương đương khoảng 3% tổng lượng xe dưới chín chỗ bán ra theo một thống kê, hoặc khoảng 3,6% trong tổng số 408.700 xe được tổng hợp từ các nguồn khác. Hai tỷ lệ dùng phạm vi thống kê khác nhau, nhưng cùng chỉ về một thực tế: thị phần còn nhỏ.
Một chi tiết đáng chú ý là Sealion 6, mẫu SUV hybrid sạc ngoài, lại là xe bán chạy nhất của BYD trong kỳ, dù hãng được biết đến rộng rãi với ô tô thuần điện. Điều đó gợi ý khách hàng đang cân nhắc công nghệ theo tính tiện dụng, không chỉ theo hình ảnh thương hiệu.
Giá và trang bị chưa xóa được rủi ro sở hữu
Khoảng cách doanh số không thể giải thích bằng giá bán đơn thuần. Chuyên gia Vũ Tấn Công nhận định giá trị thương hiệu của ô tô Trung Quốc còn thấp hơn các hãng Nhật Bản và Hàn Quốc; dù giá cạnh tranh, xe có nhiều công nghệ, khách hàng vẫn chưa được thuyết phục. Khi mua ô tô, người dùng không chỉ trả tiền cho danh sách trang bị, mà còn đặt cược vào độ bền, dịch vụ sửa chữa và giá trị bán lại.
Khả năng giữ giá là một trở ngại thiết thực: xe Trung Quốc đã qua sử dụng thường khó bán lại hoặc chủ xe phải chấp nhận mức giá thấp. Mạng lưới dịch vụ cũng tạo khác biệt. Khi Haima 7X và 7X-E ra mắt, thương hiệu thiếu hệ thống bảo dưỡng chính hãng; phiên bản điện còn gặp trở ngại vì trạm sạc công cộng hạn chế vào thời điểm đó.
Câu chuyện Haima cho thấy khuyến mại sâu cũng không tự tạo được niềm tin. Năm 2024, 7X có thời điểm giảm 196 triệu đồng, còn 669 triệu đồng, nhưng vẫn ít được quan tâm; nay cả 7X lẫn 7X-E gần như không còn được nhân viên tư vấn giới thiệu. Mẫu SUV Haima 8S từng được hé lộ cũng chưa ra mắt.
Muốn tăng thị phần, phải bán cả niềm tin
Sự hiện diện ngày càng tăng giúp người mua có thêm lựa chọn, nhưng chưa bảo đảm các hãng có đủ khách hàng để duy trì mạng lưới bán hàng và hậu mãi. Mỗi thương hiệu mới cần chứng minh rằng xe có thể được bảo dưỡng thuận tiện, phụ tùng và dịch vụ đáp ứng nhu cầu lâu dài, đồng thời giữ giá ở mức người mua chấp nhận khi bán lại. Nếu thiếu những bảo chứng đó, giá cạnh tranh có thể kéo khách đến xem nhưng khó biến thành quyết định mua.
Bước tiếp theo vì thế không thể chỉ là thêm mẫu xe. MG Việt Nam dự kiến giới thiệu MG4 Urban, mẫu xe điện giá thấp phát triển trên nền tảng khung gầm riêng. Về dài hạn, chuyên gia Vũ Tấn Công cho rằng mở rộng đại lý, tăng thời hạn bảo hành và đầu tư sản xuất, lắp ráp trong nước có thể tạo chuyển biến về sức tiêu thụ trong 5–7 năm tới.
Kết luận khá rõ: ô tô Trung Quốc đã thắng về tốc độ mở rộng danh mục, nhưng chưa thắng cuộc đua củng cố niềm tin. Muốn thị phần xe Trung Quốc vượt khỏi mức khiêm tốn, các hãng phải biến công nghệ và giá tốt thành một trải nghiệm sở hữu đáng tin cậy, từ ngày nhận xe đến lúc cần sửa chữa hoặc bán lại.
