Tên trường là vấn đề pháp lý, không chỉ là thương hiệu
Rà soát tên trường là việc cơ sở giáo dục đối chiếu tên gọi với tư cách pháp lý, cấp học và phạm vi hoạt động được phép, nhằm tránh khiến phụ huynh hiểu sai về vị thế hoặc sự bảo trợ của Nhà nước. Đây là trọng tâm trong hướng dẫn mới của TP.HCM, chứ không phải yêu cầu đổi đồng loạt mọi tên có vẻ nổi bật. Ngày 30/10, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM Nguyễn Tấn Phát ký văn bản triển khai Nghị định 360/2026/NĐ-CP; đến ngày 6/11, Sở tiếp tục hướng dẫn UBND phường, xã, đặc khu, đơn vị trực thuộc và các tổ chức, cá nhân hoạt động giáo dục thực hiện nghị định. Nghị định có hiệu lực từ ngày 17/9/2026. Theo khoản 7 Điều 47, các trường thành lập hoặc được cho phép thành lập trước thời điểm đó phải xem xét tên có các từ “quốc tế”, “quốc gia”, “Việt Nam”, tên nước ngoài hoặc cụm từ tương tự nếu cách dùng có thể gây hiểu nhầm.
Không phải cứ có chữ “quốc tế” là phải đổi
Điểm quyết định không nằm ở một từ khóa đứng riêng lẻ, mà ở nguy cơ tên gọi tạo ấn tượng sai về tư cách pháp lý, phạm vi được phép hoạt động hoặc việc trường có được Nhà nước bảo trợ hay không. Vì vậy, trường quốc tế và trường quốc gia nằm trong nhóm cần xem xét, nhưng yêu cầu đổi tên gắn với khả năng gây hiểu nhầm theo quy định, không phải lệnh cấm tuyệt đối các cụm từ này. Cách tiếp cận ấy hợp lý: tên trường có thể tác động đến quyết định chọn trường của gia đình, trong khi bản thân tên gọi không đủ để xác nhận một cơ sở có chương trình, quyền hạn hay sự bảo trợ như phụ huynh suy đoán. Sở giao cơ quan chuyên môn quản lý giáo dục ở các cấp lập danh sách trường thuộc diện rà soát, thông báo bằng văn bản và hướng dẫn thực hiện. Phạm vi hướng dẫn đề cập đến trường tư thục, ngoài công lập và cơ sở có yếu tố nước ngoài; các trường đã được thành lập hoặc cho phép thành lập có trách nhiệm tự kiểm tra tên mình.
Giữ hay đổi đều phải nêu rõ lý do
Trường thuộc diện rà soát không thể chỉ im lặng giữ nguyên tên, cũng không nên đổi theo phong trào. Khi báo cáo, đơn vị phải đề xuất giữ tên hiện tại hoặc làm thủ tục đổi tên, đồng thời nêu rõ lý do lựa chọn. Nghĩa vụ giải trình này giúp phân biệt trường hợp tên gọi có căn cứ với trường hợp dễ khiến công chúng hiểu nhầm. Nếu phải đổi tên, trường có 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực để hoàn tất thủ tục, tức trước ngày 17/9/2027. Tên mới cần thể hiện đúng loại hình, cấp học, vị trí pháp lý và phạm vi hoạt động; đồng thời tránh trùng hoặc gây nhầm lẫn với trường khác cùng cấp, cùng địa bàn. Việc đổi tên cũng phải bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh, giáo viên và người lao động. Đây là yêu cầu quan trọng: điều chỉnh pháp lý không nên làm gián đoạn quyền lợi hay khiến cộng đồng trường học mất phương hướng.
Phụ huynh nên nhìn xa hơn tên gọi
Với phụ huynh, đợt rà soát là lời nhắc không nên xem những chữ như “quốc tế” hay “quốc gia” như bằng chứng tự thân về tư cách, phạm vi đào tạo hoặc sự bảo trợ của Nhà nước. Chính cơ quan quản lý lưu ý các cụm từ ấy có thể khiến phụ huynh và học sinh hiểu nhầm. Tên nghe thuyết phục không thay thế được thông tin pháp lý và phạm vi hoạt động được cấp phép. Vì thế, nên hỏi rõ trường được phép tổ chức những cấp học nào, hoạt động theo loại hình gì và tên gọi phản ánh vị trí pháp lý ra sao; đồng thời theo dõi thông báo chính thức nếu trường thuộc diện rà soát. Còn với nhà trường, việc giữ tên cần có lý do đủ rõ; nếu tên có nguy cơ tạo ngộ nhận, đổi tên là cách bảo vệ sự minh bạch chứ không chỉ là thủ tục hành chính. Quy định tên trường chỉ phát huy tác dụng khi tên gọi và hoạt động thực tế cùng khớp. Đó mới là căn cứ đáng tin cậy để gia đình cân nhắc lựa chọn.
