Chuyển đổi số phải bắt đầu từ việc người dân dùng được
Chuyển đổi số cộng đồng là cách đưa công nghệ và dịch vụ trực tuyến đến gần người dân bằng hướng dẫn thiết thực tại khu dân cư, giúp họ sử dụng tiện ích an toàn và thuận lợi hơn. Giá trị của cách làm này không nằm ở số ứng dụng được cài đặt, mà ở chỗ người dân có thể tự hoàn thành việc cần thiết và biết cách tránh rủi ro trên mạng.
Thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị và Đề án 06 của Chính phủ, trong năm 2026, Công an xã Hồng Vũ triển khai mô hình “Chuyển đổi số cộng đồng”, lấy người dân làm trung tâm. Cán bộ xuống địa bàn hỗ trợ kích hoạt định danh điện tử mức độ 2, liên kết tài khoản an sinh xã hội và tiếp cận dịch vụ công trực tuyến; người cao tuổi, người sức khỏe yếu hoặc khó đi lại còn được hỗ trợ tại nhà.
Quy mô triển khai cho thấy hỗ trợ trực tiếp có thể tạo ra kết quả cụ thể: hơn 11.000 tài khoản an sinh xã hội được tích hợp; trong một đợt cao điểm khác, hàng nghìn tài khoản định danh điện tử mức độ 2 được kích hoạt và hơn 3.000 tài khoản an sinh xã hội được liên kết thành công. Đây là điểm mạnh của công an cơ sở: đưa thủ tục đến với người dân thay vì mặc định ai cũng đủ thiết bị, thời gian và kỹ năng để tự xoay xở.
Dạy kỹ năng số bằng việc người dân cần làm hằng ngày
Tại Xuân Lũng, đoàn viên Chi đoàn Công an xã hướng dẫn người dân dùng VNeID, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin, nộp hồ sơ và khai thác tiện ích trên điện thoại thông minh. Cách hướng dẫn gắn với thao tác cụ thể giúp kỹ năng số người dân hình thành qua việc làm, thay vì chỉ nghe phổ biến chung chung.
Sự kiên nhẫn tại chỗ có ý nghĩa đặc biệt với người cao tuổi và người chưa thành thạo công nghệ: đoàn viên giải đáp vướng mắc để họ sử dụng tiện ích an toàn, thuận tiện hơn và giảm trở ngại khi làm thủ tục. Hoạt động còn mở rộng ra ngoài khu dân cư; tại hai doanh nghiệp, gần 100 lượt công nhân, người lao động được tiếp cận và sử dụng tiện ích số.
Điều đáng chú ý là hướng dẫn kỹ năng không tách rời bảo vệ người dùng. Người dân được nhắc không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng hay thông tin định danh cho người lạ, đồng thời tránh đường dẫn không rõ nguồn gốc. Phổ cập kỹ năng số chỉ có ích lâu dài khi người dân biết tự bảo vệ tài khoản và dữ liệu của mình.
Tiện ích số đi cùng phổ biến pháp luật và cảnh báo lừa đảo
Công an xã Quảng Lập gắn hướng dẫn thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực an ninh, trật tự với việc giới thiệu thẻ căn cước, tài khoản định danh điện tử và các ứng dụng liên quan. Người dân có thể tra cứu thông tin qua mã QR tại điểm niêm yết; cán bộ trực tiếp giải thích để việc sử dụng phù hợp cả với người cao tuổi và người chưa quen công nghệ.
Cách làm này thuyết phục hơn khi tiện ích số được đặt trong mối liên hệ với pháp luật và an toàn. Qua họp dân, hội nghị và hoạt động cộng đồng, lực lượng chức năng trao đổi, giải đáp vấn đề người dân quan tâm, khuyến khích tìm hiểu thông tin chính thống và chấp hành quy định. Trong bối cảnh lừa đảo trực tuyến lợi dụng sơ hở về dữ liệu cá nhân, người dân được cảnh báo không đưa mật khẩu, mã OTP hay thông tin ngân hàng cho người lạ; không mở đường dẫn lạ hoặc cài ứng dụng theo chỉ dẫn đáng ngờ.
Đây là phần không thể thiếu của chuyển đổi số cộng đồng: biết bấm nút chưa đủ, người dùng còn cần nhận ra dấu hiệu rủi ro và biết kiểm tra qua kênh chính thức. Khi phát hiện nghi vấn, người dân được khuyến cáo liên hệ cơ quan Công an để được hướng dẫn.
Kết nối phản ánh số với an ninh trật tự tại địa bàn
Hỗ trợ trực tiếp còn giúp dịch vụ số nối với nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự. Tại Hồng Vũ, Công an xã phối hợp với trưởng thôn và các đoàn thể lập 13 nhóm Zalo phản ánh, kiến nghị về an ninh trật tự, tương ứng 13 thôn; cán bộ tham gia quản trị và tiếp nhận thông tin về sự việc trên địa bàn. Kênh liên lạc này giúp người dân phản ánh nhanh, hỗ trợ lực lượng nắm tình hình và xử lý vụ việc kịp thời.
Ba cách làm ở Hồng Vũ, Xuân Lũng và Quảng Lập cùng chỉ ra một nguyên tắc: công nghệ phát huy hiệu quả khi có người hướng dẫn, nội dung phù hợp và kênh hỗ trợ đáng tin cậy. Duy trì tiếp xúc trực tiếp giúp lực lượng Công an nhận ra vướng mắc của từng nhóm dân cư; các nền tảng số lại mở thêm đường để tiếp nhận thông tin và cảnh báo nguy cơ.
Thời gian tới, Hồng Vũ dự kiến duy trì mô hình, hướng dẫn dịch vụ công và khai thác nền tảng công nghệ trong quản lý địa bàn; Xuân Lũng tiếp tục đổi mới tuyên truyền, gắn kỹ năng số với nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự; Quảng Lập tăng hướng dẫn sử dụng tiện ích an toàn và phòng ngừa thủ đoạn phạm tội. Kết quả bền vững sẽ phụ thuộc vào việc người dân được hỗ trợ đến mức có thể tự tin sử dụng dịch vụ và chủ động góp phần giữ an toàn cho cộng đồng.
