Một lời từ chối biến thành tuyên bố quyền lực quốc tế
Sự kiện “BTS từ chối Grammy” là việc cả 7 thành viên nhóm BTS công khai tuyên bố không gửi bất kỳ tác phẩm nào cho Grammy lần thứ 69, qua đó từ chối tham gia hạng mục Best Asian Pop Performance và biến một động thái kỹ thuật của lễ trao giải thành điểm ngoặt về quyền lực, cách phân loại và sự tôn trọng dành cho K-pop trên sân khấu âm nhạc toàn cầu. Ngày 29-7, BTS đồng loạt đăng tuyên bố không gửi nhạc để Grammy xem xét. Họ không chấp nhận việc bị đóng khung vào hạng mục Best Asian Pop Performance – một trong năm hạng mục mới được Viện hàn lâm Thu âm công bố ngày 16/6 dành cho nhạc pop châu Á như K-pop, J-pop hay C-pop. Quyết định này không phải hành động bốc đồng; đó là lựa chọn đầy tính chiến lược của một nhóm nhạc đã ở vị thế có thể từ chối cả biểu tượng Grammy Award K-pop để bảo vệ nguyên tắc: âm nhạc không bị giới hạn bởi khu vực hay ngôn ngữ.
Khi Grammy cần BTS hơn là BTS cần Grammy
BTS tẩy chay lễ trao giải không chỉ khiến dư luận xôn xao, mà còn ép Viện hàn lâm Thu âm phải nhìn lại chính cách họ xây dựng hạng mục mới. Sau động thái từ chối dự Grammy lần thứ 69, tổ chức này bắt đầu xem xét quy trình tạo hạng mục và thậm chí phát tín hiệu xem xét lại Best Asian Pop Performance. Billboard cho biết lãnh đạo Viện hàn lâm đã phải mở các cuộc trao đổi với đại diện nhiều cộng đồng âm nhạc châu Á, từ K-pop đến J-pop, C-pop và Ấn Độ, trong đó có HYBE – công ty đứng sau BTS. Theo một giám đốc điều hành ngành âm nhạc Hàn Quốc, “vụ việc kể trên cho thấy một mối quan hệ đảo ngược. Trong đó giải Grammy cần một nghệ sĩ như BTS với lượng người hâm mộ khổng lồ”. Với đa số nghệ sĩ K-pop, được đề cử hay chiến thắng Grammy vẫn là vinh dự lớn, còn với BTS, họ đủ sức ảnh hưởng để công khai phản đối cách phân loại và không tham gia. Đây chính là K-pop quyền lực quốc tế ở dạng cụ thể nhất.
Độc lập sáng tạo và thương mại: sức mạnh riêng của BTS
Quyết định không nộp tác phẩm dự giải cho thấy BTS đã vượt khỏi tâm lý “phụ thuộc vào cúp”. Tranh luận sau lựa chọn của họ chứng minh mối quan hệ giữa nghệ sĩ và các lễ trao giải đang thay đổi: với phần lớn nghệ sĩ K-pop, Grammy là cơ hội quý báu, trong khi BTS sở hữu lượng fan toàn cầu và sức ảnh hưởng đủ lớn để chủ động nói “không” mà vẫn giữ vững vị thế. Một chuyên gia Hàn Quốc gọi đó là “sức mạnh riêng của BTS” – thứ cho phép họ chấp nhận rủi ro, tẩy chay lễ trao giải và buộc cả hệ thống phải lắng nghe. Nhà phê bình văn hóa nhận xét tiếng nói của BTS có sức nặng bởi nó xuất phát từ hiểu biết về hoàn cảnh và bối cảnh thị trường. Họ không phản đối để gây chú ý, mà để bảo vệ nguyên tắc: âm nhạc châu Á không phải “bản phụ” của pop phương Tây. Khi một nhóm nhạc chọn độc lập sáng tạo lẫn thương mại thay vì săn cúp, họ nâng tiêu chuẩn cho cả ngành – kể cả những đối thủ và các nhóm đàn em.
Hạng mục nhạc pop châu Á: ghi nhận hay rào cản hóa trang?
Từ góc nhìn của Grammy, Best Asian Pop Performance được giới thiệu như nỗ lực “ghi nhận sự đa dạng và phát triển của nhạc pop tại châu Á” và vẫn cho phép nghệ sĩ tranh các hạng mục chung. Nhưng từ góc nhìn của BTS, đó là một rào cản vô hình: âm nhạc bị quản lý theo khu vực, đi ngược lại thực tế rằng người nghe có thể tiếp cận bất kỳ bài hát nào tức thời trên nền tảng trực tuyến. Các nhà phê bình cảnh báo việc tách riêng “nhạc pop châu Á” dễ biến Grammy Award K-pop thành khu trưng bày bên lề, trong khi K-pop đã bước vào giai đoạn tham gia trực tiếp thị trường pop chính thống thông qua các màn hợp tác với nghệ sĩ quốc tế như Coldplay hay Bruno Mars. Hơn thế, nghệ sĩ đầu tiên nhận giải ở hạng mục này – nếu được giữ nguyên – sẽ gánh áp lực bị so sánh với quyết định từ chối của BTS và phải đứng giữa hai làn đạn: nỗ lực ghi nhận từ Grammy và sự nghi ngờ từ công chúng châu Á.
Bước ngoặt cho cách K-pop được công nhận trên sân khấu toàn cầu
Điều quan trọng không nằm ở việc BTS có thêm hay mất một chiếc cúp, mà ở chỗ họ đã thay đổi cuộc chơi. Sau khi Viện hàn lâm Thu âm công bố năm hạng mục mới cho Grammy lần thứ 69 vào tháng 6, hạn chót nộp hồ sơ được ấn định ngày 21-8. Việc BTS tuyên bố không tham gia ngày 29-7 khiến quy trình vốn gần như hoàn tất phải dừng lại để xem xét lại hạng mục và cách tiếp cận với âm nhạc châu Á. Dù những người trong ngành đánh giá việc thay đổi ngay lập tức là khó khả thi, bản thân việc Grammy phải đối thoại với cộng đồng châu Á đã là dấu hiệu của sự dịch chuyển quyền lực. K-pop nay đã khác: từ vị thế “được phương Tây chọn” sang vị thế “đặt điều kiện với phương Tây”. Khi BTS từ chối Grammy, họ gửi thông điệp rõ ràng rằng sự công nhận chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm tôn trọng. Đây là bước ngoặt trong cách K-pop được xem, được phân loại và được đối xử trên sân khấu toàn cầu – và là lời nhắc cho mọi lễ trao giải rằng thời âm nhạc bị khóa trong khuôn khổ địa lý đã qua.
