Tên gọi phải phản ánh đúng tư cách của trường
Rà soát tên trường là việc đối chiếu cách cơ sở giáo dục tự giới thiệu với tư cách pháp lý, phạm vi hoạt động được phép và sự bảo trợ mà tên gọi có thể khiến công chúng hình dung. Ngày 6/11, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM hướng dẫn chính quyền địa phương, đơn vị trực thuộc và các tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục triển khai Nghị định 360/2026/NĐ-CP; trước đó, văn bản triển khai của Sở được ký ngày 30/10. Đây không phải lệnh đổi tên hàng loạt chỉ vì một từ xuất hiện trên biển trường. Trọng tâm là ngăn tên trường gây hiểu nhầm, đặc biệt khi phụ huynh có thể xem những chữ như “quốc tế” hay “quốc gia” như dấu hiệu về địa vị chính thức, quyền hoạt động hoặc sự hậu thuẫn của Nhà nước. Bởi vậy, rà soát trường học là bước kiểm tra ý nghĩa thực tế của tên gọi, không phải cuộc săn tìm từ ngữ đơn thuần.
Những cụm từ cần xem xét và tiêu chí quyết định
Danh sách cần xem xét gồm “quốc tế”, “quốc gia”, “Việt Nam”, tên các quốc gia khác và những từ, cụm từ mang ý nghĩa tương tự. Các chữ này không tự động khiến một trường vi phạm; điều quyết định là cách dùng có thể làm người học, gia đình hiểu sai về tư cách pháp lý, phạm vi trường được phép hoạt động hoặc việc trường có được Nhà nước bảo trợ hay không. Đây là cách tiếp cận hợp lý hơn một lệnh cấm máy móc: tên gọi có thể mang tính quảng bá, nhưng không nên tạo ấn tượng vượt quá những gì cơ sở được phép thực hiện. Phụ huynh vì thế nên tách biệt thương hiệu “trường quốc tế” với tư cách pháp lý và chương trình, cấp học trường thực sự được phép triển khai. Một cái tên nổi bật không thay thế được việc kiểm tra thông tin pháp lý và phạm vi hoạt động.
Trường phải báo cáo phương án và lý do
Trách nhiệm trước tiên thuộc về các cơ sở đã thành lập hoặc được cho phép thành lập trước khi nghị định có hiệu lực: tự rà soát, báo cáo phương án và giải thích vì sao giữ tên cũ hoặc đề xuất đổi tên. Cơ quan chuyên môn về giáo dục các cấp có trách nhiệm lập danh sách trường thuộc diện xem xét, thông báo bằng văn bản và hướng dẫn thủ tục. Nếu tên gọi không phù hợp theo tiêu chí của nghị định, trường phải thực hiện thủ tục đổi tên; thời hạn là 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực, tức hoàn thành trước ngày 17/9/2027. Yêu cầu nêu rõ lý do giúp việc giữ tên hay đổi tên có căn cứ, thay vì để phụ huynh tự suy đoán. Việc điều chỉnh cũng cần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh, giáo viên và người lao động.
Đổi tên không thay thế việc minh bạch với phụ huynh
Đổi tên trường là phần việc hành chính; giá trị lớn hơn của đợt rà soát nằm ở việc buộc cơ sở giáo dục nói rõ mình là ai và được phép làm gì. Phụ huynh nên xem xét giấy phép, cấp học, phạm vi hoạt động và chương trình thực tế thay vì suy luận chất lượng hay sự bảo trợ chỉ từ một chữ trên tên trường. Ngược lại, trường cần giải thích thẳng thắn nếu đề xuất giữ tên và chứng minh tên ấy không tạo ấn tượng sai lệch. Quy định nhắm đến sự tương xứng giữa tên gọi với vị trí pháp lý và hoạt động thực tế, chứ không phủ nhận mọi mô hình có yếu tố quốc tế. Rà soát nghiêm túc sẽ giúp giảm nhầm lẫn trong lựa chọn trường; làm qua loa, đổi bảng hiệu nhưng không tăng minh bạch thì khó giải quyết mối lo cốt lõi.
