Hai cách đưa văn hóa Việt đến gần công chúng
Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp để cộng đồng và công chúng tiếp xúc trực tiếp với di sản, nghệ thuật và đời sống văn hóa Việt, qua những hoạt động được tổ chức trong nước lẫn ở nước ngoài. Hai hướng triển khai tại Bắc Ninh và Perth cho thấy bản sắc có thể lan tỏa bằng cả chiều sâu địa phương lẫn giao lưu xuyên biên giới. Ngày 24/11/2026 là Ngày Văn hóa Việt Nam, gắn với kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Tại cuộc họp báo ngày 5/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết cả nước đã chuẩn bị hơn 400 hoạt động: 282 sự kiện văn hóa, nghệ thuật, 36 sự kiện thể thao và 85 chương trình trưng bày, triển lãm. Con số ấy cho thấy quy mô hưởng ứng rộng, nhưng ý nghĩa sẽ được đo bằng việc người dân có thể tham gia, cảm nhận và tiếp nối các giá trị ấy hay không.
Bắc Ninh: di sản sống trong không gian địa phương
Bắc Ninh chọn cách kể câu chuyện văn hóa Kinh Bắc từ chính những di sản, nghệ thuật và sản phẩm gắn với vùng đất. Chuỗi hoạt động dự kiến diễn ra từ ngày 16 đến 25/11, kết hợp trưng bày, biểu diễn và trải nghiệm cộng đồng. Đây là lựa chọn đáng giá: di sản không nên chỉ nằm trong hồ sơ hay được nhắc đến trên sân khấu, mà cần hiện diện trong những cuộc gặp gỡ gần gũi với người dân. Từ ngày 18 đến 25/11, tranh dân gian Đông Hồ được giới thiệu trong một cuộc trưng bày; loại hình này được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Bảo tàng thành phố cũng kết hợp giới thiệu di sản văn hóa các dân tộc với hoạt động giáo dục và trải nghiệm. Liên hoan các làng Quan họ gốc thành phố Bắc Ninh lần thứ nhất dự kiến diễn ra từ ngày 16 đến 18/11 tại Nhà hát Quan họ. Những hoạt động ấy vừa quảng bá di sản Việt Nam, vừa mở lối để thế hệ trẻ tiếp cận bản sắc Kinh Bắc bằng trải nghiệm cụ thể.
Perth: văn hóa được lan tỏa qua gặp gỡ cộng đồng
Tại Perth, trọng tâm không chỉ là giới thiệu từng di sản mà còn tạo một không gian giao lưu để văn hóa Việt tại Australia được nhìn thấy, nghe thấy và nếm thử. Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 với chủ đề “Sắc màu quê hương” thu hút gần 4.000 lượt người. Thị trưởng Perth Bruce Reynolds, đại diện chính quyền sở tại, các cơ quan lãnh sự, tổ chức, hội đoàn, cộng đồng người Việt, bạn bè Australia và du khách quốc tế cùng tham dự. Chương trình kết hợp biểu diễn nghệ thuật, giao lưu văn hóa và giới thiệu ẩm thực. Khán giả được nghe những làn điệu như “Lý ngựa ô”, “Bèo dạt mây trôi”, thưởng thức đàn T’rưng và hát chầu văn, bên cạnh các tiết mục đương đại. Sự tham gia của giới trẻ, sinh viên và người Việt sinh trưởng tại Australia đặc biệt có ý nghĩa: cộng đồng không chỉ là người xem mà còn là cầu nối đưa văn hóa đến công chúng sở tại. So với chuỗi hoạt động gắn với địa danh ở Bắc Ninh, Perth tạo điểm chạm rộng hơn qua trải nghiệm chung và giao lưu nhân dân.
Di sản cần được gìn giữ bằng sự tham gia
Đặt cạnh nhau, hai sự kiện cho thấy quảng bá văn hóa không có một công thức duy nhất. Bắc Ninh củng cố mối liên hệ giữa cộng đồng với di sản tại quê nhà, từ tranh Đông Hồ, Quan họ đến hoạt động làng nghề và trải nghiệm địa phương. Perth đưa những chất liệu ấy vào cuộc gặp đa văn hóa, nơi nghệ thuật và ẩm thực trở thành lời mời tìm hiểu Việt Nam. Một bên nhấn vào chiều sâu của vùng đất; bên kia nhấn vào khả năng kết nối và đối thoại. Điểm chung đáng giữ lại là văn hóa chỉ tiếp tục sống khi có người tham gia: người dân địa phương, thế hệ trẻ, cộng đồng người Việt ở xa quê và công chúng quốc tế. Bắc Ninh hướng tới đưa truyền thống đến gần người dân, nhất là giới trẻ, đồng thời tạo không gian giao lưu cho du khách. Perth cho thấy sự đón nhận của người Australia và khách quốc tế có thể mở rộng hiểu biết giữa hai nước. Vì vậy, bảo tồn và quảng bá không phải hai nhiệm vụ tách rời: trải nghiệm hôm nay có thể nuôi dưỡng sự quan tâm và ý thức gìn giữ ngày mai.
