Chuyến thăm đánh dấu bước ngoặt trong hợp tác song phương Việt-Myanmar
Chuyến Tổng thống Myanmar thăm Việt Nam là việc Tổng thống Min Aung Hlaing cùng Phu nhân Kyu Kyu Hla thực hiện chuyến thăm chính thức từ ngày 4-6/9, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, nhằm khôi phục và nâng tầm hợp tác song phương sau nhiều năm gián đoạn. Trưa 4/9, ông Min Aung Hlaing và phái đoàn cấp cao đã đến Hà Nội, mở đầu chuỗi hoạt động chính trị - ngoại giao được đánh giá là ở cấp cao nhất giữa hai nước kể từ năm 2019. Đây không chỉ là một nghi thức ngoại giao mà là thông điệp chính trị rõ ràng: cả Hà Nội và Naypyidaw đều muốn đưa Đối tác Hợp tác Toàn diện ra khỏi trạng thái cầm chừng, bước sang giai đoạn xác định lại ưu tiên chiến lược và làm mới các cơ chế hợp tác còn đình trệ.
Khôi phục Ủy ban hỗn hợp hợp tác: tín hiệu Việt Nam coi trọng đối tác Myanmar
Điểm mấu chốt của chuyến thăm lần này là việc hai nước đã khôi phục Ủy ban hỗn hợp hợp tác song phương Việt Nam - Myanmar, với Kỳ họp lần thứ 10 vừa được tổ chức sau lần thứ 9 vào năm 2019. Việc tái kích hoạt cơ chế này cho thấy Việt Nam không muốn quan hệ với Myanmar chỉ dừng ở các tuyên bố hữu nghị, mà hướng tới một khung làm việc có chương trình, đầu việc, thời hạn cụ thể. Kỳ họp đã xác định nhiều lĩnh vực trọng tâm phù hợp với nhu cầu phát triển của hai bên, từ hạ tầng, công nghệ thông tin, sản xuất hàng tiêu dùng, nông nghiệp tới chuyển đổi số. Đáng chú ý, hai Bộ trưởng Ngoại giao đã ký Biên bản Thỏa thuận và thống nhất tổ chức Kỳ họp lần thứ 11 Ủy ban hỗn hợp tại Việt Nam vào năm 2027. Đây là cam kết mang tính thể chế, giảm nguy cơ quan hệ song phương lại rơi vào "khoảng lặng" như giai đoạn trước.
Viễn thông, logistics, du lịch: các mũi nhọn mới của hợp tác kinh tế
Nếu khía cạnh chính trị là nền, thì kinh tế mới là nơi cho thấy tham vọng thực tế của hợp tác song phương Việt-Myanmar. Tổng thống Min Aung Hlaing khẳng định sẽ tiếp tục tạo thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Myanmar, đặc biệt trong các lĩnh vực viễn thông, giáo dục - đào tạo, nông nghiệp, chế biến thực phẩm, logistics, chuyển đổi số, khoa học và công nghệ. Trong viễn thông, phía Myanmar đánh giá cao đóng góp của doanh nghiệp Việt Nam đối với quá trình phát triển mạng lưới và bày tỏ mong muốn họ tham gia sâu hơn vào xây dựng chính phủ số, kinh tế số. Ở chiều ngược lại, Việt Nam đang thúc đẩy rà soát các thỏa thuận về kinh tế, thương mại, hải quan và đầu tư, đồng thời nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục nhập khẩu, kiểm dịch, tiêu chuẩn chất lượng và thông quan để hỗ trợ doanh nghiệp hai nước. Nếu các cam kết này được triển khai thực chất, viễn thông, logistics, thương mại và du lịch sẽ trở thành bốn trụ cột tăng trưởng mới.
Liên kết tiểu vùng và quan hệ ASEAN: Việt Nam muốn tránh kịch bản chia rẽ
Ý nghĩa chiến lược của chuyến Tổng thống Myanmar thăm Việt Nam vượt ra ngoài song phương, chạm đến câu chuyện đoàn kết khu vực và quan hệ ASEAN. Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, đồng thời nhất trí tiếp tục phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại ASEAN, Liên hợp quốc và các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong. Đề xuất Việt Nam, Myanmar và Lào nâng cấp các tuyến giao thông kết nối ba nước cho thấy Hà Nội muốn củng cố liên kết Đông Nam Á lục địa thông qua hạ tầng, chứ không chỉ bằng diễn đàn ngoại giao. Trong bối cảnh khu vực đối mặt nhiều cạnh tranh lợi ích, việc Việt Nam duy trì trao đổi cấp cao với Myanmar là cách tránh để bất kỳ nước nào bị cô lập, qua đó hạn chế nguy cơ các thế lực bên ngoài khai thác khác biệt nội bộ ASEAN.
Kết luận: Việt Nam chọn chủ động định hình thế trận khu vực
Nhìn tổng thể, chuyến thăm chính thức của Tổng thống Min Aung Hlaing và Phu nhân từ 4-6/9 không chỉ là cử chỉ ngoại giao xã giao mà là nước đi chiến lược của cả hai bên. Với việc nối lại Ủy ban hỗn hợp hợp tác, mở rộng hợp tác kinh tế sang viễn thông, logistics, thương mại, du lịch và tái khẳng định phối hợp tại ASEAN, Việt Nam cho thấy lựa chọn chủ động định hình thế trận tiểu vùng Mekong và Đông Nam Á lục địa. Myanmar, trong giai đoạn hậu tổng tuyển cử và thành lập chính phủ mới, cũng muốn chứng minh mình vẫn là một mắt xích có ích trong mạng lưới hợp tác khu vực. Thành công của chuyến thăm sẽ không đo bằng số lượng tuyên bố, mà bằng việc các cơ chế mới được vận hành đều đặn, các doanh nghiệp thực sự mở rộng hiện diện và mỗi bước tăng cường kết nối đều đóng góp vào đoàn kết khu vực lâu dài.
