Chiến lược “đánh hai mũi” của Alibaba: chip và mô hình cùng tăng tốc
Việc Alibaba ra mắt chip AI Zhenwu V900 cùng lộ trình phát triển mô hình 10 nghìn tỷ tham số cho thấy một chiến lược AI mới: sở hữu đồng thời chip, hạ tầng điện toán đám mây và mô hình nền tảng để kiểm soát trọn chuỗi giá trị, giảm lệ thuộc vào bên ngoài và tranh vị trí dẫn đầu trong cuộc đua chip AI Trung Quốc.
Ngày 22/9, tại Hội nghị Apsara ở Hàng Châu, bộ phận thiết kế chip T-Head của Alibaba giới thiệu chip AI Zhenwu V900 dành cho cả huấn luyện và vận hành mô hình AI. Song song, tập đoàn công bố tham vọng đưa dòng Qwen model Alibaba lên quy mô từ 5 nghìn tỷ đến 10 nghìn tỷ tham số. Điểm đáng nói không phải chỉ là các con số, mà là cách Alibaba ghép chúng thành một chiến lược hạ tầng AI Alibaba trọn gói: từ chip, đám mây, mô hình đến tác nhân AI. Trong bối cảnh các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc đẩy mạnh phát triển chip và hạ tầng AI trong nước, Alibaba đang chủ động biến mình từ khách hàng của hệ sinh thái chip AI toàn cầu thành một đối thủ có sản phẩm cạnh tranh thực sự.
Zhenwu V900: “chip AI mạnh nhất Trung Quốc” và thông điệp gửi tới Nvidia
Chip AI Zhenwu V900 là lá bài phần cứng then chốt mà Alibaba tung ra để chen chân vào phân khúc bộ tăng tốc AI vốn do các hãng phương Tây thống trị. Ở lớp kỹ thuật, V900 được Alibaba khẳng định có hiệu suất tính toán cao gấp 3 lần thế hệ Zhenwu M890 ra mắt hồi tháng 5. Cụm máy chủ dùng chip này có thể mở rộng tới 500.000 chip cho huấn luyện và suy luận mô hình AI tiên tiến. Đây là cấu hình đủ để nuôi những mô hình cực lớn mà Alibaba đang nhắm tới.
Ở cấp độ thông điệp, việc Alibaba gọi Zhenwu V900 là “chip AI mạnh nhất Trung Quốc hiện nay” là lời tuyên bố sẵn sàng cạnh tranh trực diện với các hãng chip AI hàng đầu. Chip được trang bị bộ nhớ HBM 216 GB và băng thông kết nối liên chip 1,2 TB/giây, cho thấy T-Head không chỉ “đuổi kịp” mà còn chủ định tối ưu riêng cho khối lượng tính toán của mô hình lớn. V900 dự kiến được sản xuất hàng loạt và thương mại hóa trong quý I/2027, và tiếp đó là thế hệ Zhenwu J900 vào quý III/2028. Đây không phải cú đánh đơn lẻ, mà là một lộ trình chip AI Trung Quốc được hoạch định có chủ đích.
Qwen hướng tới mô hình 10 nghìn tỷ tham số: tham vọng hay bước đi tất yếu?
Ở phía mô hình, Alibaba không giấu tham vọng với dòng Qwen model Alibaba. Flagship hiện tại, Qwen 3.8-Max, đã đạt 2,4 nghìn tỷ tham số và đứng thứ hai trong số các hệ thống AI tại Trung Quốc trên một bảng xếp hạng chuyên ngành. Lộ trình mới đặt mục tiêu huấn luyện Qwen 5 với quy mô từ 5 nghìn tỷ đến 10 nghìn tỷ tham số. Quy mô này vượt xa các mô hình có trọng số mở phổ biến hiện nay và được thiết kế để xử lý những nhiệm vụ phức tạp, kéo dài, tiến gần hơn tới khái niệm trí tuệ nhân tạo siêu cấp.
