Nhà ga VIP – biểu tượng mới của sân bay Phú Quốc mở rộng
Nhà ga VIP trong dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là công trình phục vụ khách cấp cao với diện tích sàn hàng nghìn mét vuông, thiết kế lấy cảm hứng từ sinh vật biển, hướng tới tiêu chuẩn công nghệ cao và nghi thức ngoại giao đỏ nhằm đáp ứng sự kiện APEC, thể hiện tham vọng nâng tầm cửa ngõ hàng không của đảo ngọc. Điểm mấu chốt của câu chuyện không phải chỉ là thêm một nhà ga, mà là cách cảng hàng không Phú Quốc dùng hạ tầng để tái định vị: từ sân bay du lịch đại chúng thành điểm đến xứng tầm các đoàn nguyên thủ. Cuối tháng 8/2026, phần thô nhà ga VIP đã đạt khoảng 80%, trong đó kết cấu thép mái hoàn thành hơn 90%. Đó là tốc độ cho thấy chủ đầu tư và các cơ quan quản lý chấp nhận bước vào một cuộc chạy nước rút dài gần hai năm, với áp lực APEC treo lơ lửng như một mốc không được phép chậm.
Thiết kế mái “cá đại bàng biển” và tham vọng hạ tầng cao cấp
Nhìn từ trên cao, mái nhà ga VIP được mô phỏng hình con cá đại bàng biển, hai cánh vươn rộng, thân uốn cong tạo khối kiến trúc không đối xứng, chủ yếu bằng kết cấu thép đã hoàn thành hơn 90%. Đây không phải lựa chọn thuần mỹ thuật: đó là thông điệp rằng sân bay Phú Quốc mở rộng muốn gắn mình với bản sắc biển đảo, thay vì là một khối bê tông vô danh. Thiết kế do kiến trúc sư Italy Marco Casamonti thực hiện, lấy cảm hứng từ loài cá đuối có phần vây lớn, biểu trưng cho tự do và sức mạnh bền bỉ của đại dương. Phần cảnh quan do đơn vị tư vấn Mỹ đảm nhiệm, nội thất do nhóm thiết kế Singapore thiết kế, cho thấy tham vọng đưa nhà ga VIP APEC 2027 lên chuẩn quốc tế xét cả công năng lẫn trải nghiệm. Nếu làm đúng, đây sẽ là một trong số ít nhà ga VIP trên đảo có câu chuyện kiến trúc rõ ràng, thay vì chỉ là phòng chờ sang trọng.
Tiến độ thi công gấp rút và bài toán công nghệ trong nhà ga VIP
Theo đội ngũ giám sát, phần mái nhà ga dự kiến hoàn thành trong tháng 9, các hạng mục xây, trát cơ bản sẽ xong trong tháng 10; sau đó công trường chuyển sang nội thất, hệ thống kỹ thuật và thiết bị vận hành để hoàn thiện toàn bộ công trình vào tháng 3/2027, trước Tuần lễ Cấp cao APEC. Mỗi ngày, khoảng 400-500 lao động được huy động, các hạng mục triển khai song song để giữ tiến độ trong điều kiện nắng, gió và độ ẩm cao của khu vực gần biển. Tham vọng không chỉ nằm ở kiến trúc: nhà ga dự kiến tích hợp nhận diện sinh trắc học và quy trình làm thủ tục “không chạm”, với dữ liệu hộ chiếu được xử lý trước nhằm rút ngắn thời gian kiểm soát. Một câu nói có thể trích nguyên văn là: “Công trình dự kiến hoàn thiện vào tháng 3/2027, trước tuần lễ Cấp cao APEC 2027.” Nếu các giải pháp này vận hành trơn tru, cảng hàng không Phú Quốc có cơ hội thể hiện năng lực phục vụ hành khách cao cấp hơn mặt bằng chung hiện nay.
Quy hoạch bị áp lực: mặt bằng, kỹ thuật và kết nối giao thông
Trong khi nhà ga VIP tăng tốc thi công, một lớp áp lực khác đến từ quy hoạch tổng thể sân bay Phú Quốc phải điều chỉnh để kịp APEC. Hội đồng thẩm định Bộ Xây dựng đánh giá dự án mở rộng sân bay Phú Quốc đang gặp khó khăn về mặt bằng, ảnh hưởng tiến độ một số công trình phục vụ Tuần lễ Cấp cao. Điều này cho thấy việc mở rộng trên quỹ đất khoảng 1.050 ha không chỉ là bài toán tài chính, mà còn là câu chuyện pháp lý và tổ chức không gian phức tạp. Hội đồng yêu cầu rà soát, bố trí lại vị trí và bổ sung một số hạng mục, đặc biệt là hạ tầng cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải và chất thải rắn cho giai đoạn ngắn hạn lẫn dài hạn. Đáng chú ý, phương án giao thông dẫn vào khu nhà ga hành khách phải nghiên cứu lại, tính đến lưu lượng phương tiện tăng cao đột biến khi APEC diễn ra, cùng với kết nối khu khách sạn và khu lưu trú ngắn hạn mà vẫn bảo đảm tĩnh không an toàn. Nếu quy hoạch điều chỉnh không được phê duyệt nhanh, rủi ro chậm tiến độ sẽ lan sang nhiều hạng mục, không chỉ nhà ga VIP.
Cảng hàng không Phú Quốc sau APEC: cơ hội hay thách thức dài hạn?
Nhà ga VIP chỉ là một mảnh ghép trong tham vọng nâng công suất sân bay Phú Quốc lên khoảng 20-24 triệu hành khách/năm sau khi mở rộng. Với diện tích sàn khoảng 8.500m², nằm trong khuôn viên 5,3ha và được bố trí độc lập, nhà ga có thể phục vụ một chuyến A320 với 185-230 hành khách hoặc một chuyến chuyên cơ cùng đoàn tháp tùng tối đa khoảng 300 người. Đây là năng lực tương xứng với một điểm đến ngoại giao và du lịch cao cấp, nhưng cũng đặt ra câu hỏi: sau APEC, lưu lượng khách VIP có đủ để khai thác hết công suất, hay công trình sẽ bị dư năng lực? Việc sân bay được quy hoạch là sân bay dùng chung dân dụng và quân sự càng khiến bài toán khai thác dài hạn phức tạp hơn. Việc điều chỉnh quy hoạch được thực hiện trong bối cảnh Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh dự án mở rộng phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC, đồng thời gắn với định hướng phát triển bền vững. Kết luận hợp lý ở thời điểm này là: nếu hạ tầng và quy hoạch được giải quyết kịp thời, cảng hàng không Phú Quốc sẽ bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, còn nếu không, áp lực APEC có thể biến thành phép thử đau cho năng lực triển khai dự án công.
