Nhà ga VIP Phú Quốc: định nghĩa mới về cửa ngõ đón nguyên thủ
Nhà ga VIP sân bay Phú Quốc là công trình độc lập trong khu mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, với diện tích sàn khoảng 8.500m², thiết kế mái uốn cong theo cảm hứng cá đại bàng biển và sử dụng khối lượng nhôm hoàn thiện tương đương hơn 150 tấn, nhằm phục vụ công tác đón tiếp nguyên thủ quốc gia, khách cấp cao tại Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 và các sự kiện trọng thể sau này. Điểm đáng nói ở công trình này không phải là kích thước, mà là tham vọng định nghĩa lại cách một sân bay Phú Quốc VIP xuất hiện trước mắt những nhân vật quan trọng nhất thế giới. Thay vì một khối nhà vuông vức, Việt Nam chọn hình tượng “đại bàng biển dựng bằng thép” đặt giữa khuôn viên rộng 5,3ha – một tuyên bố thị giác rằng đảo ngọc muốn bước vào cuộc chơi kiến trúc biểu tượng. Việc nhà ga được bố trí tách biệt, có lối tiếp cận riêng nối trực tiếp tới sân đỗ tàu bay và không giao cắt với dòng khách thương mại cho thấy đây là không gian ngoại giao, không chỉ là hạ tầng kỹ thuật. Quyết định này phản ánh tư duy coi trải nghiệm đón – tiễn nguyên thủ là một phần của thông điệp quốc gia, bắt đầu ngay từ cửa ngõ hàng không.
Mái “đại bàng biển” bằng thép: kiến trúc mang tính biểu tượng hơn là trang trí
Kiến trúc đại bàng biển ở nhà ga VIP Phú Quốc không phải chi tiết trang trí, mà là cấu trúc định hình toàn bộ công trình. Kiến trúc sư Italy Marco Casamonti dùng cảm hứng từ cá đại bàng biển – loài cá đuối có đôi vây vươn rộng như cánh – để tạo nên phần mái mở rộng về hai phía, thân nhà ga uốn cong rồi thu nhỏ dần, thay cho kiểu mái phẳng thường thấy. Sun Group mô tả đây như một “đại bàng biển dựng bằng thép” đang sải cánh trên đảo. Để giữ được hình dáng phức tạp này, bộ xương thép phía dưới mái đóng vai trò quan trọng. Độ dốc mái thay đổi liên tục, buộc đơn vị thi công phải trắc đạc, gia công, lắp dựng với độ chính xác cao để những đường cong kiến trúc không bị đứt gãy. Chính sự lựa chọn đường cong tự do, mái hạ thấp về rìa đã khiến nhà ga APEC 2027 tại Phú Quốc khác biệt hoàn toàn với những nhà ga tiêu chuẩn vẫn ưu tiên tối ưu công năng hơn là tạo hình. Điều đáng bàn là Việt Nam chấp nhận bài toán kỹ thuật phức tạp trong điều kiện ven biển – nắng gắt, gió mạnh, độ ẩm cao – để có một biểu tượng thị giác rõ ràng. Đây là cách đặt cược vào giá trị hình ảnh: chấp nhận khó thi công để đổi lấy một hình tượng mạnh mẽ trên bầu trời Phú Quốc.
150 tấn nhôm trên 8.500m²: lựa chọn vật liệu cho tham vọng dài hạn
Đằng sau hình mái mềm mại là khối kỹ thuật vật liệu rất “cứng”. AluAone cho biết công trình “VVIP Terminal - Phu Quoc, Vietnam” sử dụng hơn 19.000m² tấm nhôm hoàn thiện, dày 3mm, phủ hệ PPG PVDF 3 lớp màu metallic. Nếu quy đổi theo diện tích tối thiểu, độ dày và khối lượng riêng nhôm 2.700kg/m³, lượng tấm nhôm này có khối lượng lý thuyết khoảng 153,9 tấn. Đây là câu trích dẫn giàu dữ liệu: "Công trình VVIP Terminal - Phu Quoc, Vietnam sử dụng hơn 19.000m² tấm nhôm hoàn thiện dày 3mm, tương đương khoảng 153,9 tấn nhôm". Loại nhôm sử dụng là tấm nhôm đặc đã hoàn thiện bề mặt, khác với nhôm composite, có khả năng dùng cho tường bao, soffit, ốp cột và các bề mặt kiến trúc ngoài trời, đáp ứng yêu cầu duy trì màu sắc, chống ăn mòn trong môi trường mặn ven biển. Trên mái, từng tấm nhôm Kalzip/standing seam và phần mái kính skyroof đều phải tính đến tải trọng gió biển và độ kín khít. Điều này cho thấy sân bay Phú Quốc VIP không đi theo lối làm nhanh, rẻ, mà ưu tiên hệ vật liệu có tuổi thọ và tính thẩm mỹ dài hạn. Trong bối cảnh nhà ga APEC 2027 sẽ là nơi đón các đoàn nguyên thủ, việc đầu tư vào bề mặt công trình – thứ khách nhìn thấy ngay trong vài phút đầu tiên – mang ý nghĩa chiến lược chứ không chỉ là chi tiết thiết kế.
