Du lịch dài hạn Việt Nam: Từ thứ hạng quốc tế đến cơ hội vàng
Du lịch dài hạn Việt Nam được hiểu là việc du khách quốc tế, đặc biệt là nhóm digital nomads và người ở lâu dài, chọn lưu trú nhiều tuần đến vài tháng để vừa làm việc từ xa vừa khám phá văn hóa, đời sống địa phương, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt, hạ tầng làm việc và chất lượng trải nghiệm ngày càng phù hợp với nhu cầu sống – làm – chơi trong một điểm đến duy nhất. Du khách làm việc từ xa kết hợp du lịch đang phổ biến ở toàn cầu, và Việt Nam đã bắt đầu xuất hiện trong những bảng xếp hạng quan trọng. Hà Nội đứng thứ ba với số điểm 71,86, còn TP.HCM ở vị trí thứ mười với 64,28 điểm, giúp Việt Nam có hai thành phố trong nhóm dẫn đầu về điểm đến của khách ở lâu dài. Đây không chỉ là tin vui mà là lời nhắc: thứ hạng chỉ là bước khởi đầu.
Vì sao Hà Nội và TP.HCM hấp dẫn digital nomads và du khách ở lâu dài?
Nhìn từ góc độ digital nomads Việt Nam, hai thành phố lớn đang hội tụ khá đầy đủ các điều kiện cơ bản của một điểm đến quốc tế Việt Nam dành cho người ở lâu dài. Nền tảng đánh giá VPN độc lập của Nhật đã xếp hạng 104 thành phố lớn nhất thế giới dựa trên mật độ địa điểm làm việc, giải trí, văn hóa, tốc độ internet, giá cả và số ngày thời tiết dễ chịu. Hà Nội gây ấn tượng khi có tới 96,88 địa điểm làm việc trên mỗi km² – mật độ cao nhất trong top 10 – cùng mức giá thấp hơn gần 71% so với chuẩn Mỹ, và 180 ngày làm việc thoải mái mỗi năm. TP.HCM tuy đứng cuối top 10 nhưng vẫn sở hữu 56,73 địa điểm làm việc trên mỗi km² và giá cả thấp hơn khoảng 70% so với mức chuẩn này. Với du lịch dài hạn Việt Nam, đó là lợi thế cạnh tranh thực tế chứ không phải khẩu hiệu.
Chất lượng dịch vụ du lịch: Điểm yếu có thể phá hỏng lợi thế
Vấn đề là thứ hạng quốc tế sẽ vô nghĩa nếu chất lượng dịch vụ du lịch không theo kịp. Trong nền kinh tế trải nghiệm, cảnh quan, di sản, văn hóa hay hạ tầng chỉ là điểm xuất phát; điều ở lại trong tâm trí du khách là cảm xúc và những ký ức sau chuyến đi. Chỉ một nhân viên sân bay thiếu nhiệt tình, một tài xế taxi "chặt chém" hay cảnh chèo kéo ở điểm tham quan đã có thể phá hỏng toàn bộ hình ảnh điểm đến. Khi du khách ở lâu dài, số lần họ tiếp xúc với nhân viên sân bay, lái xe công nghệ, quán ăn, coworking space, lễ tân căn hộ dịch vụ… tăng lên nhiều lần, nghĩa là mỗi điểm chạm nhỏ đều có khả năng bẻ lái trải nghiệm theo chiều hướng tiêu cực. Đó là lý do Việt Nam không thể tiếp tục tin vào logo, slogan rỗng tuếch mà bỏ qua chất lượng dịch vụ.
Tận dụng cơ hội: Từ bản sắc địa phương đến hệ sinh thái cho khách ở lâu dài
Muốn du lịch dài hạn Việt Nam phát triển bền vững, Hà Nội và TP.HCM phải coi bản sắc địa phương là gốc, chứ không phải chiến dịch quảng bá. Bản sắc được tạo nên từ văn hóa, di sản, con người, đời sống, ẩm thực, không gian và những giá trị cốt lõi của địa phương; đó là nguồn gốc khác biệt trong trải nghiệm của du khách. Khi kết hợp bản sắc với hạ tầng thân thiện với công việc, các thành phố có thể xây dựng hệ sinh thái phục vụ du khách ở lâu dài: từ không gian làm việc, khu ở ngắn – trung hạn, đến mạng lưới dịch vụ hàng ngày. Nhưng thương hiệu điểm đến phải tạo ra giá trị quay trở lại với cộng đồng: thu nhập cho người dân, cơ hội cho doanh nghiệp, tiêu thụ hàng hóa bản địa. Giá trị tạo ra cần được tái đầu tư vào chính bản sắc và năng lực quản trị để tiếp tục nâng chất lượng trải nghiệm.
Làm gì ngay bây giờ để giữ chân digital nomads và người ở lâu dài?
Điểm đến quốc tế Việt Nam đã được chú ý, nhưng để biến sự quan tâm thành dòng khách ổn định, phải có bước đi cụ thể. Trước hết, cải thiện chất lượng dịch vụ du lịch ở các điểm chạm quan trọng: sân bay, taxi – xe công nghệ, cơ sở lưu trú, điểm tham quan, trung tâm thông tin. Khi du khách vừa đặt chân đến đã gặp nhân viên thiếu nhiệt tình hay lái xe "chặt chém", toàn bộ chiến lược thương hiệu bị phá hỏng. Thứ hai, chủ động xây dựng mạng lưới dịch vụ hướng đến digital nomads Việt Nam: nơi làm việc với internet ổn định, dịch vụ hỗ trợ pháp lý – lưu trú dài ngày, hoạt động giải trí và văn hóa phù hợp lịch làm việc linh hoạt. Cuối cùng, các thành phố cần cơ chế lắng nghe phản hồi của du khách ở lâu dài để điều chỉnh chính sách kịp thời. Nếu làm được, thứ hạng quốc tế sẽ trở thành lợi thế thật sự, chứ không dừng ở một đoạn tin vui nhất thời.
