AI trong tòa soạn cần đi cùng trách nhiệm
AI trong báo chí là nhóm công nghệ hỗ trợ người làm báo xử lý dữ liệu, xây dựng và biên tập nội dung, nhưng không thay thế trách nhiệm kiểm chứng và quyết định nghề nghiệp của con người. Chiều 28/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng tổ chức hội nghị tập huấn kỹ năng ứng dụng AI trong hoạt động báo chí, truyền thông năm 2026. Gần 200 nhà báo, phóng viên và cán bộ truyền thông tham dự chương trình tại thành phố. Quy mô này cho thấy nhu cầu thực tế: AI đã đi vào công việc hằng ngày, trong khi năng lực sử dụng có kiểm soát cần được xây dựng đồng đều hơn. Vì vậy, tập huấn AI báo chí có ý nghĩa nhất khi không chỉ giới thiệu công cụ, mà còn giúp người tham dự nhận biết giới hạn và giữ chuẩn mực nghề nghiệp.
Hội nghị nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành ứng dụng AI trong báo chí, truyền thông và thông tin cơ sở; đồng thời góp phần cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây là hướng đi hợp lý: đổi mới công nghệ chỉ có giá trị khi được chuyển thành năng lực làm việc, thay vì dừng ở khẩu hiệu.

Từ quy trình sản xuất tin bài đến thông tin cơ sở
Chương trình tập trung vào bốn mảng: tổng quan AI trong báo chí và truyền thông; cơ hội, rủi ro cùng nguyên tắc sử dụng có trách nhiệm; thực hành quy trình sản xuất tin, bài và nội dung truyền thông với sự hỗ trợ của AI; và ứng dụng công nghệ trong thông tin cơ sở, quản lý trang thông tin điện tử, chuyển dữ liệu thô thành sản phẩm hoàn chỉnh. Cách thiết kế này có ưu điểm là nối kiến thức với đầu việc cụ thể. AI sản xuất nội dung không chỉ là chuyện viết bản nháp; công cụ còn có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, biên tập và chuẩn bị sản phẩm truyền thông.
Người tham dự gồm lãnh đạo, nhà báo, phóng viên ở các cơ quan báo chí địa phương; đại diện cơ quan báo chí có văn phòng hoặc phóng viên thường trú tại Đà Nẵng; cùng cán bộ phụ trách cổng thông tin điện tử và thông tin cơ sở. Nhóm người học đa dạng khiến phần thực hành đặc biệt cần thiết: cùng một công cụ có thể phục vụ những quy trình và yêu cầu khác nhau. Kỹ năng AI nhà báo vì thế không nên chỉ đo bằng khả năng tạo nội dung nhanh, mà còn bằng việc biết chọn đúng tác vụ và kiểm soát đầu ra.

An toàn, kiểm chứng và bảo vệ dữ liệu là điều kiện bắt buộc
Thông điệp quan trọng nhất của chương trình là dùng AI an toàn, bảo mật, có kiểm chứng và có trách nhiệm. Nội dung do công cụ tạo ra không mặc nhiên chính xác hay khách quan; người làm báo vẫn phải đối chiếu thông tin, tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu và bản quyền, đồng thời giữ vững đạo đức nghề nghiệp. Nếu tòa soạn chỉ quan tâm đến tốc độ, sai sót có thể lan rộng nhanh hơn; nếu đặt quy trình kiểm tra lên trước, AI mới có thể hỗ trợ nâng chất lượng.
Đó cũng là phần thiết yếu của AI trong truyền thông: hiểu cơ hội nhưng không xem nhẹ rủi ro. Việc hướng dẫn công cụ phổ biến và cách vận dụng theo đặc thù công việc có thể giúp người tham dự cải thiện năng suất, biên tập và cung cấp thông tin trong môi trường số. Tuy nhiên, lợi ích ấy phụ thuộc vào quy tắc sử dụng rõ ràng và trách nhiệm cuối cùng của con người. Tập huấn vì thế nên được nhìn nhận như bước xây nền kỹ năng, không phải giấy phép để giao phó phán đoán báo chí cho máy móc.

Công nghệ hữu ích khi con người giữ quyền kiểm soát
Hội nghị tại Đà Nẵng đặt đúng trọng tâm khi kết hợp hướng dẫn quy trình với yêu cầu an toàn và trách nhiệm. Cách tiếp cận ấy thừa nhận AI có thể hỗ trợ nhiều công đoạn, nhưng cũng nhắc rằng tốc độ không thể thay thế độ chính xác, tính khách quan hay sự tôn trọng dữ liệu và bản quyền. Với nhà báo, phóng viên và cán bộ truyền thông, giá trị của buổi học sẽ thể hiện ở việc biết khi nào nên dùng công cụ, cách kiểm tra kết quả và lúc nào cần dựa vào đánh giá chuyên môn.
Kết luận, AI có thể giúp quy trình làm nội dung hiệu quả hơn, nhưng chỉ trở thành trợ lực đáng tin khi được đặt dưới sự giám sát của người làm nghề. Tập huấn kỹ năng, kiểm chứng thông tin và bảo vệ chuẩn mực nghề nghiệp cần tiến cùng nhau; đó mới là nền tảng để ứng dụng AI bền vững trong tòa soạn.







