Cúm không chỉ là bệnh đường hô hấp
Cúm mùa là bệnh nhiễm virus thường gây triệu chứng hô hấp nhưng cũng có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim cấp, đặc biệt ở người có bệnh nền. Vì thế, xem cúm như một đợt ho sốt có thể tự chịu đựng là cách nhìn thiếu thận trọng, nhất là với người dễ tổn thương.
Khi cơ thể chống lại virus, phản ứng viêm có thể làm thay đổi hoạt động đông máu và khiến mảng xơ vữa trong động mạch mất ổn định. Nếu mảng này nứt vỡ, cục máu đông có thể chặn động mạch vành, gây nhồi máu cơ tim, hoặc chặn mạch máu não, dẫn đến đột quỵ thiếu máu não. Đây là một trong những cơ chế giải thích vì sao bệnh bắt đầu ở đường hô hấp vẫn có thể gây biến chứng cúm nghiêm trọng ở hệ tuần hoàn.
Sốt và thiếu oxy khiến tim chịu thêm áp lực
Cúm còn buộc tim làm việc nhiều hơn: sốt và nhiễm trùng thường làm nhịp tim tăng, kéo theo nhu cầu oxy của cơ tim tăng. Nếu người bệnh đồng thời viêm phổi hoặc suy hô hấp, lượng oxy đưa đến cơ thể giảm, khiến nguy cơ thiếu máu cơ tim và suy tim mất bù cao hơn. Trong một số trường hợp, virus cúm cũng có thể gây tổn thương trực tiếp cơ tim.
Đáng lưu ý, biến cố không chỉ xảy ra ở người đã biết mình mắc bệnh tim. Một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ nhồi máu cơ tim có thể tăng 6–10 lần và nguy cơ đột quỵ tăng 3–10 lần sau nhiễm cúm trong những giai đoạn nhất định. Những con số này phản ánh kết quả ở các nghiên cứu cụ thể, không có nghĩa mọi người mắc cúm đều sẽ gặp biến cố. Dù vậy, chúng đủ để bác bỏ suy nghĩ rằng cúm luôn là bệnh nhẹ.
Ai cần theo dõi sát hơn?
Người cao tuổi cần đặc biệt cảnh giác vì khả năng đáp ứng miễn dịch có thể suy giảm, trong khi bệnh nền thường xuất hiện đồng thời. Nhóm cần chú ý còn gồm người mắc bệnh tim mạch như bệnh động mạch vành hoặc suy tim, người bị đái tháo đường và người có bệnh phổi mạn tính. Khi cúm khiến cơ thể thiếu oxy hoặc tăng gánh nặng tuần hoàn, các tình trạng vốn có thể trở nên mất ổn định.
Người có bệnh nền chưa được kiểm soát tốt càng không nên chờ bệnh tự qua. Ngay cả khi chưa từng được chẩn đoán mắc bệnh tim, người bệnh vẫn cần để ý diễn biến sức khỏe thay vì mặc định mọi mệt mỏi đều là triệu chứng cúm thông thường. Theo dõi sát và liên hệ cơ sở y tế sớm khi nghi mắc cúm giúp nhân viên y tế đánh giá tình trạng, nhất là với người thuộc nhóm nguy cơ cao.
Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm, đừng trì hoãn cấp cứu
Đau ngực, khó thở tăng lên, ngất, méo miệng, yếu liệt đột ngột hoặc nói khó là những dấu hiệu cần được cấp cứu ngay. Không nên quy chúng cho sốt, mệt mỏi hay ho do cúm: đây có thể là biểu hiện của nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc biến chứng nguy hiểm khác. Nếu xuất hiện những dấu hiệu này, hãy tìm trợ giúp y tế khẩn cấp thay vì chờ xem có tự hết hay không.
Thông điệp quan trọng không phải là hoảng sợ mỗi khi mắc cúm, mà là không xem nhẹ các biểu hiện bất thường, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Cúm có thể tạo áp lực lên tim và mạch máu; phát hiện sớm biến cố và tiếp cận chăm sóc y tế kịp thời là lựa chọn an toàn hơn tự chẩn đoán hoặc trì hoãn.
