Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore là gì và vì sao lại quan trọng lúc này?
Đối thoại chiến lược Việt Nam Singapore là cơ chế tham vấn cấp cao, được hai Đảng cầm quyền đồng chủ trì nhằm định hướng dài hạn cho hợp tác song phương Việt Nam trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, khoa học công nghệ, nguồn nhân lực và phối hợp khu vực, với mục tiêu đưa quan hệ hai bên phát triển toàn diện, đi vào chiều sâu và thực chất. Điều đáng nói là cơ chế này được kích hoạt vào thời điểm cả Việt Nam và Singapore đều cần những đối tác tin cậy để xử lý cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt tại Đông Nam Á. Việc đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, sang thăm chính thức và đồng chủ trì đối thoại chiến lược Việt Nam Singapore lần thứ nhất, đồng thời hội kiến Chủ tịch Quốc hội Singapore Seah Kian Peng chiều 24/8, cho thấy hai bên không muốn đối thoại chỉ nằm trên giấy mà phải gắn với hành động cụ thể.
Chính trị và ngoại giao: củng cố trụ cột tin cậy để mở rộng hợp tác
Nếu chỉ nhìn đối thoại chiến lược Việt Nam Singapore như một sự kiện ngoại giao thường kỳ, ta sẽ bỏ lỡ thông điệp chính: hai Đảng cầm quyền đã chính trị hóa sự tin cậy ở mức cao hơn. Việc cơ chế đối thoại chiến lược được thiết lập và triển khai giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Hành động Nhân dân, được đánh giá là "thể hiện mức độ ưu tiên và tin cậy chính trị cao giữa hai Đảng", cho thấy hai bên xem quan hệ chính trị là nền tảng để xử lý những vấn đề khó hơn về kinh tế, an ninh và công nghệ. Đồng thời, chuyến thăm được nhấn mạnh là để triển khai các thỏa thuận đạt được trong các chuyến thăm cấp cao gần đây, đặc biệt là chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore. Đây là cách hai nước bảo đảm quan hệ ngoại giao khu vực của mình không bị cuốn theo những dao động ngắn hạn, mà dựa trên kênh Đảng, Nhà nước và giao lưu nhân dân cùng vận hành.
Kinh tế và công nghệ: từ khu công nghiệp đến tham vọng Quốc gia thông minh 2.0
Điểm nổi bật của hợp tác kinh tế Đông Nam Á giữa hai bên là Singapore không chỉ là nhà đầu tư lớn, mà còn là đối tác tư duy về chiến lược phát triển. Phía Việt Nam bày tỏ ấn tượng trước mục tiêu tăng gấp đôi GDP của Singapore vào năm 2040 và tham vọng xây dựng Quốc gia thông minh 2.0. Đây không phải lời xã giao; đó là gợi ý rằng Việt Nam muốn gắn kết sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao, tài chính và đô thị thông minh mà Singapore đang định hình. Khi Chủ tịch Quốc hội Seah Kian Peng khẳng định Singapore sẽ "tiếp tục đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam và không ngừng mở rộng các lĩnh vực hợp tác phù hợp với giai đoạn phát triển mới của hai nước", thông điệp là rõ ràng: hợp tác song phương Việt Nam đang dịch chuyển từ mô hình khu công nghiệp – nhà máy sang mô hình cùng thiết kế chính sách, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực cho một nền kinh tế mở và kết nối sâu trong khu vực.
Khu vực và đa phương: chuẩn bị cho năm 2027 và vai trò trung tâm của ASEAN
Đối thoại chiến lược Việt Nam Singapore không chỉ là câu chuyện song phương; nó là sự chuẩn bị cho một giai đoạn đa phương mới. Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại ASEAN, các diễn đàn khu vực và quốc tế, nhất là khi Singapore sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN và Việt Nam đăng cai APEC vào năm 2027. Đây là mốc thời gian không thể xem nhẹ: nếu phối hợp tốt, hai nước có thể cùng định hình chương trình nghị sự về hợp tác kinh tế Đông Nam Á, chuyển đổi xanh và số, cũng như bảo vệ vai trò trung tâm của ASEAN trước cạnh tranh giữa các cường quốc. Việc nhấn mạnh đóng góp vào "hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển ở khu vực" cho thấy cả hai đều hiểu rằng sức mạnh đàm phán trên bàn thương mại và an ninh chỉ có ý nghĩa khi đi kèm khả năng giữ cân bằng trong quan hệ ngoại giao khu vực ngày càng phức tạp.
Kết luận: từ đối thoại chiến lược đến chiều sâu và thực chất
Thông điệp xuyên suốt của cuộc đối thoại chiến lược Việt Nam Singapore lần đầu là: hai nước không hài lòng với mức độ hợp tác hiện tại và muốn đi xa hơn. Từ việc tăng cường trao đổi đoàn cấp cao, thúc đẩy giao lưu giữa các ủy ban, nhóm nghị sĩ trẻ, nhóm nữ nghị sĩ, đến đề nghị phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có để triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, mục tiêu chung được nhấn mạnh là "đưa hợp tác song phương trên các lĩnh vực phát triển toàn diện, đi vào chiều sâu, thực chất". Đây là sự lựa chọn mang tính chủ động: thay vì chỉ phản ứng với biến động bên ngoài, Việt Nam và Singapore đang tự thiết kế tương lai quan hệ của mình trên nền tảng tin cậy chính trị, gắn kết kinh tế và phối hợp khu vực. Nếu được triển khai nhất quán sau đối thoại lần thứ nhất, cơ chế này có thể trở thành mẫu hình cho cách các nước Đông Nam Á xây dựng đối tác chiến lược trong một khu vực đầy cạnh tranh nhưng cũng nhiều cơ hội.
