Lãi suất tiền gửi giảm trên diện rộng
Lãi suất tiền gửi là khoản lợi tức ngân hàng trả cho khách hàng gửi tiền trong một kỳ hạn, với mức cụ thể tùy sản phẩm và điều kiện áp dụng. Trong tháng 10, xu hướng nổi bật là nhiều ngân hàng hạ mức lợi tức này, khiến người gửi mới phải so sánh kỹ hơn thay vì mặc định rằng lãi suất cũ còn được giữ nguyên.
Tính đến ngày 31/10, hơn 20 ngân hàng thương mại cổ phần và 4 ngân hàng thương mại nhà nước đã giảm lãi suất huy động; mức giảm phổ biến khoảng 0,5 điểm phần trăm, một số trường hợp lên tới 0,7 điểm phần trăm. Đây là đợt điều chỉnh đủ rộng để người gửi tiền chú ý, nhưng chưa đồng nghĩa mọi ngân hàng hay mọi kỳ hạn đều giảm như nhau.
Đáng chú ý, ngày 30/10, MSB, VietABank và GPBank tiếp tục hạ lãi suất ở một số kỳ hạn, với mức giảm được ghi nhận là 0,5 điểm phần trăm. Diễn biến sát cuối tháng cho thấy xu hướng giảm vẫn tiếp diễn, dù bảng lãi suất giữa các ngân hàng và kỳ hạn còn phân hóa.
USD Index giảm không phải nguyên nhân trực tiếp làm lãi suất hạ
Cùng thời điểm lãi suất ngân hàng giảm, USD Index cũng yếu đi, nhưng không nên gộp hai tín hiệu thành một câu chuyện nhân quả. USD Index đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với một rổ tiền tệ chủ chốt; còn lãi suất huy động trong nước do ngân hàng niêm yết, trong bối cảnh chính sách tiền tệ và nhu cầu vốn trong nước.
Cuối tháng, USD Index xuống 101,96 điểm, dưới ngưỡng 102 điểm, sau ba phiên giảm liên tiếp từ 102,32 điểm ngày 27/10. Trước đó, ngày 30/10, chỉ số này ở 101,66 điểm, giảm 0,37% so với phiên liền trước; đồng USD chịu tác động sau quyết định chính sách tiền tệ mới nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Hai mức ghi nhận thuộc các thời điểm khác nhau, không nên xem là một con số đồng thời.
Trong nước, tỷ giá trung tâm ngày 31/10 ở mức 25.637 đồng/USD, không đổi so với phiên trước; ngày 30/10, mức này đã giảm 7 đồng so với ngày 29/10. Tỷ giá nội địa và chỉ số USD có liên hệ với thị trường ngoại hối, nhưng khác thước đo và không tự động quyết định lãi suất tiền gửi.
Người gửi tiền nên nhìn vào kỳ hạn và điều kiện thực tế
Tác động dễ thấy nhất với người gửi tiền là khoản sinh lời có thể thấp hơn nếu mở sổ mới sau khi ngân hàng điều chỉnh biểu lãi suất. Tuy nhiên, mức niêm yết thay đổi theo kỳ hạn và sản phẩm; một mức cao ở kỳ hạn dài không có nghĩa đó là lựa chọn phù hợp với người cần rút tiền sớm.
Các con số công bố trên trang ngân hàng chỉ mang tính tham khảo tại thời điểm khảo sát; lãi suất thực tế có thể khác nhau tùy sản phẩm, phương thức gửi và điều kiện áp dụng. Vì vậy, trước khi gửi, khách hàng nên kiểm tra đúng loại tiền gửi, cách lĩnh lãi, kỳ hạn và điều kiện đi kèm, thay vì chỉ so sánh con số quảng bá cao nhất.
Về phía điều hành, lãi suất sẽ tiếp tục được xem xét theo diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ. Với tỷ giá, cơ quan điều hành cho biết sẽ duy trì cách tiếp cận linh hoạt và phối hợp công cụ khi cần thiết để góp phần ổn định thị trường ngoại tệ, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Do đó, đợt giảm lãi suất hiện nay là tín hiệu cần theo dõi, không phải cam kết rằng mọi kỳ hạn sẽ tiếp tục giảm.
Kết luận: hai tín hiệu, hai cách đọc
Hơn 20 ngân hàng giảm lãi suất huy động trong tháng 10, trong khi USD Index giảm xuống dưới 102 điểm: đây là hai diễn biến đáng chú ý cuối tháng, nhưng không nên coi chúng là một cặp chỉ báo thay thế cho nhau. Người gửi tiền cần tập trung vào mức áp dụng thực tế ở kỳ hạn mình chọn; người theo dõi ngoại hối cần phân biệt USD Index với tỷ giá trong nước.
Kết luận thực tế là đừng quyết định chỉ từ một con số niêm yết hay một phiên USD suy yếu. Hãy so sánh các lựa chọn tiền gửi phù hợp với thời gian cần dùng tiền, đồng thời theo dõi thông báo mới của ngân hàng và diễn biến chính sách. Thị trường đang gửi tín hiệu điều chỉnh, nhưng lợi ích của người gửi vẫn phụ thuộc vào kỳ hạn, điều kiện sản phẩm và thời điểm giao dịch.
