Pickleball: môn thể thao “nhẹ nhàng” nhưng chấn thương tăng nhanh
Chấn thương pickleball là nhóm chấn thương thể thao xảy ra khi người chơi thực hiện các động tác tăng tốc, dừng đột ngột, đổi hướng nhanh, di chuyển ngang liên tục và đánh bóng qua đầu lặp đi lặp lại, khiến cơ, gân, khớp không kịp thích nghi và dẫn đến tổn thương từ bong gân, viêm gân đến gãy xương nếu không được phát hiện sớm. Pickleball mang lại nhiều lợi ích tim mạch, sức bền và giao tiếp, nên thu hút đông đảo người trung niên mới vận động trở lại. Nhưng chính nhóm này lại có nguy cơ cao vì cơ, gân và khớp đã lâu không hoạt động mạnh, phản xạ chậm hơn và dễ té ngã. Tại các cơ sở y tế về chấn thương thể thao, ngày càng nhiều người chơi Pickleball đến khám vì đau vai, khuỷu tay, gối hoặc chấn thương do té ngã, cho thấy xu hướng chấn thương đang tăng nhanh theo độ “hot” của môn này.
3 vùng dễ tổn thương: cổ chân, gối, vai và cái giá của việc coi thường cơn đau
Nếu phải chọn ba vùng cơ thể dễ "lên tiếng" nhất khi chơi pickleball, đó sẽ là cổ chân, gối và vai. Bong gân cổ chân là chấn thương phổ biến nhất, thường xảy ra khi di chuyển ngang quá nhanh, tiếp đất sai tư thế, đi giày không phù hợp hoặc mặt sân trơn, có vật cản; người bệnh đau mặt ngoài cổ chân, sưng nề nhanh và khó đi lại. Khớp gối chịu tải lớn khi xoay người, chuyển hướng, dừng đột ngột nên dễ gặp viêm gân bánh chè, tổn thương sụn chêm hoặc đứt dây chằng chéo. Vai thì liên tục phải đánh bóng qua đầu, dẫn đến viêm gân chóp xoay với triệu chứng đau khi giơ tay cao, đau khi mặc áo, đau về đêm và yếu tay khi nâng vật nặng. Sai lầm nguy hiểm nhất là nghĩ đó chỉ là "đau nhẹ", cố chơi tiếp. Hậu quả là mất vững cổ chân mạn tính, rách sụn chêm hoặc rách gân chóp xoay kéo dài, khó hồi phục hoàn toàn về sau.
7 triệu chứng cảnh báo: lúc nào phải dừng chơi và đi khám ngay?
Người chơi pickleball không cần hoảng sợ trước mọi cơn đau, nhưng tuyệt đối không được bỏ qua 7 triệu chứng cảnh báo sau: đau kéo dài trên 5–7 ngày; sưng nề nhiều dù đã uống thuốc nhưng không đỡ; không đi lại được bình thường; mất vận động khớp; cảm giác khớp lỏng lẻo; nghe tiếng “rắc” khi chấn thương; đau tăng dần theo thời gian. Với khớp gối, các dấu hiệu như đau mặt trước hoặc mặt trong gối, khó ngồi xổm, kêu lục cục trong khớp, cảm giác kẹt khớp hoặc gối bị “khựng” và lỏng khớp gối cũng là lời cảnh báo rõ ràng rằng tổn thương bên trong đang tiến triển. Việc cố chịu đau để thi đấu, đặc biệt ở khuỷu tay hoặc vai, chỉ làm tình trạng viêm trở nên dai dẳng và khó điều trị hơn. Ngược lại, đi khám sớm với bác sĩ chấn thương và y học thể thao, kết hợp siêu âm hoặc MRI, giúp phát hiện tổn thương từ giai đoạn đầu và ngăn bệnh tiến triển nặng.
Kỹ thuật pickleball sai: kẻ thù âm thầm của khuỷu tay và bắp chân
Không phải ai bị đau khuỷu tay, bắp chân đều do xui xẻo; rất nhiều trường hợp đến từ kỹ thuật pickleball sai. "Hội chứng khuỷu tay Pickleball" – tương tự tennis elbow – là tình trạng viêm điểm bám gân mặt ngoài khuỷu tay do đánh bóng sai kỹ thuật, cầm vợt quá chặt hoặc chơi với cường độ cao trong thời gian dài. Trong thi đấu, những động tác như Reset Demi Backhand hai tay nếu thực hiện sai, không kiểm soát được khu vực chuyển tiếp, dễ khiến người chơi phải gồng tay và cổ tay quá mức, làm tăng tải lên vùng khuỷu tay. Bắp chân cũng là nhóm cơ hoạt động liên tục khi tăng tốc, đổi hướng và cứu bóng; cảm giác đau nhói đột ngột, như bị ai đá từ phía sau, kèm khó đi lại hoặc kiễng chân là dấu hiệu căng cơ, thậm chí rách cơ hay đứt gân Achilles nếu bầm tím nhiều và đau dữ dội. Bỏ qua việc chỉnh sửa kỹ thuật và chỉ chăm chăm tăng cường độ luyện tập là cách nhanh nhất biến một niềm vui thể thao thành hồ sơ bệnh án.
Té ngã ở người lớn tuổi và chiến lược chơi an toàn hơn
Ở người lớn tuổi, chấn thương pickleball đáng sợ nhất không nằm ở gân hay dây chằng, mà ở những cú té ngã khi cố cứu bóng. Trượt ngã, mất thăng bằng hoặc va chạm với bạn chơi có thể dẫn đến gãy xương cổ tay, xương đòn, đầu trên xương cánh tay, thậm chí gãy cổ xương đùi – những tổn thương nặng và kéo theo thời gian hồi phục dài. Ở nhóm trên 45 tuổi, sụn chêm gối đã lão hóa tự nhiên, chỉ một động tác xoay người nhẹ sai tư thế cũng đủ gây rách sụn chêm. Điều người chơi nên làm ngay là tập thói quen lắng nghe cơ thể: nếu xuất hiện một trong 7 triệu chứng cảnh báo, hãy dừng chơi, chườm lạnh, hạn chế chịu lực và đến cơ sở y tế chuyên về chấn thương thể thao để được thăm khám. Chẩn đoán sớm giúp ngăn biến chứng dài hạn và giữ cho hành trình gắn bó với pickleball lành mạnh, bền vững thay vì bị ngắt quãng bởi phẫu thuật và phục hồi chức năng.
