AI đang trở thành kỹ năng thiết yếu của nghề báo
AI trong báo chí là việc sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ các khâu như xử lý dữ liệu, sản xuất tin bài và quản lý thông tin, dưới sự kiểm soát và chịu trách nhiệm của con người. Chiều 28.10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Đà Nẵng tổ chức hội nghị tập huấn kỹ năng ứng dụng AI trong hoạt động báo chí, truyền thông năm 2026. Đây là hướng đi cần thiết: khi AI đã góp mặt trong quy trình làm nội dung, người làm báo không thể chỉ đứng ngoài quan sát mà cần biết cách dùng công nghệ có chọn lọc. Bà Nguyễn Thu Phương, Phó Giám đốc Sở, nhận định báo chí và truyền thông là những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp, nhanh chóng từ sự phát triển của AI.
Hội nghị quy tụ lãnh đạo, nhà báo, phóng viên của các cơ quan báo chí địa phương; đại diện các cơ quan báo chí có văn phòng hoặc phóng viên thường trú tại Đà Nẵng; cùng cán bộ phụ trách cổng thông tin điện tử và thông tin cơ sở tại các sở, ngành, địa phương. Thành phần này cho thấy AI truyền thông không chỉ liên quan đến tòa soạn. Năng lực sử dụng công cụ cũng ngày càng cần thiết với những người biên tập, quản lý trang thông tin và cung cấp tin tức ở cấp cơ sở.
Từ tổng quan đến quy trình làm nội dung thực tế
Chuyên đề do ông Phạm Tấn Anh Vũ, Trưởng đại diện khu vực phía Nam của Công ty Giải pháp Trí thông minh nhân tạo Việt Nam (VAIS), chuyên gia đào tạo AI, trình bày. Nội dung được tổ chức quanh bốn mảng: tổng quan ứng dụng AI trong báo chí và truyền thông; cơ hội, rủi ro cùng nguyên tắc sử dụng có trách nhiệm; thực hành quy trình sản xuất tin, bài và nội dung truyền thông có AI hỗ trợ; ứng dụng trong thông tin cơ sở, quản lý trang điện tử và chuyển dữ liệu thô thành sản phẩm hoàn chỉnh.
Điểm đáng chú ý là chương trình không dừng ở giới thiệu công nghệ. Hướng dẫn và thực hành giúp người tham dự tiếp cận các công cụ AI phổ biến, rồi cân nhắc cách vận dụng phù hợp với yêu cầu công việc. Với phóng viên, điều đó có thể hỗ trợ các khâu sản xuất nội dung; với cán bộ quản trị trang tin, AI có thể tham gia xử lý thông tin và dữ liệu. Giá trị của tập huấn AI nằm ở khả năng đưa công cụ vào quy trình cụ thể, thay vì chạy theo những màn trình diễn công nghệ.
Năng suất không thể đánh đổi bằng độ tin cậy
AI có thể cải thiện năng suất và chất lượng công việc, nhưng cũng đặt ra rủi ro về độ chính xác thông tin, bảo mật dữ liệu và đạo đức nghề nghiệp. Vì vậy, thông điệp “từ nhận thức đến kỹ năng thực hành an toàn, hiệu quả” cần được hiểu như một nguyên tắc làm nghề: công cụ hỗ trợ chứ không thay thế việc kiểm chứng và phán đoán của nhà báo. Hội nghị nhấn mạnh việc sử dụng AI phải an toàn, bảo mật, có kiểm chứng và có trách nhiệm.
Đó là điểm phân biệt giữa ứng dụng AI có ích với việc giao phó nội dung cho máy móc. Thông tin do AI hỗ trợ tạo ra vẫn cần được rà soát về tính chính xác, khách quan; việc sử dụng phải tuân thủ quy định về bảo vệ thông tin, dữ liệu, bản quyền và đạo đức nghề nghiệp. Đây không phải phần phụ của kỹ năng AI mà là điều kiện để công nghệ phục vụ công chúng thay vì làm suy giảm niềm tin.
Bước chuyển cần thiết trong môi trường số
Chương trình hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, tham mưu, biên tập, sản xuất và cung cấp thông tin, đồng thời cải thiện năng suất, chất lượng nội dung và đổi mới cách làm trong môi trường số. Những mục tiêu này chỉ có thể thành hiện thực khi người làm báo hiểu cả điểm mạnh lẫn giới hạn của công cụ, và có quy trình kiểm soát đầu ra.
Đà Nẵng đã chọn cách tiếp cận thiết thực: phổ biến kiến thức, hướng dẫn thực hành và đặt an toàn, trách nhiệm song hành với hiệu quả. Hội nghị không biến AI thành lời giải cho mọi khó khăn của báo chí; thay vào đó, chương trình nhấn mạnh rằng công nghệ chỉ hữu ích khi được dùng đúng việc và có người chịu trách nhiệm. Trang bị kỹ năng AI vì thế là bước cần thiết để đổi mới hoạt động truyền thông mà vẫn giữ vững độ tin cậy của thông tin.
