Từ đường băng thứ hai đến tham vọng cửa ngõ quốc tế mới
Việc sân bay Phù Cát chính thức khai thác đường cất hạ cánh số 2 cùng chính sách hỗ trợ 200 triệu đồng cho mỗi chuyến bay charter quốc tế đến Gia Lai là bước đi chiến lược nhằm biến một cảng hàng không hơn 60 năm tuổi thành cửa ngõ du lịch quốc tế mới, gắn hạ tầng hàng không Việt Nam với tham vọng nâng tầm du lịch Gia Lai. Điểm đáng nói ở đây không phải là thêm một đường băng cho đủ bộ, mà là cách địa phương dùng hạ tầng để tái định vị mình trên bản đồ du lịch. Đường cất hạ cánh số 2 ký hiệu 33L/15R, dài 3.048m, rộng 45m, nằm song song và cách 215m so với đường băng hiện hữu, được đầu tư hơn 3.200 tỷ đồng để đáp ứng chuẩn quốc tế và đón tàu bay lớn. Theo quy hoạch, Phù Cát được định hướng đạt công suất 5 triệu hành khách và 12.000 tấn hàng hóa mỗi năm, nghĩa là mục tiêu không dừng ở việc "đón thêm vài chuyến charter" mà là mở dư địa phát triển kinh tế, du lịch và dịch vụ cho cả Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Chính sách 200 triệu đồng/chuyến: vốn mồi hay chiếc phao cứu sinh?
Nếu đường băng thứ hai là nền móng vật chất, thì nghị quyết hỗ trợ 200 triệu đồng cho mỗi chuyến bay charter quốc tế đến sân bay Phù Cát là phần "vốn mồi" chính sách để kích hoạt thị trường khách quốc tế. Cuối tháng 9, HĐND tỉnh đã thông qua gói hỗ trợ giai đoạn 2026-2027 với tổng dự toán trên 94,9 tỷ đồng, trong đó năm 2026 hơn 4,3 tỷ và năm 2027 hơn 90,6 tỷ, cho thấy quyết tâm chi mạnh tay để kéo khách quốc tế về Gia Lai. Theo ông Nguyễn Phạm Kiên Trung, "mức hỗ trợ 200 triệu đồng/chuyến là cú hích cần thiết để hình thành thị trường khách quốc tế". Nhưng các doanh nghiệp lữ hành thẳng thắn nhìn nhận đây chỉ nên được coi là lực đẩy ban đầu, không phải chiếc phao cứu sinh đảm bảo mọi chuyến charter đều có lãi. Bài toán charter quốc tế luôn khắc nghiệt: doanh nghiệp phải cam kết lượng ghế lớn, chi phí bay được chốt trước, trong khi sức mua thị trường còn mờ mịt. Nếu hệ số lấp đầy thấp, áp lực tài chính sẽ rất rõ. Điểm tích cực là chính sách không chỉ dừng ở tiền hỗ trợ trên mỗi chuyến, mà còn gắn điều kiện về hành trình, lưu trú, sử dụng dịch vụ địa phương và yêu cầu truyền thông, quảng bá hình ảnh du lịch Gia Lai, buộc doanh nghiệp phải thực sự đưa khách đến và tiêu tiền tại điểm đến chứ không chỉ "đáp xuống rồi đi nơi khác".
