Vụ phát hiện ở Hà Nội cho thấy vấn đề không nhỏ
Sữa tắm giả mạo là sản phẩm được gắn nhãn hiệu của một thương hiệu nhưng có dấu hiệu không chính hãng, khiến người mua khó biết mình đang chọn sản phẩm nào. Vụ việc tại xã An Khánh cho thấy rủi ro không chỉ nằm ở vài chai hàng trôi nổi: cơ sở bị kiểm tra được ghi nhận đang sản xuất, kinh doanh sữa tắm mang nhãn hiệu Lifebuoy có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu. Ngày 21/10, lực lượng chức năng phát hiện 6.425 chai loại 800 g và 385 chai loại 720 g tại đây. Quy mô này đáng lo ngại vì cho thấy hoạt động có thể bao gồm sản xuất và đóng gói số lượng lớn, chứ không đơn thuần là một món hàng riêng lẻ bị bán nhầm. Tuy nhiên, thông tin hiện có xác định hàng hóa là nghi giả mạo; không nên biến nghi vấn thành kết luận cuối cùng.
Dấu vết tại cơ sở cho thấy hoạt động sản xuất có tổ chức
Ngoài thành phẩm, đoàn kiểm tra ghi nhận nhiều vật tư phục vụ sản xuất và đóng gói, gồm 3.139 vỏ chai nhựa chưa dán nhãn, 3.000 vòi bơm, 168 vỏ chai mang nhãn hiệu Lifebuoy và 10.392 nhãn giấy mang nhãn hiệu này. Cơ sở cũng có nguyên liệu, thùng chứa và dụng cụ sản xuất; toàn bộ hàng thành phẩm cùng nguyên liệu đã bị tạm giữ để tiếp tục xử lý. Đại diện cơ sở cho biết có sử dụng tài khoản Shopee và Zalo để giao dịch, trong khi cơ sở bị ghi nhận hoạt động không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Những chi tiết ấy cho thấy vì sao chỉ nhìn một món hàng riêng lẻ không đủ để hiểu quy mô vụ việc. Đây là một cơ sở có sản phẩm đóng gói, vật tư và kênh giao dịch được ghi nhận trong quá trình kiểm tra.
Phân biệt dấu hiệu nghi vấn với kết luận đã được xác minh
Với người mua, điểm quan trọng nhất lúc này là không xem thông tin về một vụ kiểm tra như bằng chứng rằng mọi sản phẩm cùng nhãn hiệu đều không an toàn hoặc giả. Cơ quan chức năng mô tả hàng hóa tại cơ sở là có dấu hiệu giả mạo, tạm giữ tang vật và chuyển hồ sơ để điều tra, xác minh; vụ việc được nhận định có dấu hiệu hình sự. Trình tự này cho thấy việc xác định bản chất hàng hóa cần quá trình xử lý, không thể thay bằng suy đoán của người tiêu dùng. Vụ việc cũng không cung cấp kết quả kiểm nghiệm thành phần hay kết luận về tác động sức khỏe, nên không nên tự khẳng định những điều đó. Một hướng dẫn nhận biết đáng tin phải dựa trên thông tin xác thực; trong trường hợp này, dữ kiện được công bố chủ yếu phản ánh hoạt động của cơ sở và quá trình xử lý.
Xác minh thông tin, cảnh giác với người tự xưng cán bộ
Một rủi ro khác được cảnh báo là đối tượng gọi điện hoặc nhắn tin, tự xưng cán bộ ngành y tế để báo lịch kiểm tra, hậu kiểm nhưng không cung cấp văn bản chính thức. Cảnh báo này nhắm tới các cơ sở khám, chữa bệnh, không phải bằng chứng về cách thức tiêu thụ sữa tắm giả mạo. Dù vậy, nguyên tắc xác minh trước khi làm theo yêu cầu vẫn đáng lưu ý: Sở Y tế Đà Nẵng cho biết lịch kiểm tra định kỳ chỉ được thông báo bằng văn bản hoặc qua số 0236.3821468; khi kiểm tra đột xuất, đoàn phải xuất trình quyết định hoặc văn bản liên quan. Cơ quan này đề nghị cơ sở chủ động xác minh và không làm theo yêu cầu đáng ngờ. Trong bối cảnh thông tin hàng giả và cảnh báo lừa đảo cùng xuất hiện, cần dựa vào thông tin chính thức, không để lời tự xưng thay thế việc kiểm chứng.
