Từ chuyến thăm cấp cao đến trụ cột mới trong quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc
Hợp tác năng lượng Việt Nam Hàn Quốc là quá trình hai nước thúc đẩy liên kết giữa các tập đoàn, định chế tài chính và cơ quan nhà nước nhằm phát triển các dự án dầu khí, điện, dự trữ và chuyển dịch năng lượng, qua đó củng cố an ninh năng lượng, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và gắn kết chiến lược dài hạn.
Điểm đáng chú ý trong chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn là hợp tác năng lượng đã nổi lên như một trụ cột chiến lược mới của quan hệ song phương. Chuyến thăm diễn ra đúng lúc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước được đánh giá là đang phát triển mạnh, đi vào chiều sâu và thực chất. Không chỉ là các cuộc trao đổi xã giao, sự hiện diện của Tổng Giám đốc PetroVietnam Lê Mạnh Cường trong các buổi làm việc với Mạng lưới Đổi mới sáng tạo, giới chuyên gia Việt Nam tại Hàn Quốc và doanh nghiệp Hàn Quốc cho thấy một cách tiếp cận rất rõ: dùng hợp tác năng lượng làm cầu nối giữa ngoại giao cấp cao và lợi ích doanh nghiệp, chứ không tách rời hai đường ray này.
PetroVietnam – KNOC: Từ dầu khí truyền thống đến an ninh dự trữ năng lượng
Mấu chốt của hợp tác PetroVietnam – đối tác Hàn Quốc trong khối thượng nguồn là không dừng ở khai thác tài nguyên, mà phải chuyển dần sang bảo đảm an ninh năng lượng và tri thức kỹ thuật. Trong buổi làm việc với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Hàn Quốc (KNOC), Tổng Giám đốc PetroVietnam đánh giá cao kinh nghiệm và năng lực kỹ thuật của KNOC trong thăm dò, khai thác dầu khí tại Việt Nam. Đây không phải là lời xã giao; đó là cách Việt Nam thừa nhận vai trò của KNOC trong các lô dầu khí, đồng thời giữ chân đối tác vào giai đoạn chuyển dịch phức tạp phía trước.
Hai bên không chỉ bàn chuyện tối ưu các dự án hiện hữu như Lô 15-1 và mỏ Sư Tử Trắng giai đoạn 2B, mà còn mở ra hướng mới: nghiên cứu mô hình hệ thống dự trữ xăng dầu, nhằm nâng cao khả năng ứng phó trước biến động thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Quan trọng hơn, PetroVietnam và KNOC thống nhất sớm lập nhóm công tác chuyên môn, thúc đẩy đào tạo tại chỗ, trao đổi chuyên gia, chuyển giao tri thức để xây dựng nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao. Với một tập đoàn đặt mục tiêu tăng trưởng “2 con số” và hướng tới Fortune Global 500 vào năm 2030, đây là bước đi khôn ngoan: muốn vươn tầm, phải đi kèm chuẩn nhân lực và chuẩn an ninh năng lượng mới.
Điện hạt nhân và tài chính xanh: KEPCO, K-SURE và áp lực chuyển đổi
Nếu KNOC đại diện cho quá khứ dầu khí, thì KEPCO và K-SURE cho thấy tương lai thấp carbon và đòi hỏi kỷ luật tài chính mới. Ngày 8/9, Tổng Giám đốc PetroVietnam Lê Mạnh Cường làm việc với Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc KEPCO Kim Dong-cheol, bàn triển khai các thỏa thuận hợp tác trong điện hạt nhân. Việc các thỏa thuận PetroVietnam – KEPCO được ký dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước chứng minh điện hạt nhân đang được xác định là một trong những lĩnh vực giàu tiềm năng trong hợp tác năng lượng Việt Nam – Hàn Quốc. Đây là tín hiệu chính trị rõ ràng: Việt Nam muốn giữ cánh cửa hạt nhân mở, thay vì đóng lại vì các lo ngại quen thuộc.
Song song, PetroVietnam làm việc với Chủ tịch K-SURE Jang Young-jin để thúc đẩy hợp tác tài chính cho các dự án năng lượng trọng điểm. Hai bên rà soát Bản ghi nhớ hợp tác ký ngày 20/6/2024 về các khoản vay có bảo hiểm, không ràng buộc theo chương trình PPL – chương trình PPL đầu tiên được triển khai tại châu Á. Tháng 3/2026, PetroVietnam đã chọn tổ hợp ngân hàng nước ngoài thu xếp một phần vốn cho một số dự án, trong đó có chuỗi khí – điện Lô B. PetroVietnam muốn K-SURE trở thành đối tác tài chính chiến lược cho LNG, điện khí, điện hạt nhân, hạ tầng dự trữ và chuyển dịch năng lượng – nghĩa là bộ ba: công nghệ, vốn, bảo hiểm phải đi cùng. Nếu không, “chuyển đổi xanh khu vực” sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu.
Cơ hội và thách thức: Việt Nam có dám đi nhanh bằng Hàn Quốc?
Điều thú vị là xu hướng tăng cường hiện diện vốn và công nghệ Hàn Quốc tại Việt Nam không chỉ diễn ra trong năng lượng. Trong kế hoạch 2026–2030, một tập đoàn bán lẻ lớn của Hàn Quốc dự kiến dành khoảng 60% tổng vốn đầu tư tại ASEAN cho Việt Nam, với mục tiêu nâng quy mô kinh doanh lên gấp 3 lần hiện tại. Câu chuyện năng lượng vì thế cần được nhìn trong bức tranh rộng hơn: Việt Nam đang trở thành điểm đến trung tâm của dòng vốn Hàn Quốc, và năng lượng – từ LNG, điện hạt nhân tới dự trữ năng lượng và chuyển dịch năng lượng – là nền hạ tầng cho làn sóng đầu tư đó.
Chuỗi làm việc của Tổng Giám đốc PetroVietnam với KNOC, KEPCO, K-SURE, trải rộng từ phát triển nguồn năng lượng, công nghệ, thiết bị đến thu xếp tài chính và đào tạo nhân lực, cho thấy hợp tác năng lượng Việt Nam Hàn Quốc đang dịch chuyển từ “mua – bán” sang “đồng kiến tạo”. Nhưng cơ hội luôn đi kèm sức ép: Việt Nam phải nâng chuẩn quản trị, năng lực thực hiện dự án, và khung pháp lý năng lượng để theo kịp tốc độ và tiêu chuẩn Hàn Quốc. Câu hỏi không còn là có nên hợp tác hay không, mà là Việt Nam có đủ quyết tâm cải cách để biến các bản ghi nhớ hợp tác thành dự án thật, đóng góp thiết thực cho chuyển đổi xanh khu vực và vị thế mới của mình hay không.
