Liên minh Nhật – Kuwait – Malaysia: bước ngoặt cho PETROVIETNAM
Chiến lược PETROVIETNAM hợp tác quốc tế là cách Tập đoàn chủ động xây dựng mạng lưới đối tác từ Nhật Bản, Kuwait đến Malaysia nhằm bảo đảm chuỗi cung ứng dầu khí, nguồn vốn và công nghệ cho các dự án năng lượng Việt Nam trong trung và dài hạn, giảm lệ thuộc vào một thị trường hay một nguồn tài chính duy nhất.
Điểm đáng chú ý là PETROVIETNAM không còn chỉ tìm đối tác để góp vốn, mà đang thiết kế một “hệ sinh thái liên minh” xoay quanh Lọc hóa dầu Nghi Sơn và các dự án năng lượng mới. Hội nghị CEO các bên góp vốn NSRP với Kuwait Petroleum International (KPI), Idemitsu Kosan (IKC) và Mitsui Chemicals (MCI) cho thấy Tập đoàn muốn khóa chặt bài toán nguồn dầu thô và tối ưu vận hành nhà máy trong dài hạn. Song song, cuộc làm việc với Maybank của Malaysia về hợp tác tài chính năng lượng mở ra cánh cửa tiếp cận nhà đầu tư Đông Nam Á và Trung Đông cho các dự án quy mô lớn. Đây là sự dịch chuyển từ tư duy “tự lo” sang “chia sẻ rủi ro và nguồn lực” với các định chế quốc tế.
Nghi Sơn: tối ưu vận hành để giữ 35–40% thị phần xăng dầu
Nếu muốn nói về an ninh năng lượng Việt Nam, phải bắt đầu từ Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Nhà máy này có công suất thiết kế khoảng 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương 10 triệu tấn/năm, và trong điều kiện vận hành bình thường có thể đáp ứng từ 35% đến 40% nhu cầu xăng dầu trong nước. Nói cách khác, bất kỳ trục trặc nào ở đây đều lập tức phản ánh vào giá xăng dầu và chi phí sinh hoạt của người dân.
Vì vậy, việc PETROVIETNAM cùng KPI, IKC và MCI ngồi lại tại Hà Nội tháng 10 để bàn định hướng vận hành dài hạn không phải là cuộc họp kỹ thuật, mà là quyết định chính trị – kinh tế cho cả thị trường xăng dầu. Các bên thống nhất ưu tiên vận hành an toàn, ổn định ở công suất cao, duy trì hơn 30 triệu giờ làm việc an toàn không tai nạn mất ngày công như NSRP đã đạt được. Đây là nền tảng để nhà máy tiếp tục bảo đảm nguồn cung xăng RON95, RON92, diesel, Jet A1, LPG và sản phẩm hóa dầu cho nền kinh tế.
Đa dạng hóa dầu thô: từ hợp đồng dài hạn Kuwait đến danh mục linh hoạt
Điểm mấu chốt trong chiến lược với Nghi Sơn là bảo đảm nguồn dầu thô ổn định nhưng không bị “trói tay” vào một nhà cung cấp. Trên cơ sở hợp đồng dài hạn với Kuwait Petroleum Corporation (KPC), NSRP vẫn coi Kuwait là trụ cột, nhưng đồng thời đặt mục tiêu mở rộng danh mục nguồn dầu và tăng tính linh hoạt trong thu xếp nguyên liệu. Đây là cách tiếp cận thực tế trong bối cảnh địa chính trị làm nguồn cung dầu thô toàn cầu biến động mạnh.
Chiến lược này có hai lớp bảo vệ. Lớp thứ nhất là hợp đồng dài hạn với Kuwait giúp nhà máy không rơi vào tình trạng thiếu dầu đột ngột. Lớp thứ hai là khả năng chế biến nhiều loại dầu khác nhau, cho phép NSRP xoay chuyển nguồn cung theo giá và rủi ro thị trường. Nhờ đó, nhà máy duy trì sản xuất liên tục, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và giảm nguy cơ sốc nguồn cung cho người tiêu dùng trong nước. Đây là mô hình “chuỗi cung ứng dầu khí linh hoạt” mà PETROVIETNAM đang thử nghiệm cho các dự án khác.
Maybank và mặt trận vốn: khóa chặt mắt xích tài chính năng lượng
Chuỗi cung ứng dầu khí không chỉ là giàn khoan, tàu chở dầu hay nhà máy lọc dầu; mắt xích yếu nhất thường là vốn dài hạn. Các dự án khí – điện, lọc hóa dầu hay năng lượng tái tạo đều có quy mô đầu tư lớn, thời gian triển khai và thu hồi vốn dài, nên nếu chỉ dựa vào nguồn vốn trong nước, PETROVIETNAM sẽ bị giới hạn tốc độ phát triển. Hợp tác tài chính năng lượng với Maybank vì thế mang ý nghĩa chiến lược chứ không phải một thỏa thuận ngân hàng thông thường.
Lãnh đạo Maybank đã đề xuất các giải pháp giúp PETROVIETNAM đa dạng hóa nguồn vốn, tiếp cận nhà đầu tư quốc tế và sử dụng các công cụ như trái phiếu Sukuk để chạm tới dòng tiền từ Đông Nam Á và Trung Đông. Đồng thời, hai bên bàn về khung tài chính chuyển dịch gắn với lộ trình giảm phát thải, cũng như khả năng kết nối với thị trường vốn Singapore cho các dự án liên quốc gia. Với vai trò trụ cột an ninh năng lượng, PETROVIETNAM cần chính xác kiểu đối tác tài chính chiến lược dài hạn như vậy để không bị “đứt vốn” giữa chừng.
Từ Nghi Sơn đến chuỗi cung ứng khu vực: tầm nhìn dài hạn
Điểm tích cực của chiến lược PETROVIETNAM là không dừng ở việc “chữa cháy” cho Nghi Sơn, mà dùng Nghi Sơn làm bàn đạp cho một vai trò lớn hơn trong chuỗi cung ứng năng lượng khu vực. Tập đoàn đang tập trung duy trì, gia tăng sản lượng khai thác dầu khí, triển khai các dự án khí – điện, đồng thời mở rộng sang năng lượng mới và năng lượng tái tạo. Song song, PETROVIETNAM chia sẻ định hướng phát triển chuỗi cung ứng phục vụ năng lượng tái tạo, mở rộng năng lực chế tạo kết cấu, chân đế, trạm biến áp ngoài khơi để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng khu vực và quốc tế.
Kế hoạch sản xuất kinh doanh 2027 của NSRP với ba ưu tiên: duy trì hoạt động cốt lõi an toàn, triển khai bảo dưỡng tổng thể TA2027 và chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo, cho thấy tầm nhìn trung – dài hạn đã khá rõ. Các nội dung trao đổi với Maybank mở ra khả năng thu xếp vốn theo nhu cầu từng dự án. Nếu PETROVIETNAM giữ được kỷ luật vận hành như hơn 30 triệu giờ làm việc an toàn tại Nghi Sơn và đồng thời mở rộng liên minh tài chính – công nghệ, Tập đoàn có cơ hội biến áp lực an ninh năng lượng thành lợi thế cạnh tranh trong khu vực.
