Tập huấn quy mô lớn, diễn ra ngoài giờ chính khóa
Tập huấn trí tuệ nhân tạo (AI) là hoạt động hướng dẫn người học hiểu nguyên lý và sử dụng công cụ AI cho những nhiệm vụ cụ thể, đồng thời chú ý đến đạo đức và bảo mật dữ liệu. Tại Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND), hoạt động này được triển khai trên diện rộng, thay vì giới hạn trong một nhóm nhỏ am hiểu công nghệ. Từ ngày 3/4/2026, Học viện tổ chức 69 lớp trực tiếp; đến ngày 11/9, có 5.355 học viên hệ đại học chính quy được công nhận hoàn thành chương trình. Các buổi học diễn ra ngoài giờ chính khóa trong hơn bốn tháng. Quy mô ấy đáng chú ý không chỉ vì số lượng, mà còn vì cách tổ chức: đưa kỹ năng số vào lịch học thực tế mà không thay thế chương trình chuyên môn. Đây là bước đi có ý nghĩa nếu mục tiêu là giúp học viên cảnh sát chủ động dùng AI trong học tập.
Từ viết câu lệnh đến hỗ trợ nghiên cứu khoa học
Giá trị của chương trình nằm ở việc chuyển từ giới thiệu công cụ sang thực hành có mục đích. Nội dung được chia thành ba chuyên đề: tổng quan về AI, kỹ thuật viết câu lệnh, đạo đức và bảo mật dữ liệu; thực hành tổng hợp, tóm tắt tài liệu và tự xây dựng trợ lý ảo phục vụ việc học; sau đó tích hợp AI vào các khâu của một công trình nghiên cứu khoa học. Học viên được hướng dẫn dùng công cụ để tìm tài liệu, xác định khoảng trống nghiên cứu, tổng hợp tri thức và hoàn thiện bài viết. Cách thiết kế này giúp người học nhìn AI như trợ lý cho quy trình, không phải chiếc máy thay thế tư duy. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng kiểm tra thông tin, giữ quyền chủ động trong lập luận và tuân thủ nguyên tắc bảo mật khi đưa dữ liệu vào công cụ.
Cuộc thi biến kiến thức thành bài thực hành
Sau tập huấn, cuộc thi “Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu khoa học” tạo thêm cơ hội để học viên thử đưa công cụ vào thực tiễn. Hơn 5.000 thí sinh tham gia tranh tài qua ba vòng; kết quả được công bố trong khuôn khổ hội nghị tổng kết và trao giải. Cuộc thi vì thế có ý nghĩa vượt ra ngoài việc trao thưởng: nó tạo một điểm nối giữa nội dung được học và cách người học vận dụng trong nhiệm vụ cụ thể. Học viện cũng cho biết sân chơi giúp phát hiện những học viên có năng lực công nghệ để tạo nguồn cho câu lạc bộ học thuật và nhóm nghiên cứu. Đây là hướng triển khai đáng khuyến khích, bởi năng lực AI khó hình thành chỉ qua nghe giảng. Dẫu vậy, số người dự thi chưa tự nó chứng minh chất lượng đầu ra; điều cần quan sát là cách các sản phẩm thể hiện tư duy, kiểm chứng và sử dụng công cụ có trách nhiệm.
Thước đo không nên dừng ở số chứng nhận
Kết quả 5.355 học viên hoàn thành sau hơn bốn tháng cho thấy Học viện có thể tổ chức tập huấn ở quy mô lớn và gắn nội dung với nhu cầu học tập, nghiên cứu. Nhưng chứng nhận chỉ là điểm khởi đầu. Muốn AI trở thành năng lực bền vững, học viên cần biết khi nào công cụ hữu ích, khi nào phải đối chiếu nguồn, và đâu là giới hạn về dữ liệu cá nhân cũng như tính liêm chính học thuật. Lãnh đạo Học viện nhấn mạnh việc trang bị kỹ năng sử dụng AI đúng cách cần trở thành nhiệm vụ thường xuyên; định hướng được nêu gồm duy trì tập huấn, xây dựng chương trình nâng cao và xem kết quả tập huấn là một tiêu chí xét phân loại rèn luyện. Nếu những định hướng này đi cùng đánh giá thực chất, AI trong học tập có thể góp phần nâng chất lượng tự học thay vì chỉ làm tăng sản lượng văn bản. Thước đo cuối cùng phải là năng lực tư duy và nghiên cứu của người học.
