Ứng dụng thành phố thông minh là gì và vì sao đang trở thành “cửa ngõ” dịch vụ công?
Ứng dụng thành phố thông minh là nền tảng di động tích hợp dữ liệu đô thị, dịch vụ công và kênh tương tác hai chiều giữa người dân, chính quyền, lực lượng chức năng, giúp xử lý phản ánh, tra cứu thông tin thiết yếu và hỗ trợ ra quyết định hằng ngày chỉ trên một giao diện duy nhất. Điều đáng nói là các ứng dụng thành phố thông minh mới chỉ có ý nghĩa khi chúng thực sự làm thay đổi hành vi: người dân không còn phải đi từng cơ quan, gọi từng số điện thoại, mà có thể trực tiếp gửi phản ánh, tra cứu dịch vụ công cộng số ngay trên điện thoại. Nhìn vào cách Smart Hải Phòng liên tục tích hợp dữ liệu, mở rộng tiện ích, có thể thấy bức tranh số hóa đô thị đang chuyển từ khẩu hiệu sang công cụ sử dụng được, có số liệu đo lường rõ ràng.
Smart Hải Phòng: Từ bản đồ tiện ích đến “cổng truy cập số thống nhất”
Smart Hải Phòng đang cho thấy một cách làm đáng chú ý: thay vì phát triển nhiều ứng dụng rời rạc, thành phố dồn dữ liệu và tiện ích về một nền tảng. Tính đến ngày 21/9, ứng dụng ghi nhận gần 2,97 triệu lượt sử dụng, với hơn 243.600 lượt tải, trong đó hơn 176.700 lượt trên iOS và gần 66.900 lượt trên Android. Con số này cho thấy người dân không chỉ tải về cho có, mà đã sử dụng ứng dụng thành phố thông minh như một công cụ thường ngày. Người dùng có thể xem camera giao thông; tìm món ngon, điểm du lịch, cơ sở lưu trú; tra cứu cơ quan hành chính, công an, UBND cấp xã; tìm trường học, cơ sở y tế, nhà thuốc và nhiều địa điểm thiết yếu khác trên địa bàn thành phố. Đây không còn là một app giới thiệu hình ảnh, mà là một lớp hạ tầng số phục vụ đời sống đô thị.
Khi dữ liệu đất đai, giáo dục, y tế… cùng nằm trong một ứng dụng
Điểm đáng giá nhất của Smart Hải Phòng cập nhật gần đây là cách thành phố đối xử với dữ liệu như một “tài sản dùng chung” cho người dân, doanh nghiệp và du khách. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu tích hợp cơ sở dữ liệu đất đai lên Smart Hải Phòng. Tính năng này cung cấp thông tin về thửa đất tại 114 xã, phường, đặc khu, theo hướng bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, phục vụ người dân, doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai và tài sản gắn liền với đất. Đây là bước đi dũng cảm, vì đất đai vốn là lĩnh vực dễ phát sinh nghi ngờ và tranh chấp. Song song, ứng dụng tích hợp dữ liệu về 134 địa điểm, món ngon; 394 cơ sở lưu trú, 70 điểm du lịch, 45 sản vật địa phương, hơn 2.000 cơ sở giáo dục, 796 cơ sở y tế và 1.070 nhà thuốc, cùng nhiều nhóm dữ liệu, tiện ích khác. Đó là cách một ứng dụng thành phố thông minh biến mình thành “bản đồ số” đa lớp, hữu dụng cho cả cư dân lẫn khách đến lần đầu.
Dịch vụ công cộng số: Từ phản ánh 1022 đến hỗ trợ an ninh trật tự
Nếu dữ liệu là nền, thì tương tác mới là thước đo thành công của các dịch vụ công cộng số. Trên Smart Hải Phòng, tính năng Phản ánh, kiến nghị qua hệ thống 1022 đã tiếp nhận 2.265 phản ánh từ ngày 1/6, trong đó 2.081 phản ánh được xử lý, 183 phản ánh đang được xử lý. Đây là một câu chuyện quan trọng: thay vì để bức xúc nằm trên mạng xã hội hay truyền miệng, phản ánh của người dân được kéo vào một quy trình chính thức, có ghi nhận, có trạng thái xử lý. Bản thân việc tương tác giữa lực lượng công an, chính quyền cơ sở với cộng đồng được đưa lên môi trường ứng dụng di động thông qua kênh phản ánh 1022 không chỉ giúp minh bạch hóa trách nhiệm, mà còn tạo “áp lực số” để cơ quan chức năng phải phản hồi kịp thời. Ứng dụng thành phố thông minh vì thế trở thành cầu nối thực tế, không chỉ là trang tin điện tử được gắn mác 4.0.
Camera giao thông, lễ hội và bài học về thiết kế trải nghiệm số
Smart Hải Phòng tích hợp thêm 20 mắt camera giao thông, nâng tổng số lên 30 mắt. Tính năng này đã có hơn 1,23 triệu lượt truy cập, sử dụng. Con số này nói lên một điều: người dùng quan tâm đến những tiện ích gắn với quyết định hàng ngày – đi tuyến nào, kẹt xe ở đâu – hơn là những chức năng nghe có vẻ hoành tráng nhưng khó dùng. Ở chiều văn hóa – du lịch, thông tin về Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa thu 2026 được nghiên cứu tích hợp, cập nhật liên tục, gồm chương trình lễ hội, lịch hoạt động, sơ đồ các khu vực tổ chức, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng, phân luồng giao thông, điểm đến, dịch vụ ăn uống, lưu trú và vui chơi. Việc liên tục bổ sung, kết nối dữ liệu đang từng bước đưa Smart Hải Phòng trở thành ứng dụng truy cập số thống nhất, giúp người dân tiếp cận thông tin chính thống và các dịch vụ thiết yếu trên một nền tảng. Điều này cho thấy bài học rõ ràng: muốn người dân dùng ứng dụng thành phố thông minh, hãy bắt đầu từ những nhu cầu rất cụ thể, rất đời thường.
Kết luận: Thành phố thông minh không nằm ở khẩu hiệu, mà ở thời gian người dân dành cho ứng dụng
Khi dịch vụ công cộng số, dữ liệu đất đai, giáo dục, y tế, an ninh trật tự, du lịch… cùng hội tụ trên một ứng dụng, mối quan hệ giữa người dân và chính quyền thay đổi theo hướng trực tiếp, có chứng cứ số, có khả năng đo đếm hiệu quả. Các số liệu về lượt sử dụng, lượt tải, số phản ánh đã tiếp nhận và xử lý trên Smart Hải Phòng cho thấy mô hình ứng dụng thành phố thông minh không còn là thử nghiệm bên lề, mà đã bước vào đời sống hằng ngày. Vấn đề đặt ra trong giai đoạn tới không phải là có thêm bao nhiêu tính năng, mà là mỗi tính năng có giải quyết được một vấn đề thật hay không. Thành phố thông minh không được đo bằng số lượng khẩu hiệu treo trên pano, mà bằng số phút người dân chủ động mở ứng dụng để sống, làm việc, đi lại dễ dàng hơn – và bằng số lần chính quyền trả lời được họ ngay trên môi trường số.