Không gian nội thất: kết hợp bản sắc địa phương với tính nghi lễ
Nếu bên ngoài là ngôn ngữ hình tượng đại bàng biển, bên trong nhà ga VIP Phú Quốc lại tìm cách pha trộn bản sắc đảo ngọc với tính nghi lễ của ngoại giao cấp cao. Theo Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, khu làm thủ tục nổi bật với hàng cột gỗ, hệ đèn dạng lưới gợn sóng và các bề mặt gỗ lấy cảm hứng từ kỹ nghệ thủ công truyền thống. Khu khởi hành dùng mảng kính lớn cao sát trần để đưa ánh sáng tự nhiên vào, mở tầm nhìn ra cảnh quan bên ngoài. Ở khu dành cho quan chức cấp cao và nguyên thủ, tông nội thất chuyển sang trầm: đá obsidian đen bóng, đường kim loại ánh vàng, kết hợp gỗ, đá, kim loại tông đồng và gốm sứ; tâm điểm là tác phẩm điêu khắc bằng thủy tinh sắc vàng gợi hình cá đại bàng biển. Cách tổ chức này tạo ra trục trải nghiệm: từ không gian đảo biển sáng, mở, đến vùng nghi lễ sang trọng, tập trung. Đáng chú ý, nhà ga được bố trí độc lập, có lối tiếp cận riêng nối thẳng tới sân đỗ tàu bay, không giao cắt với dòng khách thương mại. Phương án khai thác cho phép công trình phục vụ một chuyến A320 với 185–230 hành khách hoặc một chuyến chuyên cơ cùng đoàn tháp tùng tối đa 300 người. Về mặt trải nghiệm, điều này giúp phân tách hoàn toàn dòng khách ngoại giao và khách du lịch, tránh cảnh chen chúc và giữ được tính trang trọng của nghi lễ đón tiếp.
Tiến độ thi công và ý nghĩa với Phú Quốc trong mùa APEC 2027
Đến cuối tháng 8, phần thô nhà ga đã đạt khoảng 80%, riêng kết cấu thép mái hơn 90%; toàn bộ phần mái dự kiến hoàn thành trong tháng 9, công tác xây và trát cơ bản kết thúc vào tháng 10. Hiện công trường duy trì 400–500 lao động mỗi ngày để triển khai song song nhiều hạng mục. Theo dự kiến, khoảng 6 tháng nữa nhà ga sân bay này sẽ xuất hiện phiên bản hoàn chỉnh, và đến tháng 3/2027, toàn bộ nội thất, hệ thống kỹ thuật, thiết bị vận hành sẽ hoàn tất. Khi đó, “đại bàng biển bằng thép” rộng 8.500m² sẽ trở thành một trong những cửa ngõ đầu tiên đón các đoàn nguyên thủ và khách cấp cao tới Phú Quốc trước APEC 2027. Về thực tế sử dụng, nhà ga APEC 2027 này là một hạng mục trong dự án mở rộng cảng hàng không quốc tế, trực tiếp phục vụ công tác đón tiếp nguyên thủ và sự kiện trọng thể sau này. Điều này đồng nghĩa người dân và du khách phổ thông sẽ hưởng lợi gián tiếp: khi hạ tầng đón khách cấp cao được nâng chuẩn, áp lực mở rộng hệ thống đường băng, nhà ga thương mại và dịch vụ hỗ trợ cũng tăng, kéo theo chất lượng trải nghiệm chung. Điểm quan trọng là Phú Quốc chọn hiện đại hóa cửa ngõ ngoại giao bằng một ngôn ngữ kiến trúc mạnh và dễ nhận diện. Trong kỷ nguyên hình ảnh, khoảnh khắc các đoàn nguyên thủ bước xuống từ chuyên cơ, đi vào mái nhà ga sân bay Phú Quốc VIP mang hình đại bàng biển sẽ xuất hiện dày đặc trên truyền thông quốc tế. Đó là cơ hội hiếm có để đảo ngọc định vị mình như một điểm đến vừa có thiên nhiên, vừa có hạ tầng và thẩm mỹ kiến trúc đủ tự tin bước ra thế giới.
