Tri ân bằng sẻ chia, không phải bằng hình thức
Tri ân thầy cô dịp 20/11 là sự ghi nhận công sức của nhà giáo và lòng biết ơn của học sinh, phụ huynh; điều đó có thể thể hiện bằng việc hỗ trợ cơ hội học tập thay vì tặng hoa hay quà vật chất. Năm nay, một số trường tại TP.HCM đề nghị phụ huynh và đối tác không tặng hoa, quà chúc mừng, mà chuyển phần dự định ấy thành học bổng hoặc sách vở cho học sinh khó khăn. Đây không phải là xem nhẹ ngày Nhà giáo, mà là đặt giá trị giáo dục lên trước nghi thức. Một lẵng hoa có thể làm đẹp sân trường trong chốc lát; sự hỗ trợ đúng lúc có thể giúp một em tiếp tục học tập. Vì vậy, thay đổi cách tặng quà là lời nhắc rằng lòng biết ơn có ý nghĩa nhất khi được chuyển thành hành động thiết thực.
Từ hoa ngày Nhà giáo đến hỗ trợ học sinh
Ngày 6/11, Trường THCS Đoàn Kết gửi thư ngỏ đề nghị không nhận hoa chúc mừng và mong những người muốn chia sẻ có thể tự nguyện ủng hộ quỹ khuyến học. Đến ngày 10/11, Trường THCS Phú Định cũng thông báo với phụ huynh và giáo viên rằng trường không nhận hoa, quà dịp 20/11. Trường này dự kiến dành kinh phí cho liên hoan, văn nghệ và các hoạt động mang tính hình thức để hỗ trợ học sinh khó khăn. Lý do từ thực tế khá dễ hiểu: hoa tươi thường chỉ được trưng bày vài ngày rồi phải bỏ đi. Trong khi đó, học bổng, tập vở, sữa hay dụng cụ học tập có thể được học sinh sử dụng trực tiếp. Đổi hoa ngày Nhà giáo lấy những hỗ trợ như vậy không làm vơi lòng biết ơn; nó khiến món quà đến đúng nơi cần hơn.
Nhu cầu hỗ trợ cũng không trừu tượng. Năm học 2026–2027, Trường THCS Phú Định có khoảng 1.600 học sinh, trong đó khoảng 28–30 em có hoàn cảnh khó khăn; Trường Tiểu học Phú Thọ có khoảng 50 học sinh cần giúp đỡ. Những con số ấy cho thấy nguồn lực chuyển từ quà tặng 20/11 sang học bổng có thể tạo ích lợi cụ thể. Các trường cũng đã hỗ trợ học sinh bằng sách vở, đồng phục và tiền ăn bán trú; trường tiểu học còn duy trì hội thao nhưng cắt giảm các cuộc thi phong trào hình thức.
Tinh gọn là đúng, nhưng đóng góp phải hoàn toàn tự nguyện
Chủ trương của các trường phù hợp với yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu ngày 13/11: kỷ niệm 20/11 cần tinh gọn, thiết thực, ý nghĩa, không phô trương hay gây lãng phí; đặc biệt, tuyệt đối không huy động đóng góp từ học sinh và cha mẹ học sinh. Đây là ranh giới cần nói rõ: nhà trường có thể đề xuất một cách tri ân khác, nhưng không được biến đề xuất ấy thành khoản thu bắt buộc, dù mục đích là học bổng. Đóng góp phụ huynh chỉ có ý nghĩa khi xuất phát từ sự tự nguyện và minh bạch. Nếu gia đình không có điều kiện, lời chúc chân thành hay sự đồng hành cùng việc học của con vẫn là cách tri ân phù hợp. Giảm áp lực chi tiêu cũng giúp giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn, thay vì phải tham gia nhiều hoạt động tổ chức.
Một buổi sinh hoạt ngắn, một thông điệp dài lâu
Sáng 20/11, thầy trò Trường THCS Phú Định dự kiến sinh hoạt ngắn dưới sân trường, thay cho tiệc liên hoan, văn nghệ và hội thi mang tính hình thức. Bộ cũng khuyến khích tổ chức hoạt động ngay tại cơ sở giáo dục, gắn với sinh hoạt chuyên môn, giáo dục truyền thống và văn hóa học đường, đồng thời không ảnh hưởng kế hoạch dạy học; các trường cần thăm hỏi nhà giáo lão thành, nhà giáo có hoàn cảnh khó khăn và lắng nghe tâm tư của đội ngũ. Cách làm ấy giữ được ý nghĩa ngày lễ mà không đẩy phụ huynh vào cuộc chạy đua quà tặng. Kết luận nên rõ ràng: hãy để thầy cô được ghi nhận bằng sự tôn trọng, còn nguồn lực dành cho 20/11, nếu có và hoàn toàn tự nguyện, hãy hướng đến học sinh cần giúp đỡ.
