Đường bay thẳng Việt Nam - Canada: Không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý
Đường bay thẳng Việt Nam Canada là tuyến hàng không kết nối trực tiếp giữa các sân bay của hai nước, không qua trung chuyển tại quốc gia thứ ba, tạo điều kiện rút ngắn thời gian di chuyển, giảm rủi ro trễ chuyến và nâng cao khả năng khai thác du lịch, thương mại, đầu tư, giáo dục, thăm thân thông qua một hạ tầng giao thông ổn định, có lịch bay thường lệ và công suất được bảo đảm bởi các hãng hàng không hai bên. Hiện nay, thỏa thuận hàng không mở rộng vừa được hai nước ký kết cho phép lần đầu tiên các hãng được khai thác đến 14 chuyến bay chở khách hoặc khách kết hợp hàng hóa mỗi tuần, cùng thêm 7 chuyến bay hàng hóa chuyên dụng, đặt nền móng cho kết nối trực tiếp trong những năm tới.
Điều quan trọng ở đây là: đường bay thẳng không chỉ là chuyện kỹ thuật mà là một quyết định chính trị và kinh tế. Việc công bố thỏa thuận mở rộng diễn ra ngay trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada, khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược. Nói cách khác, bầu trời giữa hai quốc gia đang được mở ra cùng lúc với việc nâng tầm quan hệ, thể hiện cách nhìn mới coi hàng không như hạ tầng cứng của kết nối kinh tế và giao lưu nhân dân, chứ không chỉ là dịch vụ vận tải.
Air Canada nhắm đến TP.HCM: Tín hiệu thị trường đã chín muồi
Ngay sau khi thỏa thuận hàng không mở rộng được công bố, Air Canada tuyên bố đang phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn tất thủ tục, với kế hoạch khai thác dịch vụ thường lệ đến TP.HCM vào năm 2027. Đây là bước đi mang tính thị trường rất rõ: hãng không đợi đến khi mọi thứ hoàn hảo mới hành động, mà đi trước để chiếm vị trí tiên phong trên tuyến đường bay thẳng Việt Nam Canada đầy tiềm năng. Trong bối cảnh hành khách hiện vẫn phải nối chuyến qua Seoul, Tokyo, Đài Bắc, Hong Kong, Singapore hay các trung tâm Trung Đông để bay giữa hai nước, việc có lịch bay thẳng của Air Canada TP.HCM sẽ lập tức tạo áp lực cạnh tranh và buộc các hãng khác, kể cả phía Việt Nam, phải tính lại chiến lược mạng bay của mình.
Tại sao Air Canada chọn TP.HCM chứ chưa phải Hà Nội? Đơn giản vì thành phố này đang là cửa ngõ kinh tế năng động nhất, gắn với nhu cầu đi lại của doanh nhân, kiều bào và du học sinh. Canada hiện có khoảng 275.000–300.000 người gốc Việt và khoảng 20.000 du học sinh Việt Nam, tạo nền需求 ổn định cho các chuyến bay phục vụ du lịch, học tập, thăm thân và kinh doanh. Một hãng bay quốc gia sẽ không lao vào một thị trường nếu chưa nhận thấy dòng khách đủ lớn và có chiều sâu. Quyết định của Air Canada vì vậy là "phiếu tín nhiệm" dành cho kết nối hàng không Việt Nam nói chung và tiềm năng kinh tế của TP.HCM nói riêng.
Hàng không như hạ tầng cho kết nối kinh tế hai nước
Nếu chỉ nhìn đường bay thẳng như sản phẩm du lịch, chúng ta sẽ bỏ lỡ phần quan trọng nhất: đây là hạ tầng cho kết nối kinh tế hai nước. Khi quan hệ thương mại và đầu tư tăng tốc, nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa bằng đường hàng không có thêm cơ sở để tăng trưởng. Hàng không cho phép doanh nghiệp rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường, đi công tác trong ít ngày thay vì cả tuần, và gửi hàng hóa giá trị cao, nhạy cảm với thời gian qua kênh trực tiếp. Chính phủ Canada nhấn mạnh rằng tăng kết nối hàng không sẽ hỗ trợ Chiến lược đa dạng hóa thương mại và Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, vì nó "tạo điều kiện cho di chuyển người và hàng hóa, đồng thời tạo cơ hội mới cho doanh nghiệp".
