Lô gạo mới nâng tổng lượng bàn giao lên 3.500 tấn
Gạo CT16 Cuba là sản phẩm lúa gạo do doanh nghiệp Việt Nam gieo trồng và chế biến ngay tại Cuba, trong khuôn khổ hợp tác nông nghiệp giữa hai nước nhằm tăng năng lực cung ứng lương thực tại chỗ. Ngày 10/11/2026, Công ty AgriVMA bàn giao thêm 1.500 tấn gạo CT16, tỷ lệ 20% tấm, cho Công ty Nông nghiệp công nghiệp Ngũ cốc Los Palacios tại Nhà máy xay xát AgriVMA ở huyện San Cristobal, tỉnh Artemisa. Lô này gồm 1.020 tấn giao tại Artemisa và 480 tấn đã bàn giao trước đó ở Sancti Spíritus và Granma. Sau đợt bàn giao gạo này, tổng lượng AgriVMA cung cấp cho đối tác Cuba đạt 3.500 tấn. Con số đáng chú ý không chỉ vì khối lượng, mà còn vì hạt gạo đã đi qua một phần đáng kể của chuỗi sản xuất ngay trên đất Cuba.
Giá trị nằm ở sản xuất và chế biến tại địa phương
Điểm có ý nghĩa hơn một chuyến giao hàng là toàn bộ số gạo của đợt này do AgriVMA gieo trồng, thu hoạch, xay xát và đóng gói thành phẩm tại Cuba. Cách làm đó giúp chuyển trọng tâm từ đưa gạo thành phẩm sang xây dựng năng lực sản xuất trong nước: từ vùng nguyên liệu đến khâu sau thu hoạch. Nhà máy xay xát mới của doanh nghiệp, lắp máy móc sản xuất tại Việt Nam, có công suất 2 tấn gạo mỗi giờ và hiện cho ra khoảng 30 tấn mỗi ngày, tương đương khoảng 80% công suất. Tỷ lệ thu hồi gạo từ thóc đạt 58–60%, so với mức 40–50% tại các cơ sở xay xát ở Cuba. Những con số này cho thấy công nghệ và chế biến có thể tạo khác biệt thiết thực, dù hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng duy trì vùng trồng và vận hành ổn định.
Hợp tác nông nghiệp cần được đo bằng năng lực để lại
Dự án sản xuất lúa gạo Việt Nam Cuba được triển khai để thực hiện thỏa thuận giữa hai bộ nông nghiệp, ký trong chuyến thăm Cuba của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 9/2024. AgriVMA phối hợp với đối tác Cuba theo nhiều mô hình, từ doanh nghiệp tự tổ chức canh tác đến cung cấp vật tư, giống, máy móc và hỗ trợ kỹ thuật cho nông hộ. Diện tích canh tác đã mở rộng từ 1.000 ha ban đầu lên hơn 2.500 ha tại bốn tỉnh; giống lai CT16 đạt năng suất trên 7 tấn thóc tươi mỗi ha. Đại sứ Việt Nam tại Cuba Lê Quang Long đánh giá dự án góp phần nâng năng lực sản xuất trong nước và tăng khả năng tự cung ứng lương thực của Cuba. Đây là thước đo thuyết phục hơn số tấn bàn giao: hợp tác có ý nghĩa khi tạo kỹ năng, công nghệ và sản lượng tại chỗ.
Bước tiếp theo là hoàn thiện chuỗi sản xuất
AgriVMA dự kiến cung ứng thêm 500 tấn trong tháng 12/2026, đồng thời đặt mục tiêu mở rộng diện tích canh tác và đầu tư thêm vào khâu sau thu hoạch. Nhà máy sấy đang được hoàn thiện, một mắt xích quan trọng để bảo quản lúa tốt hơn và giảm tổn thất trước chế biến. Với Cuba đang tìm cách củng cố an ninh lương thực, nguồn cung sản xuất trong nước có thể giúp tăng khả năng chủ động; với Việt Nam, dự án mở ra không gian hợp tác về giống, kỹ thuật, thiết bị và phát triển vùng nguyên liệu. Tuy nhiên, bàn giao thêm gạo chỉ là dấu mốc, không phải kết quả cuối cùng. Thành công cần được đánh giá qua năng suất ổn định, khả năng duy trì sản xuất và mức độ người trồng lúa địa phương tham gia chuỗi giá trị. Lô 1.500 tấn vì thế là tín hiệu tích cực, nhưng giá trị bền vững nằm ở năng lực mà dự án để lại.
