Gãy trục bánh ô tô: từ sự cố của Chery Omoda 5 đến nỗi lo an toàn
Gãy trục bánh ô tô là hiện tượng cụm trục và bánh bị tách rời khỏi khung gầm khi xe đang vận hành, khiến phương tiện mất hoàn toàn khả năng kiểm soát, tạo nguy cơ tai nạn nghiêm trọng và đặt dấu hỏi lớn về thiết kế, chất lượng vật liệu cũng như quy trình kiểm định an toàn của mẫu xe đó. Mới đây, hình ảnh một chiếc Chery Omoda 5 màu đen bị bắt gặp trên đường ở Johor (Malaysia) trong tình trạng rụng cả hai bánh sau nằm chỏng chơ dưới mặt đường đã gây sốc cộng đồng mạng. Theo ảnh hiện trường, cụm cầu sau tách hoàn toàn khỏi khung gầm, hai bánh vẫn gắn với trục sau tại thời điểm sự cố. Một nguồn chia sẻ cho biết đây là xe của bạn mình và tài xế may mắn không bị thương. Câu chuyện không chỉ là một tai nạn hy hữu, mà là tín hiệu cho thấy vấn đề hệ thống với an toàn ô tô Trung Quốc.
Lịch sử sự cố: Omoda 5 không còn là trường hợp đơn lẻ
Điều đáng lo nhất trong Chery Omoda 5 sự cố không phải một chiếc xe gãy trục, mà là chuỗi sự kiện lặp lại ở nhiều thị trường. Cuối tháng 4/2024, một khách hàng tại Malaysia báo cáo việc Omoda 5 gãy trục sau khi xe đang vận hành trên đoạn đường không có ổ gà. Trước đó, vào giữa năm 2024, một chiếc Omoda C5 tại Malaysia cũng bất ngờ gãy rời trục sau khi mới lăn bánh 6.806 km kể từ lúc xuất xưởng. Để xử lý, nhà phân phối ở Malaysia phải triệu hồi khoảng 600 xe Omoda 5 trong tổng số 700 xe đã bán để kiểm tra trục xe – một con số đủ lớn để cho thấy đây không phải lỗi cá biệt. Tại Indonesia, 420 chiếc Omoda 5 1.5T hai bản Z và RZ bị ảnh hưởng và bị triệu hồi toàn bộ. Thị trường Australia cũng từng ra thông báo triệu hồi với 5.901 chiếc Omoda 5 vì nguy cơ bu-lông giữ ống phanh siết không đủ chặt, có thể gây rò rỉ dầu phanh và giảm hiệu suất phanh. Khi xe sử dụng chung khung gầm như Tiggo 5X tại Philippines cũng phải triệu hồi khoảng 100 chiếc do nguy cơ mất an toàn hệ thống treo sau, người dùng khó có thể tiếp tục coi đây là chuyện may rủi.
Nguyên nhân gốc: linh kiện, thiết kế hay tư duy "làm xe gấp"?
Chery đã điều tra và kết luận nguyên nhân gãy trục bánh ô tô ở Omoda 5 xuất phát từ lỗi linh kiện dầm trục sau. Hãng xác định vấn đề đến từ một lô linh kiện bị ảnh hưởng, có thể liên quan đến hoạt động nâng cấp cơ sở của một nhà cung cấp cụ thể. Với Indonesia, nguyên nhân triệu hồi được nêu rõ: linh kiện lắp ráp trong hệ thống khung gầm, đặc biệt tại phần nối giữa trục sau và gầm xe, có thể không đạt tiêu chuẩn và gây gãy, làm trục tách rời khỏi khung gầm. Nói cách khác, điểm yếu nằm ở cả chất lượng vật liệu lẫn cấu trúc liên kết. Bối cảnh rộng hơn càng đáng suy ngẫm: tại một diễn đàn ô tô lớn ở Trung Quốc, Chủ tịch Geely đã cảnh báo tình trạng lạm dụng cắt giảm chi phí, rút ngắn quy trình phát triển để sản xuất ô tô giá rẻ, ông ví von đó giống triết lý làm "đồ ăn nhanh", trong khi ô tô là sản phẩm có giá trị cao, vòng đời dài, đòi hỏi thử nghiệm nghiêm ngặt. Khi cuộc chiến giá rẻ đẩy các hãng vào việc dùng vật liệu rẻ và cắt giảm thử nghiệm, những chi tiết "không nhìn thấy" như trục, khung gầm, bu-lông phanh lại trở thành điểm rủi ro lớn nhất.
Người dùng cần làm gì: kiểm tra trục bánh và đặt câu hỏi về an toàn
Với việc Chery liên tục phát thông báo triệu hồi tại nhiều thị trường, lo ngại về an toàn ô tô Trung Quốc là phản ứng hợp lý chứ không phải định kiến. Dù nhà phân phối tại Malaysia đã chủ động kiểm tra khoảng 600 xe và các chiến dịch triệu hồi tại Indonesia, Australia, Philippines đang được triển khai, người dùng vẫn không nên phó mặc toàn bộ cho hãng. Chủ xe cần coi kiểm tra trục bánh, hệ thống khung gầm và hệ thống phanh là ưu tiên trong các đợt bảo dưỡng hệ thống treo định kỳ, thay vì chỉ để ý đến nội thất hay tiện nghi. Câu hỏi lớn hơn là: tiêu chuẩn kiểm chất lượng của ô tô Trung Quốc trước khi xuất xưởng đang ở đâu, nếu một mẫu xe có thể liên tục gãy trục, lỏng bu-lông phanh ở nhiều thị trường khác nhau? Khi cơ quan quản lý Trung Quốc buộc các nhà sản xuất phải kiểm tra toàn diện chất lượng, độ tin cậy, độ bền và hoạt động thử nghiệm, yêu cầu báo cáo trước cuối năm 2026, đó là thừa nhận rằng vấn đề đã vượt khỏi phạm vi một vài chiếc xe. Người mua ở Việt Nam – nơi Omoda 5 được bán dưới tên Omoda C5 – cần tỉnh táo: ô tô không phải món hàng nên mua chỉ vì giá rẻ hay khuyến mãi, mà phải vì mức độ an toàn chấp nhận được trong nhiều năm sử dụng.
