Sản phẩm giả cho bé: mối đe dọa bắt đầu từ cú click mua hàng
Sản phẩm giả cho bé là những mặt hàng dành cho trẻ em bị làm nhái, không rõ nguồn gốc hoặc nhập lậu, được bán trà trộn trên thị trường truyền thống và các kênh mua sắm trực tuyến, khiến cha mẹ khó nhận diện và tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp với sức khỏe trẻ nhỏ. Thời điểm cuối năm, khi các ngày hội mua sắm trực tuyến như 11/11, 12/12 bùng nổ khuyến mại, tội phạm công nghệ cao lợi dụng tâm lý săn sale của phụ huynh để triển khai nhiều kịch bản tinh vi, giả mạo sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển và nhân viên chăm sóc khách hàng nhằm đánh cắp thông tin tài khoản, chiếm đoạt tài sản. Cùng lúc, nhu cầu mua sắm tăng cũng kéo theo nguy cơ hàng vi phạm trà trộn vào các nhóm thực phẩm, bánh kẹo, quần áo, mỹ phẩm cho trẻ. Nếu cha mẹ vẫn tin rằng mua online là “tự động an toàn”, đó là một ảo tưởng nguy hiểm.
Thủ đoạn giả mạo sàn thương mại điện tử: khi gian hàng ảo đội lốt thương hiệu lớn
Điều đáng lo nhất hiện nay không phải là thiếu chương trình khuyến mại, mà là những cú lừa được gắn mác “sale sốc cho mẹ và bé”. Các đối tượng tội phạm công nghệ cao tạo web, fanpage, tài khoản mạng xã hội và gian hàng trực tuyến giả mạo, sao chép gần như y hệt tên gọi, hình ảnh, logo của sàn thương mại điện tử uy tín để dẫn dụ người mua. Chúng tung thông điệp kiểu “sale 90%”, “xả kho hàng chính hãng giá sốc” để đánh vào nỗi sợ bỏ lỡ của phụ huynh, rồi yêu cầu chuyển khoản ngoài hệ thống với lý do “giữ hàng cho bé” hoặc “giữ giá ưu đãi” trước khi biến mất. Tinh vi hơn, chúng mạo danh nhân viên chăm sóc khách hàng, nhân viên giao hàng, gửi link lạ, mã QR, hướng dẫn thao tác kỹ thuật nhằm thu thập thông tin thẻ ngân hàng, mật khẩu, mã OTP của cha mẹ.
Lực lượng chức năng siết chặt hàng lậu, hàng giả: cha mẹ không thể đứng ngoài cuộc
Không phải nhà nước đứng ngoài trong cuộc chiến bảo vệ trẻ em khỏi hàng lậu và sản phẩm giả cho bé. Các lực lượng quản lý thị trường đang tăng cường quản lý địa bàn, theo dõi cung cầu, giá cả và hoạt động lưu thông hàng hóa để kịp thời phát hiện vi phạm. Họ tập trung kiểm tra chợ, siêu thị, kho chứa, điểm tập kết, đặc biệt ở khu vực giáp ranh – nơi hàng vi phạm dễ trà trộn vào thực phẩm, bánh kẹo, quần áo, mỹ phẩm cho trẻ. Theo báo cáo, chỉ trong 10 tháng, lực lượng đã kiểm tra 860 vụ, xử lý 812 vụ vi phạm với tổng số tiền thu phạt hành chính, trị giá hàng tiêu hủy và phát mại đạt gần 36,5 tỷ đồng. Họ buộc tiêu hủy lượng lớn thực phẩm không rõ nguồn gốc, trong đó có gần 50.000kg thịt gia súc, hơn 28.000kg gia cầm tươi sống, hơn 43.450 đơn vị bánh kẹo, thực phẩm nhập lậu. Đây là biện pháp mạnh để chặn từ gốc những sản phẩm có thể xuất hiện trên bàn ăn của trẻ.
Nhận diện hàng giả và mua hàng trực tuyến an toàn cho trẻ
Nhà nước có thể kiểm soát nguồn hàng, nhưng quyết định cuối cùng vẫn nằm ở cú chạm thanh toán của cha mẹ. Để mua hàng trực tuyến an toàn, phụ huynh cần đặc biệt cảnh giác với sản phẩm cho bé có giá rẻ bất thường kèm yêu cầu chuyển khoản trực tiếp ngoài hệ thống thanh toán của sàn thương mại điện tử. Người tiêu dùng không truy cập đường dẫn lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc, không vội vàng giao dịch chỉ vì những lời hối thúc kiểu “ưu đãi sắp hết”, “đơn hàng sắp bị hủy”, “tài khoản sắp bị khóa”. Khi nhận thông báo bất thường, hãy mở ứng dụng chính thức để kiểm tra hoặc gọi tổng đài công bố chính thức thay vì làm theo hướng dẫn của người lạ. Song song, lực lượng quản lý thị trường tổ chức tập huấn phân biệt hàng thật, hàng giả cho cán bộ, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật để người dân nâng cao nhận thức, lựa chọn hàng hóa an toàn, có nguồn gốc rõ ràng. Nhận diện hàng giả không còn là kỹ năng “xa xỉ”, mà là kỹ năng sống bắt buộc của cha mẹ thời thương mại điện tử.
Khi bị lừa hoặc nghi ngờ: hành động nhanh để bảo vệ tài khoản và con
Sai lầm lớn nhất sau khi bị lừa không phải là đã chuyển tiền, mà là im lặng và bỏ qua. Nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã lỡ giao dịch đáng ngờ khi mua đồ cho bé, cha mẹ cần lập tức liên hệ ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán để yêu cầu phong tỏa, ngăn chặn giao dịch. Đồng thời, hãy lưu giữ toàn bộ bằng chứng như số điện thoại, số tài khoản thụ hưởng, địa chỉ website, tin nhắn, biên lai chuyển tiền và trình báo cơ quan công an gần nhất. Ở chiều ngược lại, lực lượng quản lý thị trường tăng cường giám sát sàn thương mại điện tử, tài khoản bán hàng trên mạng xã hội, phối hợp chặt chẽ với công an, hải quan, biên phòng và chính quyền địa phương để ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa. Xử phạt hành chính nghiêm khắc, kiểm soát chặt nguồn hàng và tuyên truyền pháp luật không chỉ là biện pháp quản lý, mà là hàng rào bảo vệ quyền lợi và sức khỏe trẻ em. Cha mẹ càng chủ động, hàng giả càng ít cơ hội đến gần con.
