Làn sóng thu hồi mỹ phẩm: không chỉ là câu chuyện quản lý giấy tờ
Thu hồi mỹ phẩm là việc cơ quan quản lý hoặc doanh nghiệp yêu cầu dừng lưu hành, loại bỏ khỏi thị trường những sản phẩm không đạt tiêu chuẩn, vi phạm quy định, hoặc không còn nhu cầu kinh doanh, nhằm giảm thiểu rủi ro sức khỏe, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giữ sự lành mạnh cho môi trường kinh doanh trong lĩnh vực làm đẹp. Đây không phải là động thái hình thức, mà tác động trực tiếp tới thói quen mua sắm và niềm tin của người tiêu dùng đối với mỹ phẩm. Khi Bộ Y tế thu hồi cùng lúc hàng trăm số công bố, câu hỏi quan trọng không phải là "mỹ phẩm nào bị nêu tên", mà là "chúng ta đang dùng mỹ phẩm an toàn hay chỉ tin vào nhãn mác". Đặt lại trọng tâm như vậy giúp nhìn rõ hơn bản chất vấn đề an toàn mỹ phẩm và trách nhiệm của người mua.
362 số công bố bị thu hồi: không phải sản phẩm nào cũng "bẩn", nhưng niềm tin đang bị thử thách
Theo quyết định của Cục Quản lý Dược, 362 số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm đã bị thu hồi theo đề nghị tự nguyện của 20 doanh nghiệp do không còn nhu cầu kinh doanh các sản phẩm này. Điểm cần nhấn mạnh: đây là thu hồi số công bố, không phải thu hồi vì phát hiện mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng hay chứa thành phần cấm. Tuy vậy, danh sách lại có nhiều thương hiệu quen thuộc, trong đó Xing Yun Cloud Việt Nam bị thu hồi 19 số công bố liên quan các sản phẩm Perfect Diary như sữa rửa mặt Amino Acid Facial Cleanser, son Weightless Velvet Lip Stain, kem che khuyết điểm Flawless Glaze Silky Touch Liquid Concealer…. Nhóm của Focallure Cosmetic (Vietnam) gồm Focallure, Focalskin, Pinkflash cũng xuất hiện. Khi thương hiệu nổi tiếng bất ngờ rút hàng loạt số công bố, người tiêu dùng buộc phải tự hỏi: mình đang mua theo trào lưu, hay theo hồ sơ lưu hành rõ ràng?
Bắc Ninh và TP.HCM: từ mỹ phẩm không đạt chỉ tiêu vi sinh đến mỹ phẩm giả mạo
Nếu việc thu hồi 362 số công bố chủ yếu là câu chuyện hành chính, thì các vụ việc ở Bắc Ninh và TP.HCM lại đánh thẳng vào nỗi lo mỹ phẩm giả mạo và mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn. Tại Bắc Ninh, lực lượng quản lý thị trường đang thu hồi triệt để Gel tắm gội Oatrum và Xông tắm gội Tabame Pro do không đạt tiêu chuẩn chất lượng về giới hạn vi sinh vật, đe dọa trực tiếp đến an toàn người tiêu dùng. Cả hai sản phẩm bị đình chỉ lưu hành và được yêu cầu tịch thu, tiêu hủy nếu còn xuất hiện trên thị trường. Ở TP.HCM, Đội Quản lý thị trường số 9 phát hiện và tạm giữ 375 chai mỹ phẩm nhập lậu, nhãn gốc bằng tiếng nước ngoài nhưng không có nhãn phụ tiếng Việt, thiếu hóa đơn, giấy tờ nguồn gốc, không có hồ sơ công bố; hàng hóa còn có dấu hiệu mỹ phẩm giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ. Vụ việc đã được chuyển công an để điều tra dấu hiệu tội phạm. Đây là lời nhắc rõ ràng: an toàn mỹ phẩm không chỉ nằm ở thương hiệu, mà ở việc chúng có thực sự qua kiểm định, có hồ sơ lưu hành hay không.
Quảng cáo quá đà, hồ sơ mập mờ: doanh nghiệp trả giá, người dùng chịu rủi ro
Ở chiều cạnh khác của an toàn mỹ phẩm, câu chuyện quảng cáo cho sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho thấy doanh nghiệp dễ đánh đổi tuân thủ lấy lợi nhuận ngắn hạn. Sở Y tế Hà Nội vừa xử phạt Công ty cổ phần Dược phẩm Vitath tổng cộng 110 triệu đồng vì ba hành vi vi phạm trong quảng cáo, từ việc quảng cáo sản phẩm đặc biệt khi chưa được cơ quan có thẩm quyền xác nhận nội dung, đến quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhưng không ghi đúng cụm từ theo quy định. Cục An toàn thực phẩm khẳng định sản phẩm Viên ngậm giải rượu Non Alco chưa được cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo, trong khi doanh nghiệp vẫn đưa quảng cáo lên website. Câu chuyện này cho thấy một mặt Nhà nước đang siết chặt, mặt khác người dùng vẫn dễ bị dẫn dắt bởi những lời hứa trên quảng cáo hơn là tìm hiểu hồ sơ pháp lý. Đó chính là kẽ hở khiến mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn, sản phẩm chăm sóc da không rõ nguồn gốc len lỏi vào thói quen tiêu dùng.
Người tiêu dùng phải thay đổi: 5 thói quen để tránh mỹ phẩm giả mạo và không đạt tiêu chuẩn
Điểm chung trong các vụ việc gần đây là: hàng hóa không rõ nguồn gốc, không bảo đảm điều kiện lưu hành và mỹ phẩm giả mạo đang trực tiếp đe dọa sức khỏe người dùng. Nếu chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng, người tiêu dùng vẫn sẽ là tuyến phòng thủ cuối cùng. Vì vậy, có vài thói quen cần trở thành "bản năng" khi mua mỹ phẩm: luôn kiểm tra nguồn gốc, nhãn phụ tiếng Việt, thông tin về đơn vị chịu trách nhiệm lưu hành; không mua hàng thiếu hóa đơn, chứng từ hoặc bán trôi nổi online; tra cứu số công bố và cảnh báo thu hồi trên cổng thông tin của cơ quan quản lý khi có nghi ngờ; ưu tiên mua tại điểm bán uy tín, sẵn sàng cung cấp hồ sơ lưu hành; và chủ động phản ánh, báo tin khi phát hiện sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, nghi nhập lậu. Khi cộng đồng người dùng tỉnh táo, thị trường sẽ khó dung dưỡng mỹ phẩm giả mạo, mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn hơn.
