Việt Nam lên vị trí số 2: Một bước ngoặt của hàng không khu vực
Hàng không Việt Nam là tổng thể các hoạt động vận tải hàng không thương mại của các hãng Việt Nam trên thị trường nội địa và quốc tế, bao gồm năng lực ghế cung ứng, mạng đường bay, sân bay và dịch vụ đi kèm, phản ánh sức khỏe của cả ngành du lịch và nền kinh tế liên quan. Trong tháng 7, khi tổng năng lực vận tải của thị trường hàng không Đông Nam Á giảm xuống còn 50,4 triệu ghế, tương đương mức sụt 1,2% so với cùng kỳ, Việt Nam lại chọn đi ngược dòng. Với 7,4 triệu ghế được cung ứng, tăng 5,6% so với cùng kỳ và chính thức vượt Thái Lan ở mức 6,9 triệu ghế, Việt Nam trở thành thị trường hàng không lớn thứ hai khu vực, chỉ sau Indonesia. Đây không chỉ là cú nhảy thứ hạng, mà là dấu hiệu cho thấy cấu trúc quyền lực mới đang hình thành trên bầu trời Đông Nam Á.
Tăng trưởng ngược chiều khu vực: Vì sao Việt Nam thành điểm sáng?
Khi cả thị trường hàng không Đông Nam Á bước vào giai đoạn hạ nhiệt, việc Việt Nam tăng trưởng 5,6% về năng lực ghế trong tháng 7 là một tuyên bố đầy tính cạnh tranh. Báo cáo của OAG ghi nhận tổng công suất khu vực giảm 1,2%, xuống còn 50,4 triệu ghế, trong khi Indonesia gần như đi ngang với mức tăng 0,3% và nhiều thị trường khác ghi nhận xu hướng giảm. Trái lại, Việt Nam tăng công suất nội địa thêm 8,1%, tương đương 369.700 ghế, mức cao nhất Đông Nam Á. Một phát biểu có thể trích dẫn là: “Với 7,4 triệu ghế được cung ứng, Việt Nam chính thức vượt Thái Lan để trở thành thị trường hàng không lớn thứ hai Đông Nam Á”. Tăng trưởng này diễn ra bất chấp sức ép từ giá nhiên liệu và các yếu tố địa chính trị đang làm chi phí vận hành trở nên khó đoán.
Nội địa bùng nổ: Lưng tựa thị trường trong nước để bật lên khu vực
Điểm khác biệt lớn nhất giúp hàng không Việt Nam bật lên nằm ở chính thị trường nội địa. Trong khi nhiều nước chứng kiến công suất nội địa chững lại hoặc giảm, Việt Nam ghi nhận mức tăng 8,1%, tương đương thêm 369.700 ghế, dẫn đầu khu vực. Đây là nền tảng giúp các hãng Việt không bị lệ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu quốc tế dễ biến động. Càng đáng chú ý hơn khi Indonesia, dù giữ thị trường nội địa lớn nhất với 8,7 triệu ghế, chỉ tăng 0,1%, còn Malaysia lại sụt giảm mạnh về công suất. Sự khởi sắc của du lịch Việt Nam – với 1,67 triệu khách quốc tế trong tháng 7 và 13,9 triệu lượt trong 7 tháng đầu năm, tăng 13,8% so với cùng kỳ – cho thấy thị trường nội địa và inbound đang tạo thành một vòng tròn hỗ trợ lẫn nhau, thay vì chỉ là những con số rời rạc.
Vietnam Airlines dẫn đầu, cân bằng mới giữa hãng truyền thống và giá rẻ
Không chỉ quốc gia tăng hạng, các doanh nghiệp của Việt Nam cũng đang tái vẽ lại cán cân quyền lực trong thị trường hàng không Đông Nam Á. Vietnam Airlines trở thành hãng có quy mô khai thác lớn nhất khu vực với 2,8–2,81 triệu ghế trong tháng 7, dù công suất chỉ tăng 0,1–0,2% so với cùng kỳ. Ngay phía sau là Vietjet với 2,47 triệu ghế, tiếp theo là các tên tuổi như AirAsia, Lion Air, Cebu Pacific Air và Singapore Airlines. Ở cấp độ mô hình kinh doanh, bức tranh cũng đang đổi màu: nhóm hãng truyền thống cung ứng 28,3 triệu ghế, chiếm 56% tổng năng lực khu vực và tăng 5% so với cùng kỳ, trong khi các hãng giá rẻ giảm 8,1% xuống còn 22,1 triệu ghế, làm thị phần tụt từ 47% xuống 44%. Cán cân nghiêng về hãng truyền thống cho thấy ưu thế của những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính và mạng lưới sâu, trong bối cảnh chi phí tăng và cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Hệ sinh thái sân bay và cạnh tranh khu vực: Việt Nam nên đi tiếp thế nào?
Thành tích ghế cung ứng không thể tách rời khỏi năng lực hạ tầng. Trong khi các sân bay như Bangkok Don Mueang, Manila và Kuala Lumpur ghi nhận công suất giảm lần lượt 8,3%, 5,1% và 4,4%, Nội Bài lại trở thành sân bay tăng trưởng nhanh nhất khu vực với mức tăng 8,1%, tương đương 166.400 ghế. Ở đầu kia, Singapore Changi vẫn giữ ngôi đầu với 3,6 triệu ghế, còn Jakarta đứng thứ hai với 3,3 triệu ghế và tăng 3,2%. Sự đối lập giữa đà đi lên của Việt Nam và xu hướng chững lại của Thái Lan càng rõ hơn khi nước này ghi nhận lượng khách quốc tế 7 tháng đầu năm giảm 3,19%, một phần do giảm tốc các chuyến bay chặng ngắn, đặc biệt là từ Ấn Độ. Từ vị thế mới, Việt Nam cần coi việc củng cố hạ tầng, giữ nhịp tăng trưởng bền vững quan trọng không kém những con số ghế ấn tượng – bởi cuộc chơi trên bầu trời Đông Nam Á mới chỉ bắt đầu.
