Nhâm nhi đồ uống: Thói quen tưởng vô hại nhưng đang phá hỏng men răng
Nhâm nhi đồ uống là thói quen uống trà sữa, cà phê hay nước ngọt bằng cách cầm một ly trên bàn và liên tục uống từng ngụm nhỏ trong nhiều giờ, khiến răng phải tiếp xúc lặp đi lặp lại với đường và axit, làm men răng không kịp phục hồi và tăng mạnh nguy cơ sâu răng, viêm lợi và bệnh nha chu. Khi trời nóng, nhiều người mua một cốc trà sữa, nước ngọt hay cà phê rồi nhâm nhi suốt buổi chiều để giải khát, giảm căng thẳng, nhưng chính việc nhâm nhi đồ uống kiểu này khiến răng phải tiếp xúc với đường và axit trong thời gian dài, làm tăng nguy cơ sâu răng, viêm lợi, thậm chí bệnh nha chu và mất răng. Vấn đề không nằm ở việc uống một cốc đồ ngọt, mà nằm ở cách uống: uống kéo dài, chia nhỏ thành vô số ngụm trong ngày. Vì thế, sâu răng trà sữa hiện nay phần nhiều là “tác phẩm” của thói quen này, không phải chỉ vì một lần ăn ngọt.
Vì sao nhâm nhi trà sữa và cà phê còn hại hơn uống một lần?
Với đồ uống chứa đường, mỗi lần uống, vi khuẩn trong khoang miệng có thể sử dụng đường để tạo ra axit, khiến môi trường miệng trở nên axit hơn và làm tăng quá trình mất khoáng ở men răng, khiến răng dễ bị tổn thương và sâu hơn. Nếu chỉ uống một lần rồi kết thúc, răng có thời gian phục hồi môi trường trong khoang miệng. Ngược lại, việc liên tục nhấp từng ngụm nhỏ trong nhiều giờ đồng nghĩa với việc răng nhiều lần phải tiếp xúc với đường và axit. Theo bác sĩ nha khoa Từ Khánh Linh, người phụ trách một phòng khám nha khoa tại Đài Loan (Trung Quốc), mảng bám vi khuẩn có thể bắt đầu hình thành trên bề mặt răng sau khoảng 30 phút ăn uống, nếu không làm sạch sẽ dần khoáng hóa thành cao răng và làm tăng nguy cơ sâu răng, viêm lợi và bệnh nha chu. Nói thẳng: uống một cốc trà sữa trong 10–15 phút ít hại hơn nhiều so với việc chia cốc đó thành hàng trăm ngụm rải đều cả buổi chiều.
Không chỉ trà sữa: Hại răng cà phê cũng đáng lo
Khi nhắc đến sâu răng trà sữa, chúng ta dễ quên rằng cà phê cũng không hoàn toàn vô hại với răng. Trà sữa, nước ngọt và các loại đồ uống chứa nhiều đường luôn là “ứng viên” hàng đầu vì đường là nguồn thức ăn thuận lợi cho vi khuẩn mảng bám, từ đó thúc đẩy quá trình tạo axit gây hại cho men răng. Nhưng ngay cả cà phê không đường cũng có thể ảnh hưởng đến răng: các sắc tố trong cà phê có thể bám trên bề mặt răng, khiến răng dễ bị xỉn màu, đặc biệt nếu bề mặt răng thô ráp hoặc vệ sinh không kỹ. Ngoài ra, cà phê có tính axit nhất định; với những người uống thường xuyên, đặc biệt khi vệ sinh răng miệng chưa tốt, việc tiếp xúc lặp lại có thể không có lợi cho men răng. Một câu đáng trích là: “Trà sữa, nước ngọt đáng lo nhưng cà phê cũng không hoàn toàn vô hại”, nhắc chúng ta rằng hại răng cà phê không thể bị xem nhẹ khi bạn nhâm nhi đồ uống cả ngày.
Cảnh báo từ nha sĩ: Sâu răng nặng vì nhâm nhi cả buổi
Các nha sĩ đang nhìn thấy cái giá phải trả rất rõ ràng từ thói quen nhâm nhi đồ uống. Một trường hợp được bác sĩ chia sẻ từng có thói quen uống một cốc đồ uống có đường mỗi ngày và kéo dài việc uống suốt cả buổi chiều; khi xuất hiện đau răng và đi khám, tình trạng sâu răng đã khá nghiêm trọng, đồng thời người bệnh còn bị sưng vùng nướu nên việc điều trị phục hồi răng không thể tiến hành ngay. Người này phải trải qua thời gian dài được hướng dẫn chăm sóc và vệ sinh răng miệng, kéo dài tới khoảng 6 tháng. Đây không phải câu chuyện hiếm mà là lời cảnh báo trực tiếp: nếu bạn tiếp tục để sâu răng trà sữa và thói quen uống đồ ngọt kéo dài thống trị ngày làm việc, bạn đang chấp nhận khả năng phải điều trị răng trong nhiều tháng liền. Đặc biệt, những người có thói quen uống đồ ngọt nhiều lần trong ngày hoặc kéo dài thời gian uống nên chú ý hơn, thay vì đợi đến khi đau răng mới đến nha sĩ.
Chiến lược phòng ngừa sâu răng: Uống sao cho đỡ hại răng hơn?
Muốn phòng ngừa sâu răng mà vẫn thưởng thức trà sữa, cà phê, bạn cần thay đổi cách uống chứ không chỉ cắt giảm lượng uống. Trước hết, nên bỏ thói quen cầm một cốc trà sữa hoặc nước ngọt và uống lai rai trong nhiều giờ; nếu đã lựa chọn đồ uống có đường, tốt hơn nên uống trong một khoảng thời gian tương đối ngắn thay vì liên tục để răng tiếp xúc với đường. Sau khi uống, có thể dùng nước lọc để súc miệng hoặc uống thêm nước, giúp làm sạch phần nào lượng đường còn lại trong khoang miệng và hỗ trợ đưa môi trường miệng trở lại trạng thái bình thường. Một nguyên tắc đơn giản là “ăn uống tập trung, không kéo dài cả buổi”; nếu phải uống kéo dài, hãy uống nước lọc xen kẽ. Khi dùng thực phẩm hoặc đồ uống có tính axit, không nên vội chải răng; hãy súc miệng bằng nước rồi chờ một thời gian trước khi đánh răng để tránh làm hỏng men đang bị axit tấn công. Cuối cùng, hãy duy trì đánh răng, làm sạch kẽ răng, khám răng định kỳ và đi khám sớm nếu có đau răng, ê buốt, chảy máu hoặc sưng nướu, hơi thở có mùi bất thường hay răng nhạy cảm khi ăn uống.
