Tự chủ đô thị phải đi cùng năng lực hành động
Tự chủ đô thị là khả năng chính quyền thành phố chủ động quyết định và tổ chức thực hiện những nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, đồng thời chịu trách nhiệm về kết quả cụ thể đối với người dân và doanh nghiệp. Đây không phải quyền tự quyết trên giấy, mà là năng lực tháo gỡ vấn đề trong thực tế. Chiều 28/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM và yêu cầu lãnh đạo thành phố tiếp tục đổi mới tư duy tự chủ, nâng cao năng lực thực thi, giải quyết công việc đến kết quả cuối cùng. Điểm cốt yếu nằm ở vế sau: nếu hồ sơ vẫn ách tắc, dự án vẫn chậm và người dân vẫn phải đi lại nhiều lần, thì thẩm quyền rộng hơn chưa tạo ra giá trị tương xứng. Với quản trị đô thị, kết quả phải được nhìn thấy ở chất lượng phục vụ và tiến độ xử lý, không chỉ ở số lượng văn bản ban hành.
Áp lực tăng trưởng đòi hỏi thực thi nhanh và có trách nhiệm
Yêu cầu đổi mới được đặt ra trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, từ đơn hàng, chi phí kinh doanh, lãi suất, tỷ giá đến dòng vốn đầu tư; AI, tự động hóa và các chuẩn mực môi trường cũng đang làm thay đổi lợi thế cạnh tranh. Vì vậy, TPHCM cần dự báo tốt hơn và chủ động xây dựng kịch bản ứng phó cho năm 2027. Thành phố báo cáo GRDP chín tháng tăng 9,06%, riêng quý III tăng 9,86%; kịch bản điều hành đặt mục tiêu quý IV tăng 12,3%, cả năm tăng 10,2%, cùng thu ngân sách trên 1 triệu tỷ đồng. Những con số tham vọng này sẽ khó thành hiện thực nếu việc thực hiện bị chia cắt giữa nhiều khâu. Rà soát nhiệm vụ chậm, gắn trách nhiệm với từng đầu mối, ấn định thời hạn và chỉ rõ điểm nghẽn là cách biến mục tiêu thành công việc có thể kiểm tra.
Luật chỉ phát huy khi thủ tục được gỡ và việc được khép lại
Khai thác hiệu quả thẩm quyền từ Luật Phát triển đô thị cần được đánh giá bằng tác động cụ thể: thủ tục được cắt giảm, thời gian xử lý được rút ngắn và chi phí của người dân, doanh nghiệp giảm xuống. Đây là thước đo thuyết phục hơn việc chỉ nhắc đến cơ chế mới. Thành phố được yêu cầu chủ động quyết định những việc thuộc thẩm quyền, đồng thời nêu rõ nội dung vượt thẩm quyền cần xin ý kiến; không để hồ sơ dừng lại vì không ai nhận trách nhiệm. Cùng với đó, cần củng cố chính quyền địa phương hai cấp, ưu tiên nguồn lực cho các xã, phường chịu áp lực cao và dùng dữ liệu số để giảm phiền hà. Đánh giá cán bộ bằng sản phẩm thực tế và sự hài lòng của xã hội cũng là hướng đi đúng: nó buộc bộ máy nhìn vào trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ, thay vì chỉ tính việc đã hoàn thành bao nhiêu quy trình.
Ưu tiên cuối năm phải nối được với kế hoạch năm tới
Trong những tháng cuối năm 2026, TPHCM cần tập trung nguồn lực vào công trình, dự án và thị trường có thể tạo kết quả sớm; theo sát tiến độ đầu tư công, vật liệu và thanh toán, đồng thời điều chuyển vốn khỏi dự án chậm triển khai. Nhưng chạy theo kết quả trước mắt không thể thay cho chuẩn bị dài hơi: thành phố cần sớm hoàn thiện thủ tục, mặt bằng và nguồn vốn cho danh mục ưu tiên năm 2027, tránh giao vốn rồi mới bắt đầu làm thủ tục. Sau buổi làm việc, Ban Thường vụ Thành ủy cần cụ thể hóa nhiệm vụ, xác định ưu tiên cuối năm và điều kiện chuẩn bị cho năm tới, kiểm tra tiến độ, tháo gỡ vướng mắc và điều chỉnh cách làm khi cần. Công tác chăm lo Tết năm 2027 cho người lao động, gia đình chính sách, người nghèo, người mất việc và các trường hợp khó khăn đột xuất cũng phải được chuẩn bị sớm. Tự chủ chỉ đáng giá khi năng lực thực thi đưa được quyết định đến đích.