Việc Alibaba theo đuổi mô hình 10 nghìn tỷ tham số không chỉ là “chạy đua kích thước” mà là cách khóa chặt mô hình với hạ tầng của chính mình. Mô hình càng lớn, nhu cầu tính toán càng khổng lồ, và đó là lý do V900 được thiết kế để kết nối thành cụm 500.000 chip và vì sao Alibaba đồng thời xây dựng mạng lưới trung tâm dữ liệu công suất hơn 20 GW vào năm 2032. Nói cách khác, tham vọng mô hình cực lớn đang được dùng như động cơ kéo cả chuỗi chip, đám mây và dịch vụ của Alibaba đi lên.
Hạ tầng AI Alibaba: từ dữ liệu trung tâm đến AI trên thiết bị
Một điểm xoay chiến lược khác là cách Alibaba nhìn hạ tầng AI không chỉ nằm trong trung tâm dữ liệu, mà còn lan tới thiết bị đầu cuối. Về phía đám mây, Alibaba Cloud đặt mục tiêu nâng tổng công suất các trung tâm dữ liệu toàn cầu lên hơn 20 GW vào năm 2032. Đây là quy mô rất lớn với một doanh nghiệp trong nước, dù vẫn còn khoảng cách với các kế hoạch điện toán khổng lồ ở một số khu vực khác. Chủ tịch tập đoàn khẳng định công ty đang xây dựng năng lực AI toàn chuỗi, từ mô hình, chip đến hạ tầng điện toán.
Trên lớp ứng dụng, Alibaba giới thiệu Qwen Intelligence, nền tảng tác nhân AI toàn chuỗi nhằm cung cấp cho các nhà sản xuất smartphone những công cụ dựa trên Qwen để thực hiện tác vụ xuyên suốt nhiều ứng dụng. Kế hoạch phát triển CPU Yitian 720 và Yitian 730 chuyên cho tác vụ AI agent, trong đó Yitian 730 dùng kiến trúc vi mô do T-Head tự phát triển, cho thấy tham vọng đưa AI “chạy trên mọi thứ”. Khi chip AI Zhenwu V900 lo phần tính toán nặng trong trung tâm dữ liệu, bộ CPU mới sẽ giúp Alibaba kiểm soát thêm một mắt xích nữa trong hạ tầng AI Alibaba cả phía máy chủ lẫn thiết bị.
Tín hiệu thị trường và ý nghĩa với cuộc đua chip AI Trung Quốc
Việc Alibaba cùng lúc công bố chip AI Zhenwu V900, lộ trình mô hình 10 nghìn tỷ tham số và mở rộng hạ tầng đám mây diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc tăng tốc xây dựng năng lực điện toán trong nước giữa các hạn chế tiếp cận chip tiên tiến từ bên ngoài. Công bố của CEO Eddie Wu được đưa ra đúng lúc cổ phiếu AI toàn cầu đồng loạt tăng, sau những tín hiệu tích cực từ một trợ lý AI cá nhân mới trên thị trường, qua đó khơi lại sự lạc quan của nhà đầu tư. Điều này vô tình trở thành “gió thuận” cho câu chuyện hạ tầng AI của Alibaba.
Về bản chất, Alibaba đang tự định vị mình là đối thủ cạnh tranh ở cả hai đầu: vừa trong cuộc đua chip AI Trung Quốc với Zhenwu V900, vừa trong cuộc đua mô hình lớn với dòng Qwen. Chiến lược này giúp tập đoàn giảm phụ thuộc đối tác phần cứng nước ngoài, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu đầu tư dài hạn vào nghiên cứu bán dẫn và huấn luyện mô hình quy mô chưa từng có. Nếu kế hoạch chip, mô hình và hạ tầng 20 GW cùng đi đúng tiến độ, Alibaba không chỉ có thêm sản phẩm cạnh tranh với các hãng quốc tế, mà còn có thể trở thành “xương sống” hạ tầng cho cả hệ sinh thái AI nội địa.
