Hiện tượng ca sĩ bỏ kinh doanh: khát tự do lớn hơn lợi nhuận?
Hiện tượng ca sĩ bỏ kinh doanh là xu hướng một bộ phận chủ thương hiệu, doanh nhân hoặc nghệ sĩ chấp nhận đóng cửa mô hình kinh doanh của mình để rời khỏi vai trò ông bà chủ, bắt đầu lại với sự nghiệp ca sĩ mới, dù điều này đồng nghĩa đối mặt rủi ro tài chính, áp lực dư luận và việc học lại từ con số 0 trong ngành âm nhạc. Ở góc nhìn giá trị sống, đây không phải lựa chọn “nghề chơi cũng lắm công phu” cho vui, mà là hành động cắt đứt một chiếc vòng kim cô mang tên lợi nhuận, để ưu tiên bình yên nội tâm. Khi người từng vận hành hệ thống hàng chục cửa hàng, gần một triệu người theo dõi lại chấp nhận trở về lớp học thanh nhạc như tân binh, chúng ta buộc phải đặt câu hỏi: thành công là gì, nếu ngay chính người trong cuộc không còn muốn sống trong nó?
Ngọc Trâm: Từ đế chế Lep' đến Jammy – cái giá của việc tìm lại mình
Lep' từng là biểu tượng local brand nữ tính, 17 chi nhánh phủ khắp 3 miền, gần 1 triệu người theo dõi và bộ máy khoảng 300 nhân sự. Nhưng chính tốc độ tăng trưởng “nóng” ấy lại đẩy cựu sinh viên Ngoại thương Ngọc Trâm vào vai diễn “nữ tổng tài” mà cô chưa từng mong muốn: ăn mặc sang chảnh, trang điểm đậm, ngày ngày xoay trong KPI, dòng tiền, kho bãi và xưởng sản xuất. Sự sáng tạo – linh hồn của thương hiệu – bị xói mòn, còn cô thì kiệt sức, sợ phải đến công ty, khóc một mình trong đêm. Quyết định đóng cửa toàn bộ hệ thống Lep' vào cuối tháng 11, gây địa chấn với khách hàng trung thành, thực chất là lời tuyên bố: thà chấp nhận thất bại kinh doanh nhưng bảo toàn sức khỏe tinh thần, thay vì tiếp tục kéo dài một cuộc hôn nhân đã hết tình với thương trường.
Điều đáng nói, Ngọc Trâm không chọn co cụm vài cửa hàng nhỏ, càng không bán thương hiệu dù nhận nhiều lời đề nghị mua lại, rót vốn. Cô muốn đứa con tinh thần không bị vắt kiệt giá trị. Tâm thư chia tay được chuẩn bị suốt 6 tháng như cuốn kỷ yếu thời trang, khép lại chặng đường bằng bộ sưu tập áo dài cuối cùng. Ngay sau thông báo, khách hàng quét sạch toàn bộ sản phẩm trong 2 tiếng – phản ứng bùng nổ cho thấy Lep' không chỉ là thương hiệu, mà là ký ức. Gần hai năm im lặng, Ngọc Trâm xuất hiện trở lại với identity mới: nữ ca sĩ indie Jammy, rời Hà Nội vào Sài Gòn học thanh nhạc, học đàn, chấp nhận học lại từ đầu và giấu thân phận “chị chủ Lep’” khi bước vào lớp. Đây không phải cú “đổi nghề cho vui”, mà là cả một hành trình tự tháo bỏ nhãn mác doanh nhân để được làm nghệ sĩ đúng nghĩa.
Từ Lep' đến Jammy: rủi ro tài chính và vết thương tâm lý của entrepreneur sang âm nhạc
Khi một entrepreneur sang âm nhạc, kinh tế chỉ là phần nổi của tảng băng. Với Ngọc Trâm, việc đóng cửa Lep’ là thất bại kinh doanh, nhưng cô gọi đó là “sự giải thoát kịp thời” để bảo toàn năng lượng, sức khỏe và bình yên trước khi quá muộn. Đằng sau ánh hào quang của local brand là cảm giác luôn phải gồng lên để xứng với hình ảnh “bà chủ”, cùng áp lực soi xét từ anti-fan khiến cô khép kín, tự ti. Tổn thương tâm lý sâu đến mức cô từng định làm “ca sĩ giấu mặt” phía sau video hoạt hình, sợ bị chê bai tuổi tác, ngoại hình. Câu chuyện Jammy cho thấy: chuyển từ chủ thương hiệu sang ca sĩ là một cuộc detox danh tính. Người trong cuộc phải chấp nhận rơi khỏi đỉnh cao, mất thu nhập ổn định, làm lại từ vài chục, vài trăm người nghe; đổi lại, họ lấy lại quyền được yếu đuối, được sai, được sáng tạo mà không bị Excel chi phối.
Cát Tường và bài học “tiệm cà phê 1977”: không phải nghệ sĩ nào cũng nên làm chủ
Ngược chiều với ca sĩ bỏ kinh doanh là câu chuyện một nữ nghệ sĩ Vbiz đóng cửa quán sau 9 tháng vì thua lỗ và áp lực tài chính: Tiệm Cà Phê Cát Tường 1977 tại Gò Vấp, TP.HCM. Cát Tường – gương mặt quen thuộc sân khấu phía Nam – từng dốc hết nhiệt huyết cải tạo căn nhà, trang trí không gian hoài cổ gắn với năm sinh 1977. Mức giá đồ uống hướng tới phân khúc bình dân, nhưng sau giai đoạn đầu được chú ý, lượng khách không ổn định; nhiều người tới quán chủ yếu để gặp cô, thậm chí gọi điện trước xem chủ quán có mặt hay không. Doanh thu những ngày tốt nhất lên tới chừng vài triệu đồng, nhưng sau khi trừ chi phí vận hành, nhân sự, bãi đỗ xe… gần như không có lãi. Có tháng, Cát Tường phải lấy tiền túi trả lương cho khoảng 5 nhân sự sau khi đã giảm từ 10 người ban đầu. Đây là ví dụ sống động cho thấy không phải nghệ sĩ nào cũng phù hợp với áp lực làm chủ thương hiệu.
Tự do sáng tạo hay an toàn tài chính: nên mừng hay nên lo khi nghệ sĩ bỏ kinh doanh?
Cả Jammy lẫn Cát Tường đều cho thấy cùng một bài toán: sự nghiệp ca sĩ mới hoặc mô hình kinh doanh mới đều là “đứa con tinh thần”, nhưng khi số học không ủng hộ, người chủ buộc phải chọn giữa tiền và bình yên. Việc chủ thương hiệu đóng cửa không chỉ khiến khách hàng tiếc nuối – như cơn địa chấn khi Lep’ dừng hoạt động – mà còn là lời nhắc thực tế về mặt tối của giấc mơ entrepreneur sang âm nhạc. Ở góc độ người viết, tôi ủng hộ những quyết định táo bạo rời bỏ kinh doanh khi doanh nhân nhận ra mình đang mặc chiếc áo quá rộng. Tuy vậy, điều đáng lo là công chúng thường lãng mạn hóa lựa chọn làm ca sĩ, mà quên rằng đó là ngành cực kỳ khắc nghiệt, cạnh tranh, hiếm cơ hội sinh lời. Kết luận công bằng là: bỏ kinh doanh để hát không phải cú nhảy liều lĩnh, nếu người nhảy chấp nhận trả giá bằng tài chính và danh tiếng để đổi lấy một thứ duy nhất – được sống đời mình, theo giọng hát của chính mình.