Về phía Việt Nam, quan hệ với Canada được đánh giá là còn nhiều dư địa, trong đó có lớp kết nối kinh tế gắn với các dòng thương mại và đầu tư mới. Khi hai nước thống nhất làm sâu sắc hợp tác trong giao thông, quản lý chuỗi cung ứng và hạ tầng, hàng không trở thành mắt xích khó thay thế. Một mạng bay trực tiếp, ổn định có thể là yếu tố quyết định để các nhà đầu tư lựa chọn TP.HCM hay Hà Nội làm điểm đến, thay vì phải chịu thêm rủi ro trung chuyển qua nước thứ ba. Đường bay thẳng Việt Nam Canada vì vậy không chỉ phục vụ khách du lịch Việt Nam Canada, mà còn là "đường cao tốc trên không" cho hàng hóa, dịch vụ và ý tưởng.
Du lịch Việt Nam - Canada: Từ thị trường ngách thành dòng khách chiến lược
Du lịch là lớp dư địa dễ thấy nhất của hợp tác hàng không Việt Nam. Trong năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, trong đó 84,3% đi bằng đường hàng không, tương đương hơn 17,8 triệu lượt. Điều này cho thấy nếu muốn mở rộng thị trường xa, hàng không là con đường gần như duy nhất. Riêng với Canada, lượng khách đến Việt Nam đang tăng nhanh: chỉ riêng tháng 8/2026 đã có 12.237 lượt, 8 tháng đầu năm đạt 141.065 lượt. Điều đáng nói là con số này đạt được dù du khách vẫn phải nối chuyến qua nước thứ ba – một rào cản không nhỏ với các hành trình dài 18–30 giờ. Đường bay thẳng có thể biến dòng khách hiện nay từ "thị trường ngách" thành một phân khúc chiến lược cho ngành du lịch.
Không phải ngẫu nhiên mà hai nước đồng ý tăng cường hợp tác giữa cơ quan du lịch và doanh nghiệp để quảng bá điểm đến song phương. Việt Nam đang mở rộng hạ tầng hàng không, phát triển các trung tâm du lịch lớn và cải thiện chính sách thị thực thuận lợi hơn. Việc đăng cai APEC 2027 tại Phú Quốc kéo theo nâng cấp mạnh mẽ sân bay, nhà ga và năng lực phục vụ khách quốc tế. Ở chiều ngược lại, hình ảnh mùa lá phong đỏ rực của Canada cùng các đô thị như Toronto, Vancouver, Montreal rất hấp dẫn khách Việt ưa khám phá. Nếu đường bay thẳng được thiết lập, du lịch Việt Nam Canada có thể bước sang giai đoạn mới: tour kết hợp nhiều điểm đến, thời gian lưu trú dài hơn và chi tiêu cao hơn, thay vì các chuyến đi ngắn, mệt mỏi vì trung chuyển.
Hàng không – vũ trụ: Lĩnh vực hợp tác chiến lược mới đang hình thành
Điểm thú vị nhất của thỏa thuận lần này là cách hai bên nhìn hàng không và vũ trụ như lĩnh vực chiến lược mới, không chỉ là dịch vụ vận tải phổ thông. Trong cuộc điện đàm tháng 7/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Canada Mark Carney đã xác định hàng không, vũ trụ và giao thông là những mảng có thể thúc đẩy hợp tác. Canada coi hàng không vũ trụ là một trong những năng lực công nghiệp quan trọng và đang muốn mở rộng quan hệ công nghệ, thị trường ngoài các đối tác truyền thống. Ngành hàng không Việt Nam thì phát triển nhanh, nhu cầu đội tàu, công nghệ, dịch vụ bảo dưỡng và quản lý không lưu rất lớn. Hai bên vì vậy có lợi thế bổ trợ cho nhau: một bên mạnh về sản xuất, công nghệ; bên kia mạnh về tăng trưởng thị trường và nhu cầu kết nối.
Từ góc nhìn dài hạn, đường bay thẳng Việt Nam Canada chỉ là bước khởi đầu cho một không gian hợp tác rộng hơn: từ hợp tác kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong lĩnh vực hàng không – vũ trụ đến tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu. Khi hai nước nâng quan hệ lên Đối tác chiến lược và cùng nhận định vẫn còn nhiều dư địa để phát triển, việc "mở bầu trời" là lựa chọn hợp lý, thậm chí cần thiết, nếu không muốn bị tụt lại trong cuộc cạnh tranh kết nối tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Kết luận lại, đường bay thẳng không phải câu chuyện xa xôi: nó là phép thử cho quyết tâm biến quan hệ chính trị và thương mại Việt Nam – Canada thành các tuyến giao thông cụ thể, tạo lợi ích thấy được cho người dân và doanh nghiệp hai nước.