Chuyến charter đầu tiên: phép thử cho du lịch Gia Lai
Ngày 29/10 tới, khi đường băng số 2 chính thức khai thác, Gia Lai cũng dự kiến đón chuyến bay charter đầu tiên từ Macao về sân bay Phù Cát – một chuyến bay mang tính biểu tượng hơn là chuyện lấp đầy ghế. Đây là phép thử xem hạ tầng mới và chính sách hỗ trợ có đủ sức biến một đường bay thuê chuyến thành tuyến kết nối quốc tế thường xuyên hay không. Như chính các nhà làm du lịch thừa nhận, "muốn có các chuyến bay charter quốc tế thường lệ cần có những chuyến bay mở đường". Điều đáng chú ý là chính sách buộc doanh nghiệp phải đảm bảo tối thiểu 50% số ghế thương mại trong 6 tháng đầu và từ 70% trở lên ở giai đoạn duy trì. Đây là cách tỉnh chia sẻ rủi ro nhưng vẫn đặt ra chuẩn hiệu quả, tránh tình trạng ngân sách chi nhiều cho những chuyến bay nửa vời. Các đoàn khách đi trên những chuyến charter này được giảm 50% phí, giá vé tham quan tại Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo, tháp Đôi và tháp Bánh Ít, tạo thêm lý do để họ ở lại và khám phá du lịch Gia Lai thay vì coi đây là điểm trung chuyển. Nếu chuyến charter đầu tiên thành công về trải nghiệm và truyền thông, nó sẽ là câu chuyện mẫu để nhân rộng sang các thị trường khác, hơn là một sự kiện "cắt băng" rồi nhanh chóng bị lãng quên.
Chiến lược giữ chân khách: chất lượng hơn tốc độ
Điểm đáng khen của cách Gia Lai tiếp cận du lịch quốc tế là không chạy theo số lượng khách đến bằng mọi giá, mà chú trọng giữ chân và tăng chi tiêu. Các yêu cầu bắt buộc trong chính sách – từ việc doanh nghiệp phải ký hợp đồng lưu trú với cơ sở trên địa bàn, sử dụng dịch vụ vận chuyển, ăn uống, tham quan, mua sắm tại địa phương, đến xây dựng phương án truyền thông cho du lịch Gia Lai – cho thấy tỉnh muốn mỗi chuyến charter là một chuỗi giá trị hoàn chỉnh, không phải "đưa khách đến rồi để mặc". Ở phía doanh nghiệp, các ý kiến đều nhấn mạnh bài toán sản phẩm: phải xây dựng hành trình làm nổi bật sự khác biệt về văn hóa, ẩm thực, di sản và cảnh quan cao nguyên, tạo nét riêng cho điểm đến. Một đơn vị lưu trú lớn tại khu vực cũng đang chuẩn bị chính sách hợp tác riêng về giá phòng, dịch vụ đi kèm và phối hợp quảng bá với các công ty lữ hành, nhằm khuyến khích du khách kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu. Đây là hướng đi đúng: chất lượng trải nghiệm và chiều sâu sản phẩm mới là thứ giữ khách, chứ không phải đường bay mới hay mức hỗ trợ ngân sách.
Cơ hội và điều kiện để Phù Cát thành cửa ngõ quốc tế
Nhìn tổng thể, việc đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng nâng cấp sân bay Phù Cát thành cảng quốc tế đủ điều kiện đón tàu bay lớn, kết hợp đường băng số 2 và gói hỗ trợ charter, là tầm nhìn vượt ra ngoài phạm vi du lịch thuần túy: nó gắn hạ tầng hàng không Việt Nam với mục tiêu thu hút đầu tư, củng cố quốc phòng, an ninh và mở rộng không gian phát triển cho Gia Lai. Việc đưa đường băng mới vào khai thác được kỳ vọng nâng cao năng lực vận hành, đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không tăng và mở rộng dư địa kinh tế, du lịch, dịch vụ cho cả vùng. Tuy vậy, để Phù Cát thực sự trở thành cửa ngõ du lịch quốc tế mới, ba điều kiện phải đi cùng nhau: hạ tầng ổn định, chính sách thông minh và sản phẩm du lịch đủ khác biệt. Hạ tầng đã sẵn, chính sách đã ban hành, giờ là lúc ngành du lịch Gia Lai chứng minh rằng mình có thể xây dựng những trải nghiệm cao nguyên độc đáo, kết nối cộng đồng địa phương và giữ chân khách lâu hơn. Nếu làm được, mỗi chuyến bay charter quốc tế sẽ không chỉ là một đường bay mới, mà là một bước dịch chuyển vị thế của Gia Lai trên bản đồ du lịch khu vực.
