Giai điệu phương Đông mở ra cuộc gặp gỡ xuyên biên giới
Liên hoan âm nhạc dân tộc quốc tế là dịp để nghệ sĩ nhiều quốc gia trình diễn di sản âm nhạc, trao đổi kinh nghiệm gìn giữ truyền thống và tìm cách để di sản tiếp tục sống trong hiện tại. Tại TP.HCM, liên hoan năm 2026 khai mạc tối 21/10 ở Nhạc viện TP.HCM với chủ đề “Giai điệu phương Đông”, quy tụ hơn 70 nghệ sĩ Việt Nam, Hàn Quốc, Thái Lan và Philippines. Việc sự kiện trở lại sau lần tổ chức đầu tiên năm 2018 cho thấy nhu cầu gặp gỡ giữa những cộng đồng âm nhạc có bản sắc riêng vẫn còn nguyên sức hút. Đây không nên chỉ là một chuỗi tiết mục nối tiếp nhau: giá trị đáng kể hơn nằm ở cơ hội để người nghe nhận ra những khác biệt, còn nghệ sĩ tìm thấy điểm chung mà không phải làm nhạt đi cội nguồn của mình.
Không chỉ biểu diễn: học hỏi qua nhạc cụ và thực hành
Hai đêm hòa nhạc giao lưu diễn ra ngày 21 và 23/10, bên cạnh các buổi nói chuyện về nhạc cụ và âm nhạc truyền thống vào ngày 20 và 22/10. Nghệ sĩ bốn nước cùng giới thiệu nhạc cụ, chia sẻ kinh nghiệm thực hành và đối thoại qua âm nhạc; chính phần trao đổi này khiến liên hoan có ích hơn một sân khấu trưng bày. Nội dung chuyên đề trải từ nhịp Jangdan của Hàn Quốc và cách đưa nhịp này vào sáng tác mới, đến nghệ thuật hòa tấu Rondalla của Philippines, sự truyền đạt và chuyển hóa trong âm nhạc Thái Lan, cùng cách tiếp cận dân ca Việt Nam từ văn bản đến thực hành văn hóa. Các buổi nói chuyện hướng tới sinh viên, nhà nghiên cứu và công chúng quan tâm, tạo nhịp cầu giữa học thuật, biểu diễn và khán giả trẻ.
Gìn giữ di sản bằng cách để truyền thống tiếp tục hiện diện
Thông điệp thuyết phục nhất của liên hoan là bảo tồn không thể chỉ dừng ở lưu trữ. Di sản cần được thực hành, truyền dạy và tìm thấy chỗ đứng trong đời sống đương đại, để người trẻ hiểu, yêu và chủ động tiếp nối. Giám đốc Nhạc viện TP.HCM Đỗ Quốc Hưng nhấn mạnh rằng cách phát triển mới cần phù hợp với thời đại nhưng phải giữ cốt lõi văn hóa. Điều đó hiện rõ qua sự góp mặt của các đơn vị vừa biểu diễn vừa đào tạo, như Khoa Âm nhạc truyền thống của Nhạc viện TP.HCM và các đoàn gắn với cơ sở âm nhạc ở Hàn Quốc, Thái Lan, Philippines. Đoàn Deobureo Sup của Hàn Quốc, thành lập năm 2014, mang theo 34 nghệ sĩ trẻ; tên đoàn có nghĩa là “Cùng nhau tạo nên một khu rừng”. Khi giao lưu được nối với giáo dục và thực hành, âm nhạc dân tộc Việt có thêm cơ hội đến gần công chúng, còn nhạc truyền thống quốc tế trở thành đối thoại sống động thay vì những mảnh di sản xa cách.
