Tuyến LRT 9.000 tỷ: kỷ lục tốc độ thi công và tham vọng của Phú Quốc
Tuyến tàu điện nhẹ Phú Quốc là dự án đường sắt đô thị đầu tiên trên đảo, dài gần 18km với 6 nhà ga, được đầu tư theo hình thức BOT, hướng tới giao thông xanh và kết nối nhanh giữa sân bay, Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC, đồng thời đặt mục tiêu lập kỷ lục khi hoàn thành từ khởi công đến vận hành trong khoảng 17 tháng. Ở một quốc gia mà nhiều dự án đường sắt đô thị kéo dài cả thập kỷ, con số 17 tháng không chỉ gây choáng mà còn đặt ra câu hỏi: Phú Quốc đang thí điểm mô hình hạ tầng nào cho tương lai? Giai đoạn 1 của dự án LRT 9.000 tỷ đồng do Tập đoàn Sun Group đầu tư theo hình thức BOT, tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý II, đồng thời đặt mục tiêu chạy thử tháng 6 và khai thác thương mại tháng 8. Đây là tuyến tàu điện nhẹ đầu tiên tại Phú Quốc, sử dụng hệ thống tàu điện 3 toa vận hành bằng năng lượng không phát thải, định vị rõ ràng tham vọng giao thông xanh Phú Quốc. Nếu kỷ lục 17 tháng được thiết lập, đây sẽ là cú hích mạnh cho tư duy triển khai đường sắt đô thị Việt Nam, chứng minh hạ tầng phức tạp không nhất thiết đồng nghĩa với tiến độ chậm.
Thi công thần tốc giữa địa chất phức tạp và mùa mưa đảo
Đằng sau tốc độ thi công “siêu nhanh” của tàu điện nhẹ Phú Quốc là một công trường phải chiến đấu với địa chất phức tạp và mùa mưa đảo dữ dội. Hệ thống nền đường, cầu và hầm được triển khai trong điều kiện mưa lớn kéo dài, vận chuyển vật liệu từ đất liền ra đảo bị gián đoạn, nhưng mục tiêu về đích tháng 2 vẫn không thay đổi. Thay vì chấp nhận chậm tiến độ như vẫn thấy ở nhiều dự án đường sắt đô thị Việt Nam, chủ đầu tư và nhà thầu chọn cách tăng tốc toàn diện. Hiện đại công trường duy trì 3 ca liên tục xuyên ngày đêm với gần 600 kỹ sư, công nhân bám công trường; riêng phía nhà thầu đường sắt huy động 8 đơn vị thi công, khoảng 320 công nhân và 30 kỹ sư để xử lý khối lượng tương đương gần 36km đường sắt đô thị trong thời gian ngắn. “Mục tiêu là hoàn thành toàn bộ dự án, bao gồm cả phần hầm và hệ thống phía trên, vào tháng 2 năm tới, nghĩa là chúng tôi chỉ còn chưa tới 6 tháng để về đích”, ông Trần Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đường sắt Việt Nam nói. Những con số này cho thấy LRT Phú Quốc không phải may mắn, mà là lựa chọn rõ ràng: chấp nhận chi phí nhân lực cao để đổi lấy tiến độ, kịp phục vụ APEC 2027 Phú Quốc.
Tuyến giao thông xanh Phú Quốc gắn với bản sắc văn hóa 3 miền
Nếu tốc độ thi công là điểm gây ấn tượng với giới kỹ thuật, thì cách thiết kế hành trình văn hóa trên tuyến LRT 9.000 tỷ lại nhắm trực diện vào trải nghiệm người dùng. Tuyến dài gần 18km với 6 nhà ga, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với hệ sinh thái du lịch Nam đảo và Trung tâm Hội nghị – Triển lãm APEC, rút ngắn thời gian di chuyển xuống khoảng 20 phút. Đây là bước đi thực tế cho mục tiêu giao thông xanh Phú Quốc: giảm áp lực xe cá nhân, rút ngắn thời gian di chuyển và mở rộng lựa chọn giao thông công cộng không phát thải. Sáu nhà ga được kiến tạo như sáu lát cắt văn hóa, dẫn hành khách từ miền núi Tây Bắc qua phố cổ Hà Nội, cố đô Huế, đại ngàn Tây Nguyên, Sài Gòn sôi động rồi dừng ở sắc xanh Đảo Ngọc. Không gian ga Tây Bắc gợi nhà trình tường và đá núi, ga Hà Nội mang hơi thở phố cổ, ga Huế dùng tông đỏ cung đình, ga Tây Nguyên mượn hình ảnh nhà rông, ga Sài Gòn là đường cong mái vòm gợi bưu điện, còn ga Đảo Ngọc là điểm kết nối ngầm với trung tâm hội nghị. Cách kể câu chuyện văn hóa 3 miền bằng kiến trúc cho thấy định hướng rõ: đường sắt đô thị Việt Nam không chỉ là hạ tầng mà phải trở thành điểm đến.
Chuẩn hóa vận hành với HURC: tham vọng hình mẫu đường sắt đô thị Việt Nam
Một tuyến giao thông xanh chỉ có ý nghĩa khi vận hành an toàn, đúng giờ và ổn định mỗi ngày. Vì thế, bước Sun Group ký hợp đồng tư vấn vận hành với HURC – đơn vị tham gia vận hành tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên – mang ý nghĩa chiến lược hơn là nghi thức hợp tác. Thay vì coi vận hành là khâu phụ, dự án LRT Phú Quốc đưa tiêu chuẩn đường sắt đô thị Việt Nam vào bàn từ sớm: huy động chuyên gia, kỹ sư, kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm, chuẩn hóa quy trình khai thác, bảo trì, an toàn. HURC khẳng định: “Một tuyến đường sắt đô thị thành công không chỉ được đánh giá qua công nghệ hiện đại, mà được thể hiện qua từng chuyến tàu đúng giờ, từng thiết bị vận hành tin cậy, sự hài lòng của hành khách và trên hết là an toàn”. Dự án đặt mục tiêu chạy thử tháng 6 và khai thác thương mại tháng 8, đúng thời điểm APEC 2027 Phú Quốc diễn ra, nhưng thông điệp quan trọng hơn đã được lãnh đạo Sun Group nói rõ: sau APEC, tuyến LRT phải tiếp tục phục vụ người dân, doanh nghiệp và các thế hệ tương lai. Nếu thành công, LRT Phú Quốc không chỉ là một tuyến tàu điện nhẹ mà còn là hình mẫu cho cách kết hợp vốn tư nhân, công nghệ, văn hóa và quản trị vận hành trong hạ tầng đô thị.
